مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی

اگر مفسده خاصی بر آن مترتّب نشود اشكالى ندارد.

اشکال ندارد.

ملاک این است که در منطقه‌ای که با آن بازى می‌کنند مردم به‌عنوان یک آلت قمار به آن نگاه نکنند، بلکه آن را یکى از انواع ورزش بشمارند.

ازجمله مستحبات كه بسيار بر آن تأكيد شده اين است كه هنگام برگشتن از مکه، به مدينه طيّبه برگردد. تا به زيارت حضرت رسول (ص) و حضرت صدّيقه طاهره (س) و ائمّه بقيع (ع): مشرّف شود. زيارت حضرت رسول اكرم (ص) «السَّلامُ عَلى رَسولِ الله صَلّى الله عليهِ وَ آلِه. السَّلامُ عَلَيْکَ يا حَبيبَ الله. السَّلامُ عَلَيْکَ يا صفوَةَ الله. السَّلامُ عَلَيْکَ يا أمينَ الله. أشْهَدُ أنَّکَ قَدْ نَصَحْتَ لاُِمَّتِکَ، وَ جاهَدْتَ في سَبيلِ الله، وَ عبَدتَهُ حَتّي أتاکَ الْيَقيüنُ، فَجَزاکَ الله أفضَلَ ما جَزى نبيّاً عَنْ اُمَّتِهِ. اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى محمد وَ آلِ محمد، أفضَلَ ما صَلَّيتَ عَلى إبراهيüمَ وَ آلِ إبراهيüمَ، إنَّکَ حَميüدٌ مَجيدُ». زيارت حضرت صدّيقه 3«يا مُمْتَحَنَةُ اِمْتَحَنَکِ الله الَّذüي خَلَقَکِ قَبْلَ أنْ يَخلُقَکِ، فَوَجَدَکِ لِماَ امتَحَنَکِ صابِرَةً، وَ زَعَمْنا أَنّا لَکِ أولِيآءٌ، وَ مُصَدِّقُونَ وَ صابِرُونَ لِكُلِّ ما أَتانا بِهِ أَبُوکِ 9 وَ أتانا بِهِ وَصِيُّهُ، فَإنّا نَسْأَلُکِ إنْ كُنّا صَدَّقْناکِ الا أَلْحَقْتِنا بِتَصْدüيقِنا لَهُما، لِنُبَشِّرَ أَنْفُسَنا بِاَنّا قَدْ طَهُرْنا بِوِلايَتِکِ». زيارت جامعه كه هر يك از ائمّه: را مى‌توان با آن زيارت نمود«اَلسَّلامُ عَلى أَوْلِيآءِ الله وَ أَصْفِيآئِهِ، اَلسَّلامُ عَلى أُمَنآءِ الله وَأَحبّآئِهِ، اَلسَّلامُ عَلى أنْصارِ الله و خُلَفآئِهِ، السَّلامُ عَلى مَحالِّ مَعْرِفَةِ الله، اَلسَّلامُ عَلى مَساكِنِ ذِكرِ الله، اَلسَّلامُ عَلى مُظْهِري أَمْرِ الله وَنَهْيِهِ، اَلسَّلامُ عَلى الدُّعاةِ إِلَى الله، اَلسَّلامُ عَلَى المُسْتَقَرِّينَ في مَرْضاةِ الله، اَلسَّلامُ عَلَى الُْمخْلِصيüنَ في طاعَةِ الله، اَلسَّلامُ عَلَى الاَْدِلّاءِ عَلَى الله، اَلسَّلامُ عَلَى الَّذيüنَ مَنْ والاهُمْ فَقَدْ والَى الله، وَ مَنْ عاداهُمْ فَقَدْ عادَى الله، وَ مَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ الله، وَ مَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ الله، وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللّهِ، وَ مَنْ تَخَلّى مِنْهُمْ فَقَدْ تَخَلّى مِنَ الله عَزَّوَجَلَّ. أُشْهِدُ الله أنِّي سِلْمٌ لِمَنْ سالَـمْتُمْ، وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبْتُمْ، مُؤمِنٌ بِسِرِّكُمْ وَ عَلانِيَتِكُمْ، مُفَوِّضٌ فüي ذلِکَ كُلِّهِ إلَيْكُمْ، لَعَنَ الله عَدُوَّ آلِ محمد، مِنَ الْجِنِّ وَ الاِْنْسِ، مِنَ الاَْوَّلينَ وَ الآخِريüنَ، وَأَبرَأُ إِلَى الله مِنْهُمْ، وَ صَلَّى الله عَلى محمد وَ آلِه الطّاهِريüنَ». زيارت ائمّه بقيع:مستحب است كه زائر بهترين لباس نظيف خود را بپوشد و به بهترين عطر خود را خوشبو كند و با آرامش و وقار به زيارت آن بزرگواران برود و چون نزديك آن بارگاه شد بايستد و با خواندن دعاى زير اجازه ورود بگيرد:«يا مَوالِىَّ يا اَبْنآءَ رَسُولِ الله، عَبْدُكُمْ وَ ابْنُ اَمَتِكُمْ، اَلذَّلِيلُ بَيْنَ اَيْدِيكُمْ، وَ الْمُضْعِفُ فِي عُلُوِّ قَدْرِكُمْ، وَ الْمُعْتَرِفُ بَحَقِّكُمْ، جاءَكُمْ مُسْتَجِيراً بِكُمْ، قاصِداً اِلى حَرَمِكُمْ، مُتَقَرِّباً اِلى مَقامِكُمْ، مُتَوَسِّلاً اِلَى الله تَعالى بِكُمْ، ءَاَدْخُلُ يا مَوالِىَّ؟ ءَأَدْخُلُ يا اَوْلِيآءَ الله؟ ءَأَدْخُلُ يا مَلائِكَةَ الله الُْمحْدِقِينَ بِهذَا الْحَرَمِ، الْمُقِيمِينَ بِهذَا الْمَشْهَدِ»؟سپس پاى راست را پيش بگذارد و با خشوع و خضوع وارد شود و بگوید:«الله‌اکبر كَبِيراً، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ كَثِيراً، وَ سُبْحانَ الله بُكْرَةً وَ اَصِيلاً، وَالْحَمْدُ لِلّهِ الْفَردِ الصَّمَدِ، الْماجِدِ الاَْحَدِ، الْمُتَفَضِّلِ الْمَنّانِ، الْمُتَطَوِّلِ الْحَنّانِ، الَّذِي مَنَّ بِطَوْلِهِ، وَ سَهَّلَ زِيارَةَ ساداتِي بِإحْسانِهِ، وَ لَمْ يَجْعَلْنِي عَنْ زِيارَتِهِمْ مَمْنُوعاً، بَلْ تَطَوَّلَ وَ مَنَحَ».و سپس پشت به قبله و رو به آن قبور مطهّر دعاى زير بخواند:«اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ أَئِمَّةَ الْهُدى، اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ اهل التَّقْوى، اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الْحُجَجُ عَلى اهل الدُّنْيا، اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الْقُوّامُ في الْبَرِيَّةِ بِالْقِسْطِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ اهل الصَّفْوَةِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ آلَ رَسُولِ الله، اَلسَّلامُ عَلَيْكُم اهل النَّجْوى، أَشْهَدُ أنَّكُمْ قَدْ بَلَّغْتُمْ وَ نَصَحْتُمْ وَصَبَرْتُمْ في ذاتِ الله، وَ كُذِّبْتُمْ وَ اُسيءَ إلَيْكُمْ فَغَفَرْتُمْ، وَ أَشْهَدُ أنَّكُمُ الاْئِمَّةُ الرّاشِدُونَ الْمُهْتَدُونَ، وَ أَنَّ طاعَتَكُمْ مَفْرُوضَةٌ، وَ أَنَّ قَوْلَكُمُ الصِّدْقُ، وَ اَنَّكُمْ دَعَوْتُمْ فَلَمْ تُجابُوا، وَ أَمَرْتُمْ فَلَمْ تُطاعُوا، وَ أنَّكُمْ دَعآئِمُ الدّينِ و أرْكانُ الأرْضِ، لَمْ تَزالُوا