مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی

چنانچه نذر كند كه يك ماه نامعيّن، يا چندين روز پى در پى غير معيّن معتكف شود (چه قيد پى در پى را در صيغه نذر آورده باشد، يا چنين از نذرش استفاده گردد)، و اعتكاف را شروع كند، سپس يك روز يا بيشتر از ايّام اعتكاف را باطل كند، تمام روزهايى كه معتكف بوده باطل مى شود، هر چند روزهايى كه بطور صحيح در حال اعتكاف بوده، سه روز يا بيشتر بوده باشد، و بايد اعتكاف را با رعايت تتابع و پى در پى بودن از سر بگيرد.

هرگاه مكان خاصّى از مسجد را به عنوان محلّ اعتكافش تعيين كند، متعيّن نمى شود و چنين قصدى بى اثر است. يعنى لازم نيست در طول اعتكاف فقط در همان مكان باشد.

هرگاه در مكانى به اعتقاد اينكه مسجد، يا مسجد جامع است معتكف شد، سپس معلوم شود كه مسجد نيست، يا مسجد جامع نيست، اعتكافش باطل است.

در فرض سؤال اشکال دارد.

یک کفاره بیشتر ندارد مگر اینکه با جماع روزه را باطل کند که دو کفاره دارد.

چنانچه دراعتكاف مستحبى اشتباهاً قصد وجوب كند، يا دراعتكاف واجب اشتباهاً نيّت استحباب كند، ضررى به اعتكافش نمى زند.

اگر خروج از مسجد بر معتكف واجب شود (مثلا براى پرداخت بدهى، يا انجام واجب ديگرى كه متوقّف بر خروج از مسجد است،) و از مسجد خارج نشود، مرتكب گناه شده؛ ولى اعتكافش باطل نمى شود.

کفاره ندارد اما اعتکاف را قضا کند.

هرگاه معتكف در اثناى اعتكافى كه به سبب نذر يا مانند آن واجب شده از دنيا برود، قضاى آن بر ولىّ ميّت واجب نيست; هر چند مطابق احتياط است.

چنانچه اعتكاف واجب باشد و روزه قضاى ماه رمضان را گرفته باشد و آن را باطل كند، علاوه بر كفّاره اعتكاف بايد كفّاره افطار قضاى روزه رمضان را نيز بپردازد.

هرگاه مطابق نذر در ماه رمضان معتكف شود، سپس آن را با آميزش در روز باطل كند بايد سه كفّاره بپردازد:الف) كفّاره اعتكاف.ب) كفّاره نذر (البتّه مشروط بر اينكه نذر را در مثل اين واجبات صحيح بدانيم).ج) كفّاره افطار در ماه رمضان.

هرگاه بنابر ضرورتى از مسجد خارج شود و خروجش طولانى گردد، به گونه اى كه صورت اعتكاف از بين برود ( و عرفاً گفته شود كه چنين شخصى معتكف نيست) اعتكافش باطل مى شود.

در صورتى كه ضرورتى پيش آيد، مى تواند اعتكاف را برهم بزند. و در صورتى كه روز سوم باشد بايد قضا كند; همچنين اگر به عنوان نذر بوده باشد. ولى كفّاره ندارد.

لازم است فقط به مقدار حاجت و ضرورت توقّف داشته باشد، نه بيشتر; همانگونه كه در صورت امكان در طول مسير رفت و برگشت نبايد در زير سايه اى بنشيند; بلكه مطلقاً در جايى ننشيند، ولى حركت در زير سايه حرام نيست.

چنانچه بنا بر ضرورتى از مسجد خارج شد، لازم نيست نزديكترين راه را به هنگام رفت و برگشت انتخاب كند، مگر اينكه تفاوت مسيرها بسيار زياد باشد.