مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی

مساوی ارث می‌برند.

در فرض سؤال دایی پدری ارث نمی‌برد و نصف ماترک میت به شوهر و نصف دیگر به خاله پدر و مادری میت به ارث می‌رسد.

در فرض سؤال پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها و برادر او وراث او هستند، بنابراین پدربزرگ‌ها، هرکدام حكم يك برادر و مادربزرگ‌ها، هرکدام حكم يك خواهر را دارند و ارث را در ميان خود چنان تقسيم مى‏كنند كه سهم هر مرد دو برابر سهم زن شود.

این سنت حسنه‌ای است که سابقه آن به سال اول هجرت برمی‌گردد؛ زمانی که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) میان مهاجرین و انصار عقد اخوت برقرار کردند و با توجه به شرایط سخت آن زمان، از یکدیگر ارث نیز می‌بردند که بعدها منتفی شد و شرایط دیگر باقی ماند.

در فرض سوال یک چهارم اموال به زوجه میت مى رسد و يك قسمت از سه قسمت اصل مال به برادران مادری و باقيمانده سهم خواهر پدر و مادرى است، مثلًا اگر تمام مال دوازده تومان باشد، سه تومان به زوجه، و دو تومان به هر کدام از برادران امی و پنج تومان به خواهر ابوینی میرسد.البته زوجه از تمام اموال منقول شوهر ارث مى‏برد، ولى از زمين و قيمت آن ارث نمى‏برد، خواه زمين خانه باشد يا باغ، يا زمين زراعتى و مانند آن و نيز از خود هوايى ساختمان ارث نمى برد، مثل بنا و درخت، امّا بايد هوايى را قيمت كنند و از قيمت آن سهم ارث او را بدهند.

اصل توافق صحیح نبوده و باید آن مقدار که حق الزحمه برادری که از او نگهداری کرده است را بپردازند و بقیه اموال او مطابق قانون ارث بین ورثه اش تقسیم می شود.

طبقه اول ارث شامل پدر و مادر و اولاد ميّت است و با نبودن اولاد، اولاد او هرچه پايين روند. (البته هرکدام از آنان که به ميّت نزدیک‌تر است) و تا يك نفر از اين گروه باشد گروه دوم ارث نمى‏برند.

جد پدری به منزله یک برادر پدری و جد مادری نیز به منزله یک برادر مادری حساب می شود و مال طوری تقسیم می شود که سهم جد مادری و خواهر و برادران مادری مساوی بوده و سهم جد پدری دو برابر سهم یکی از آنها باشد.

بین عمه زاده ها نسبت دو به یک مذکر و مونث رعایت شود ولی بین دایی زاده ها مساوری تقسیم می شود.

ممسوح کسی است که آلت تناسلی ندارد و سهم الارث او حد وسط سهم دختر و پسر است و تا وضع جنسیت او مشخص نشود نمی تواند ازدواج کند.

هرگاه وارث ميّت فقط يك نفر از گروه اوّل باشد (مثلاً پدر يا مادر، يا يك پسر يا يک دختر) تمام مال ميّت به او مى‏رسد

اگر وارث فقط زن يا شوهر و جدّ و جدّه پدرى (يا پدر و مادرى) با برادر و خواهر ابوینی باشند ، زن يا شوهر، ارث خود مى برند و جد، حکم يک برادر و جدّه، حکم يک خواهر را دارد و ارث را در ميان خود چنان تقسيم مى کنند که سهم هر مرد دو برابر سهم زن شود.