یکسان بودن سرمایه و ابزار کار در محاسبه خمس
در اصل تعلق خمس هم به سرمایه و هم به ابزار کار ازنظر آیه الله مکارم حرفی نیست، اما آیا بین سرمایه و ابزار کار در زمان پرداخت خمس تفاوت است؟(یکی از آقایان میفرمودند: درصورتیکه اصل سرمایه مخمس باشد خمس ترقی و رشد آن را نیز در پایان هرسال خمسی باید پرداخت کرد حتی اگر آن را نفروشد اما ابزار کار و تجارت اگر مخمس باشد دیگر نیازی به پرداخت خمس آن نیست و فقط هنگامیکه آن را بفروشد اگر ترقی و رشدی داشت جزء درآمد سال فروش خواهد بود) آیا نظر معظم له هم همین است؟
فرقی بین سرمایه و ابزار کار نیست و ابزار کار نیز سرمایه است، اگر یک بار خمس آن داده شده افزایش قیمت هنگام فروش محاسبه می شود البته حساب درآمد جداست و باید سال به سال محاسبه شود.
تعلق خمس به خانه خریداریشده در صورت تأمین مسکن از راه دیگر
طلبه ای هستم که پدرم طبقهای از منزلشان را فعلاً برای سکونت در اختیار بنده و خانوادهام قرار دادهاند حال بنده قصد خرید خانهای برای خوددارم پس از خرید خانه قصد دارم برای مدتی یا برای همیشه همچنان در منزل پدرم باشیم و خانه خود را به اجاره بدهیم البته ممکن است بعد از چند سالی اجاره دادن خودمان هم برای سکونت به آن نیاز داشته باشیم در این صورت آیا خمس بر این خانه واجب میشود؟
درصورتی که منزل خریداری شده موردنیاز سکونت فعلی شما نباشد خمس دارد.
تعلق خمس به عقیقه
اگر سال بر عقیقه یا قربانی بگذرد آیا به آن خمس تعلق میگیرد؟
اگر حیوانی را جهت عقیقه یا قربانی معین کند و سال خمسی بر آن بگذرد باید اول خمس آن را بدهد.
تعلق خمس به هدایای معوض عروسی
آیا پولی که در عروسی بهعنوان بذل جمع میشود و دوباره باید پس داده بشود خمس دارد؟
درصورتی که تا آخر سال خمسی مصرف نشود بنابر احتیاط واجب خمس دارد.
تعلق خمس به انگشتر طلای مردانه
در دوران عقد و ابتدای ازدواج بهرسم معمول که برای عروس و داماد حلقه نامزدی تهیه میشود، از طرف خانواده همسرم یک حلقه از جنس طلای سفید برای اینجانب خریداری شد؛ اما با توجه به حرمت استفاده از آن برای مردان، جز در مواقع اضطرار استفادهای از آن تاکنون نشده، آیا به آن خمس تعلق میگیرد؟
پولی را که خرج خریدن وسایل حرام می کند (مانند انگشتر طلا برای مرد و وسایل لهو و لعب) خمس دارد لذا همسرتان یا خانواده ایشان باید خمس آن را بدهند و شما نیز حق نگهداری و استفاده از آن را ندارید و باید آن را به عنوان طلای شکسته به کسانی که این نوع طلاها را آب می کنند بفروشید.در ضمن اگر آنها خمس انگشتر را پرداخت نکنند شما باید بپردازید.
تعلق خمس به بیمه تکمیلی
بیمه تکمیلی حوزه خمس دارد؟
درصورتی که مصرف نشود و سال خمسی بر آن بگذرد، مشمول خمس است.
خمس به مبلغ رهنی که هدیه گرفتهشده
خمس رهنی که هدیه گرفته و بعداً از رهن بودن خارجشده است؟
بعد از خارج شدن از رهن و عدم نیاز به آن بنابر احتیاط واجب خمس دارد.
تعلق خمس به حسابهای عمومی
پولهای شارژ و هزینههای دیگر ساختمانی در یک حساب بانکی نگهداری میشوند؛ این حساب بهمنزله صندوق ساختمان است اگر اهالی ساختمان از مراجع مختلفی تقلید کنند و تاریخ سال خمسی آنها هم متفاوت باشد،آیا به مبالغی که در این حساب عمومی است خمس تعلق میگیرد؟ آیا لازم است که برای این حساب عمومی سال خمسی مشخص کرد؟
اگر این پول ها قابل برگشت به صاحب اصلی نباشد خمس ندارد.
تعلق خمس به هبه و قرض که در راه حرام استفادهشده
خمس پول هبهای که صرف کار حرام شده، در صورت قرض چه حکمی دارد؟
اگر هبه را در راه حرام استفاده کند باید خمس آن را بدهد اما اگر قرض را صرف کار حرام کند در صورتی خمس دارد که تا زمان پرداخت بدهی آن حرامی که قرض در آن مصرف شده موجود باشد.
وظیفه زن نسبت به خانه شوهر که با پول مخلوط به حرام درستشده
خانهای همسرم دارد که الان با ازدواج کردم با او متوجه شدم آن خانه با پول گنج و پولی که مخلوط به حرام بوده درستشده من باید چه کنم بروم در این خانه زندگی کنم یا تمام خانه قیمت کنم و پول خمس آن را بپردازم؟
لازم است به همسر خود توصیه کنید وظیفه شرعی خود را نسبت به خانه انجام دهد اگر انجام نداد شما مجاز به استفاده هستید اما او شرعاً مجاز نیست از خانه استفاده کند.
جدا کردن مهریه اما پرداخت آن بعد از سال خمسی
قبل از محاسبه خمس بنای پرداخت مهریه همسرم را داشتهام و پول آن را هم کنار گذاشتم، اما موفق به پرداخت آن نشده و بعد سال خمسی به ایشان پرداخت کردم و در محاسبات خمس هم آن را جز داراییهایم لحاظ نکردم، آیا خمس مهریه همسرم را بدهکارم؟
مبلغ مزبور مشمول خمس است ولی اگر در زحمت شدید باشید خمس آن را به شما بخشیدیم.
کیفیت محاسبه درآمد حاصل شده در روز سال خمسی
درآمدي که در روز سال خمسي به دست میآید شامل سال قبل است يا سال جديد؟
اگر آن روز آخر سال خمسی است، خمس تعلق می گیرد ولی اگر اول سال آینده باشد خمس تعلق نمی گیرد مثلاً هرگاه اول فروردین اول سال خمسی اوست پولی که در اول فروردین به او می دهند خمس ندارد ولی پولی که در آخر اسفند به او می دهند مشمول خمس است.
تعلق دوباره خمس به هدیهای که خمس آن دادهشده
مالی که خمس آن داده نشده و هدیه شده اگر هدیه گیرنده خمس آن را بدهد سپس تا سر سال خمسی مصرف نشود و یا تبدیل به سرمایه شود آیا مجدداً بنابر احتیاط واجب خمس دارد؟
آری، خمس دیگری تعلق می گیرد ولی با پرداخت خمس اول، خمس دوم را به او می بخشیم.