بِعَيْنِ الله يَنْسَخُكُمْ مِنْ أَصْلابِ کل مَطَهَّرٍ، وَ يَنْقُلُكُمْ مِنْ أرْحامِ الْمُطَهَّراتِ، لَمْ تُدَنِّسْكُمُ الْجاهِلِيَّةُ الْجَهْلاءُ، وَ لَمْ تَشْرَکْ فيكُمْ فِتَنُ الأهْواءِ، طِبْتُمْ وَ طابَ مَنْبَتُكُمْ، مَنَّ بِكُمْ عَلَيْنا دَيّانُ الدّينِ، فَجَعَلَكُمْ فِي بُيُوتٍ اَذِنَ الله اَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيüهَا اسْمُهُ، وَ جَعَلَ صَلاتَنا عَلَيْكُمْ رَحْمَةً لَنا، وَ كَفّارَةً لِذُنُوبِنا، اِذِ اخْتارَكُمُ الله لَنا، وَ طَيَّبَ خَلْقَنا بِما مَنَّ عَلَيْنا مِنْ وِلايَتِكُمْ، وَكُنّا عِنْدَهُ مُسَمِّينَ بِعِلْمِكُمْ، مُعْتَرِفِينَ بِتَصْدِيقِنا اِيّاكُمْ، وَ هذا مَقامُ مَنْ اَسْرَفَ وَ اَخْطَأَ وَ اسْتَكانَ وَ اَقَرَّ بِما جَنى، وَرَجى بِمَقامِهِ الْخَلاصَ، وَ اَنْ يَسْتَنْقِذَهُ بِكُمْ مُسْتَنْقِذُ الْهَلْكَى مِنَ الرَّدى، فَكُونُوا لِي شُفَعآءَ، فَقَدْ وَفَدْتُ اِلَيْكُمْ اِذْ رَغِبَ عَنْكُمْ اهل الدُّنْيا، وَ اتَّخَذُوا آياتِ الله هُزُواً، وَاسْتَكْبَرُوا عَنْها. يا مَنْ هُوَ قآئِمٌ لا يَسْهُو، وَ دآئِمٌ لا يَلْهُو، وَ مُحِيطٌ بِكُلِّ شَىْءٍ، لَکَ الْمَنُّ بِما وَفَّقْتَنِي، وَ عَرَّفْتَنِي بِما اَقَمْتَنِي عَلَيْهِ، اِذْ صَدَّ عَنْهُ عِبادُکَ، وَ جَهِلُوا مَعْرِفَتَهُ، وَ اسْتَخَفُّوا بِحَقِّهِ، وَ مالُوا اِلى سِواهُ، فَكانَتِ الْمِنَّةُ مِنْکَ عَلَىَّ مَعَ اَقْوامٍ خَصَصْتَهُمْ بِما خَصَصْتَنِي بِهِ، فَلَکَ الْحَمْدُ إذ كُنْتُ عِنْدَکَ في مَقامي هذا، مَذْكُوراً مَكْتُوباً، فَلا تَحْرِمْني ما رَجَوْتُ، وَ لا تُخَيِّبْني فيما دَعَوْتُ، بِحُرْمَةِ محمد وَ آلِهِ الطّاهِرينَ، وَصَلَّى الله عَلى محمد وَ آلِ محمد».سپس قبور فاطمه بنت اسد و ابراهيم فرزند رسول خدا 9 و ساير بزرگان بقيع را زيارت كند و بر آن‌ها درود و رحمت فرستد و بر ايشان فاتحه بخواند.* * *و سزاوار است مساجد هفتگانه و مسجد قبا و قبور شهداى اُحد را زيارت كند و به هنگام زيارت قبر حضرت حمزه، عموى پيامبر اكرم 9 در اُحد بگويد:«اَلسَّلامُ عَلَيْکَ يا عَمَّ رَسُولِ الله، صَلَّى الله عَلَيْهِ وَ آلِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْکَ يا خَيْرَ الشُّهَدآءِ، اَلسَّلامُ عَلَيْکَ يا اَسَدَ الله وَ اَسَدَ رَسُولِهِ، اَشْهَدُ اَنَّکَ قَدْ جاهَدْتَ فِى الله عَزَّوَجَلَّ، وَ جُدْتَ بِنَفْسِکَ، وَ نَصَحْتَ رَسُولَ الله، وَ كُنْتَ فِيما عِنْدَ الله سُبْحانَهُ راغِباً، بِاَبِي أَنْتَ وَ اُمِّي، مُتَقَرِّباً اِلى رَسُولِاللّهِ 9 بِذلِکَ، راغِباً اِلَيْکَ فِى الشَّفاعَةِ، اَبْتَغِي بِزِيارَتِکَ خَلاصَ نَفْسِي، مُتَعَوِّذاً بِکَ مِنْ نارٍ اسْتَحَقَّها مِثْلِي بِما جَنَيْتُ عَلى نَفْسِي، هارِباً مِنْ ذُنُوبِي الَّتِي احْتَطَبْتُها عَلى ظَهْرِي، فَزِعاً اِلَيْکَ رَجاءَ رَحْمَةِ رَبِّي، اَتَيْتُکَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ، طالِباً فَكاکَ رَقَبَتِي مِنَ النّارِ، وَ قَدْ اَوْقَرَتْ ظَهْرِي ذُنُوبِي، وَ اَتَيْتُ ما اَسْخَطَ رَبِّي، وَ لَمْ اَجِدْ اَحَداً اَفْزَعُ اِلَيْهِ خَيْراً لِي مِنْكُمْ اهل بَيْتِ الرَّحْمَةِ، فَكُنْ لِي شَفِيعاً يَوْمَ فَقْرِي وَحاجَتِي، فَقَدْ سِرْتُ اِلَيْکَ مَحْزُوناً، وَ اَتَيْتُکَ مَكْرُوباً، وَ سَكَبْتُ عَبْرَتِي عِنْدَکَ باكِياً، وَ صِرْتُ اِلَيْکَ مُفْرَداً، وَ اَنْتَ مِمَّن اَمَرَنِيَ الله بِصِلَتِهِ، وَحَثَّنِي عَلى بِرِّهِ، وَ دَلَّنِي عَلى فَضْلِهِ، وَ هَدانِي لِحُبِّهِ، وَ رَغَّبَنِي فِى الْوِفادَةِ اِلَيْهِ، وَ اَلْهَمَنِي طَلَبَ الْحَوآئجِ عِنْدَهُ، اَنْتُمْ اهل بَيْتٍ لا يَشْقى مَنْ تَوَلاَّكُمْ، وَ لايَخِيبُ مَنْ أتَاكُمْ، وَ لايَخْسَرُ مَنْ يَهْواكُمْ، وَ لا يَسْعَدُ مَنْ عاداكُمْ».و هنگام وداع با پيامبر 9 بگويد:«اَللّهُمَّ لاْ تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيارَةِ قَبْرِ نَبِيِّکَ، فَاِنْ تَوَفَّيْتَنِي قَبْلَ ذلِکَ فَاِنِّي اَشْهَدُ فِي مَماتِي عَلى ما اَشْهَدُ عَلَيْهِ فِي حَياتِي، اَنْ لا اِلهَ الا اَنْتَ، وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ، وَ اَنَّکَ قَدِ اخْتَرْتَهُ مِنْ خَلْقِکَ، ثُمَ اخْتَرْتَ مِنْ اهل بَيْتِهِ الاَْئِمَّةِ الطّاهِرينَ، اَلَّذيüنَ اَذْهَبْتَ عَنْهُمُ الرِّجْسَ، وَطَهَّرْتَهُمْ تَطْهيراً، فَاحْشُرْنا مَعَهُمْ، وَ فِي زُمْرَتِهِمْ، وَ تَحْتَ لِواءِهِمْ، وَلا تُفَرِّقْ بَيْنَنا وَ بَيْنَهُمْ فِى الدُّنْيا وَ الاْخِرَةِ، يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ، السَّلامُ عَلَيْکَ لا جَعَلَهُ الله آخِرَ تَسْلِيمِى عَلَيْکَ».و پس از وداع با قبر رسول خدا 9 قبور ائمّه بقيع: را نيز زيارت كند و با آنان وداع نمايد و بگويد:«اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ اَئِمَّةَ الْهُدى وَ رَحْمَةُ الله وَ بَرَكاتُهُ، اَسْتَوْدِعُكُمُ الله وَ اَقْرَءُ عَلَيْكُمُ السَّلامَ، آمَنّا بِاللّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ بِما جِئْتُم بِهِ وَدَلَلْتُمْ عَلَيْهِ، اَللّهُمَّ فَاكتُبْنا مَعَ الشّاهِدينَ».و سپس مى‌گويد:«وَ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيارَتِهِمْ بِرَحْمَتِکَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ، اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ الله وَ بَرَكاتُهُ».

