خرید کالا با احتمال سرقتی بودن آن
خرید اجناس از کسانى که احتمال داده میشود کالایشان سرقتى باشد، چه حکمی دارد؟
درصورتیکه احتمال قابلملاحظهای باشد اشکال دارد.
درصورتیکه احتمال قابلملاحظهای باشد اشکال دارد.
اگر گمرک برای این کار از طرف مجتهد مجاز نباشد اشکال دارد ولی اگر از طرف مجتهد مجاز باشد، خرید آن کالاها اشکالی ندارد.
هرگاه خريدار از اوّل قصدش اين باشد كه پول جنس را از پول حرام بدهد، معامله اشكال دارد، ولى اگر از اوّل قصدش اين نباشد بعداً از حرام بدهد معامله صحيح است، ولى پول حرامى را كه داده است كفايت نمىكند، بايد مجدداً از پول حلال بدهد.
خریدوفروش مال غصبى نيز حرام و باطل است و فروشنده بايد پول را به خريدار برگرداند، ولى خريدار حق ندارد آن مال غصبى را به غير صاحبش بدهد مگر آنکه صاحبش معامله را اجازه دهد و اگر صاحب آن را نمیشناسد بايد به نظر حاكم شرع عمل كند.
حکم مجهولالمالک را دارد.
چنانچه در قرارداد شركت بین خودشان شرط کرده باشند که هرکدام از شرکا بهتنهایی میتوانند خریدوفروش نمايند، در این صورت معامله یکی از آنها بهتنهایی صحیح میباشد ولی اگر شرط کرده باشند که فقط يكى از آنان معامله كند تنها معامله آن فرد معینی صحیح میباشد و اگر هیچیک از اين دو مطلب را شرط نكنند هیچکدام بدون اجازه ديگرى نمىتواند با آن سرمايه معامله كند.
وظیفه او این است که آن وسایل را به صاحبش (مثلاً مسجد) بازگرداند و اگر قدرت داشته باشد میتواند وجه خود را از سارق باز پس بگیرد.
اراضى موات با ثبت دادن ملك كسى نمىشود، و خریدوفروش آن جايز نيست، مگر اینکه کاری روی آن انجام دهند و آن را آماده کشت یا بهرهبرداری دیگری سازند. (در زمان حكومت اسلامى، احياء موات مىبايست با اجازه حكومت باشد و نمىتوان خودسرانه عمل كرد.)
باید صاحب آن را پیدا کند و پول آن را به او بدهد و اگر بههیچوجه صاحب آن پیدا نشد باید پول آن را به شخص فقیری صدقه بدهند.
هیچکس حق ندارد ملک شرعى دیگرى را بدون رضایت او از او بگیرد و در فرض معامله مبلغ با توافق طرفین تعیین میشود و چنانچه بهزور بگیرند آن زمین غصبى است و نماز در آن اشکال دارد و هرگاه ضرورتى ایجاب کند که ملکى را براى مصلحت مسلمین از صاحبش بگیرند باید با او توافق کنند یا لااقل قیمت عادلانه روز را بپردازند و اگر در مالکیت ملک اختلافى هست باید به محاکم صالحه مراجعه شود.
اگر از اوّل در عقد اجاره چنین شرطى کرده باشند جایز است; در غیر این صورت جایز نیست.
مالک میتواند مثل یا قیمت را از مشترى بگیرد و اگر دسترسى به او پیدا نکرد میتواند از بایع بگیرد و در صورت اوّل چنانچه مالک اصلی جنس خود را از مشتری پس بگیرد، در این صورت مشتری میتواند از فروشنده فضولی پول خود را پس بگیرد ولی اگر مالک اصلی جنس را نگیرد و بهجای آن از مشتری پول جنس را مطالبه کند چنانچه قیمتی که مشتری به مالک اصلی داده بیشتر باشد در این صورت میتواند علاوه بر مبلغی که بابت خرید آن جنس به فروشنده فضولی داده تفاوت قیمت را از فروشنده فضولی بگیرد مگر اینکه مشتری خودش آگاهانه به دادن زیادتر از قیمت واقعی جنس به مالک اصلی رضایت بدهد در این صورت نمیتواند مابهالتفاوت را از فروشنده فضولی مطالبه کند.