انجام حج در صورت نارضایتی شرکاء
آيا كسي كه برای انجام حج تمتع مشرف به مکه می شود ولی با شركاي خود تسويه حساب نكند حج او چه حكمي دارد؟
به یقین حق شرکاء را باید بپردازد ولی در صورتی که حج او از مال حلال انجام شود عدم ادای حق شرکاء حجش را باطل نمی کند اما ممکن است مطلوب درگاه الهی واقع نشود.
عقد کردن دختر بهعنوان وجهالمصالحه
بین دو طایفه، در محلّى درگیرى واقع میشود و چشم پسربچهای نابینا میشود، بهعنوان وجهالمصالحه دختر دهسالهای را با اجازه ولیّش براى برادر بچه 8 سالهای که چشمش از بین رفته بود عقد میکنند. خود دختر ادّعا میکند من راضى نبوده و نیستم. در قانون سنّ پسر و دخترى که بتوانند مستقلاً در کارهاى خود مداخله کنند 18 سال است و کمتر از 18 سال باید به دادگاه مراجعه و دادگاه به پزشک متخصص ارجاع میدهد که بالغ و رشیده باشند، چنانچه پزشک متخصص قانونى بر بلوغ و رشد گواهى کند، دادگاه قبل از سن 18 سالگى حکم رشد صادر میکند. در این مورد چنین اقدامى نشده لیکن در سن 16 سالگى صورتجلسهای بین زوجین به این کیفیت که تا پایان تحصیلات متوسطه زوجین به تحصیل خود ادامه دهند، تنظیمشده است. در همین صورتجلسه نیز دختر ادعا میکند پدر و مادرم تهدیدم کردند من امضا کردم. این ازدواج در بعضى از روستاها مرسوم بوده و هست. در ضمن در مسئله 4 تحریر الوسیله در فصل اولیاى عقد آمده است که «یشترط فی صحة تزویج الاب و الجد و نفوذه عدم المفسده» و در آخر مسئله ذکرشده «بل الاحوط مراعات المصلحة» آیا این عدم مفسده و رعایت مصلحت مربوط به دختر است یا به پدر و فامیل دختر؟ آیا چنین عملى اصلاً درست است یا نه؟
رعایت مصلحت و مفسده مربوط به دختر است یعنى مصالح دختر باید در نظر گرفته شود ارتباطى به پدر و مادر ندارد و ملاحظات فامیلى و جبران خسارتها، نمیتواند مجوز باشد که صغیر مال المصالحه شود و امّا در مورد کبیر شرعى واضح است که بدون رضاى او عقد صحیح نیست.
دستور دادن به دیگری در حال احرام
در بين مردم معروف است كه شخص محرم نبايد به كسى دستور بدهد؛ بلكه بايد كارهايش را خودش انجام دهد. آيا چنين مطلبى صحيح است؟ اگر در حال احرام به كسى دستور دهد آيا گناه كرده و كفّاره دارد؟
اين كار اشكال ندارد؛ ولى تفاخر و برتریجویی حرام است.
صور ترک کردن طواف حج
وظیفه کسی که طواف حج را عمداً و یا به خاطر جهل و یا از روی سهو ترک کرده است چیست؟
طواف از اركان حج است و كسى كه «طواف حج» را تا آخر ذیالحجه ترك كند، اگر از روى عمد باشد حج او باطل است و بايد سال ديگر اعاده كند و اگر از روى جهل و ناآگاهى باشد، نيز حج او باطل است (خواه جاهل مقصّر باشد، يا غير مقصّر) و علاوه بر اعاده حج، احتياط آن است كه شترى هم قربانى كند و اگر از روى سهو و فراموشى بوده، طواف را قضا مىنمايد و حج او صحيح است و چنانچه بعد از مراجعت از حج، يا بيرون رفتن از مکه متوجّه شود و بازگشت براى او مشقّت داشته باشد، كسى را نايب مىگيرد كه براى او طواف كند و مستحب است سعى را نيز بعدازآن اعاده كند و يك گوسفند در منى قربانى نمايد و اگر ممكن نشد در وطن خود قربانى كند و در اين مدّت چيزى بر او حرام نيست.
عمل نکردن به شرط واقف در استفاده از موقوفه
بنده طلبه ام و در حوزه ای تحصیل می کنم که واقف آن فرموده هر کس در این حوزه تحصیل کند، باید شبانه 2 رکعت نماز به امام زمان هدیه کند، بنده ماه ها این نماز را عمدا ترک کرده بودم. آیا باید الان قضای آن ها را به جا آورم؟ درحالی که در به جا آوردن قضای آنها ،واقف طلبه هارا به تبعیت از مرجع تقلید خود فرا خوانده است، لذا به نظر شما باید نماز های نخوانده شده قضا شود؟
قضا واجب نیست اما لازم است توبه کرده و از این به بعد طبق شرط عمل کنند.
ممانعت شوهر از رفتن همسر نزد استاد اخلاق
آیا شوهر می تواند از رفتن همسرش نزد استاد اخلاق ممانعت کند؟
هرگاه استاد مورد اعتمادی بوده و جلسه درس عمومی باشد بهتر است ممانعت نکند در غیر اینصورت جلسه را ترک کنید.
عدم محرمیّت مادر رضاعی به برادران شیر خوار
آیا زنی که به بچه ای شیر می دهد، به برادران شیر خوار محرم می شود؟
هرگاه زنى كودكى را شیر دهد به برادرهاى آن بچه محرم نمىشود و نيز خويشان آن زن به برادر و خواهرهاى بچه اى كه شیر خورده محرم نمىشوند.
شک کثیر الشک یا وسواسی در اصل انجام عمل
اگر كثيرالشك يا وسواسى در اصل انجام اعمال (نه در نحوه و کیفیت آن) مانند انجام اصل نماز، غسل، وضو يا تطهير شىء نجس بسيار ترديد نمايد، لطفاً بفرماييد تكليف اين شخص چيست؟
احتياط آن است كه اگر وقت باقى است عمل را انجام دهد؛ مگر اینکه به سرحد وسواس برسد.
گفتن رضیاللهعنه به قاتلین حضرت زهرا سلامالله علیها
آیا استفاده از لفظ رضیاللهعنه یا رضیاللهعنها در مورد مسببین شهادت حضرت زهرا چه حکمی دارد؟
این کار را ترک کنید مگر در مواردی که ضرورت اقتضاء کند.
تصرف در متعلقات خانه فروختهشده
خانهای كه میفروشیم آیا میتوان لامپهای آن را برداریم؟
چنانچه در ضمن معامله شرطی نشده نمیتوانند لامپها را بردارند.
عدم حق مطالبه سود از عامل ورشکست شده
شخصى مبلغى بهطور مضاربه بهواسطه اینجانب به كارفرمايى (كاسب) داده، كه ماهيانه سود آن را دريافت نمايد، در ضمن اینجانب قبول كردم كه معادل سودى كه آن شخص بايد در هر نوبت ماهيانه دريافت كند به او چك بدهم و صاحبکار سود را بهحساب بنده واريز نمايد. اينك كارفرما ورشكست شده و فرارى میباشد و دیگر پولى بهحساب بنده واريز نمیکند. آيا شخصى كه چك بنده را در دست دارد شرعاً میتواند از حساب من برداشت كند؟ آيا من كه جز واسطه رساندن سود مضاربه نبودهام، بدهكار هستم؟
چنانچه عامل ورشكست شده و ديگر معامله سودآورى انجام نمیشود، صاحب پول حق درخواست سود ندارد.