درصورتی‌که اجتماع آن‌ها در یک روز اسباب مشکلاتی می‌شود و واقعاً نیت زائر، درک اربعین باشد ثواب اربعین را دارد؛ بنابراین در صورت رضایت افراد کاروان مانعی ندارد.

در صورتی که بچه بالغ باشد و مدیر شرط کرده و کوتاهی نکرده باشد ضامن نیست.

درصورتی‌که با اعمالی باشد که منافات با شرع مقدس نداشته باشد اشکالی ندارد.

از قبیل اموال گمشده است و باید مطابق دستور اموال گمشده عمل کرد.

این پشیمانى اثرى ندارد و خمس برنمی‌گردد.

بهترين راه براى ترك وسواس، بی‌اعتنایی به آن است. يعنى ملاحظه كنيد دیگر آنچه مقدار براى غسل معطّل می‌شوند، شما هم‌چنین كنيد، مثلاً ده دقيقه يا حداكثر یک ربع ساعت و اگر شيطان گفت درست نشد، اعتنا نكنيد و عمل شما صحيح است و نگران نباشيد و ما مسئولیت آن را بر عهده می‌گیریم.

لازم است این کاروان‌ها جهات شرعى و شئون آن اماکن متبرّکه را رعایت کنند و مسؤولین این اماکن مقدّسه باید از طرق صحیح، ازجمله نصب پلاکاردهایى هشداردهنده و توزیع اوراق چاپى و تذکرات پی‌درپی، به‌گونه‌ای که به درگیرى و خشونت منتهى نشود، مسئله را دنبال کنند.

بعید نیست آنچه فقها و مراجع در این زمینه می‌گویند، غالباً به یک ریشه بازگردد، هرچند اختلافى در الفاظ آن‌ها وجود دارد؛ و آن‌همان است که ما قبلاً گفته‌ایم: آهنگ‌هایی وجود دارد که در مجالس فساد نواخته می‌شود و در کنار آن غالباً هرزگى مای دیگر وجود دارد. آهنگ‌هایی که گاهى از آن به موسیقى مبتذل و گاه فساد انگیز و گاه مطرب، تعبیر می‌شود. این آهنگ‌ها هر جا و با هر محتوایى باشد، حرام است; ولى آهنگ‌های دیگرى هست که چنین نیست؛ مانند آهنگ‌های معروفى که اشعار مختلف مذهبى، مرثیه‌ها و موزیک‌های نظامى و ورزشى با آن نواخته می‌شود، این‌ها حرام نیست; چراکه در تعریف قسم اوّل نمی‌گنجد. البتّه مصادیق مشکوکى هم وجود دارد که به‌درستی شناخته نمی‌شود که آیا از قسم اوّل است، یا از قسم دوّم؟ و نظر به این‌که در شبهات تحریمیه مصداقیّه اصل بر برائت است، در مصادیق مشکوک برائت جارى می‌شود.

الف)چنانچه طبق عقود شرعيّه (مضاربه يا مانند آن) باشد سود پرداختى شركت اشكالى ندارد.ب)هرگاه سرمايه شركت تبديل به اموال و اعيانى شده، خريد و فروش سهام با افزايش و كاهش مانعى ندارد.

چنانچه زمانى باشد كه بتوانيد طواف و نماز طواف را بدون خروج آن انجام دهيد، بايد همان زمان را انتخاب نموده و اعمالتان را انجام دهيد و اگر چنين چيزى امكان‌پذير نيست و به‌هیچ‌وجه خروج آن را احساس نمى‌كنيد، طواف را با يك وضو و نماز طواف را با وضوى ديگر انجام دهيد و اگر ناچار است هر دو را باهم بجا آورد و توانایی بر وضوى مجدّد ندارد براى نماز طواف تيمّم مى‌كند و اگر نماز طواف را بلافاصله بعد از طواف بخواند، همان وضوى اوّل كافى است و نيازى به نايب گرفتن نيست.

حدّ آن یک سال است.‌