رکن بودن مهریه و زمان در عقد موقّت
چنانچه در عقد موقّت مهریه یا زمان تعیین نشود، عقد چه حکمی دارد؟
در ازدواج موقّت بايد مقدار وقت و مقدار مهر تعیینشده باشد و بدون آن باطل است و تبدیل به عقد دائم نمیشود.
محدوده ارتباط در دوران عقد
اگر کسى دخترى را عقد نماید، آیا پدر و مادر دختر مجاز هستند زن و شوهر قانونى را از هم دور نگهدارند و نگذارند آن دو باهم به تفریح رفته و در کنار هم باشند؟
اگر صیغه محرمیت با اذن پدر دختر جاریشده است چنانچه در ضمن عقد شرط خاصی شده باید مطابق آن عمل نموده و اگر شرط خاصی نشده بر اساس عرف محل، عمل نمایند و اگر صیغه محرمیت با اذن پدر دختر جاری نشده تنها در حدّ صحبت کردن در مورد ازدواج مجازید؛ آنهم با هماهنگی خانواده.
عدم تمکین زن به علّت اختلاف خانوادگی و دخالت دیگران
اگر زنى بهانه اختلافات خانوادگى از شوهر خود اطاعت نکند و اطرافیان او، حتّى با تهمت و دروغ گفتن به شوهر، مانع رفتن او به نزد شوهرش شوند، آیا زن و اطرافیانش گناهکارند؟
زن بدون دلیل نمیتواند نشوز اختیار کند، همچنین اطرافیان او بدون دلیل حق ندارند در این مسئله دخالت کنند و اگر این کار را انجام دهند گناهکارند.
موارد نشوز زن
با عنایت به آیه شریفه 34 سوره نساء، آیا صدور افعال و رفتار زیر از زن دلیل بر کراهت و نشوز وى است؟1 ـ ابراز بیعلاقگی به زوج و کراهت از نزدیکى و جلوگیرى از عزل.2 ـ بگوید: «من شخص دیگرى را مىخواستم و از تو خوشم نمىآید» و کراراً از همان اوایل ازدواج درخواست طلاق کند.3 ـ به خواسته شوهر اهمیتی ندهد، بىاعتنایى و لجاجت کند، رفتوآمدها و تلفنهاىدیگران به منزل را که در غیاب شوهر انجامشده، از او کتمان نماید.4 ـ بدون اجازه و اطّلاع شوهر از منزل خارجشده و به محافل اجتماعى خلاف شئون و میل شوهر برود.5 ـ در غیاب شوهر و بدون اطّلاع او، اموال باارزش وى را از منزل خارج کند و در حضور شهود تضمین برگشت بدهد، ولى عمل نکند؛ و جهیزیه خود را نیز طبق سند کتبى تحویل گرفته و با خود ببرد و بىاذن زوج پس از سه ماه زندگى را ترک کند.6 ـ برخلاف شروط ضمن عقد، مابقى قباله خود را به اجرا گذاشته و به هیچیک از توافقنامهها و تعهّدات طرفین که توسّط زوجه و پدرش امضاشده، عمل نکند.7 ـ ادامه زندگى خود را منوط به دریافت کلّ قباله و حقّ مسکن و دریافت سه فقره چک سفید امضا از شوهر و کسان او بنماید.
چنانچه موارد بالا ثابت شود، زن ناشزه است.
حکم نفقه در صورت خروج از منزل بدون رضایت شوهر
چنانچه زن منزل را بدون رضایت شوهر ترک نماید، آیا نفقه به این زن تعلّق میگیرد؟
قدر مسلّم از نشوز و عدم تمکین که موجب سلب حقّ نفقه میشود عدم تمکین در برابر تمتّعات جنسی است؛ بنابراین بنابر احتیاط واجب نفقه در فرض بالا یعنی خروج از منزل، ساقط نمیشود (البته اگر منجر به عدم تمکین شود نفقه ساقط است)
حق زن در انتخاب نوع التذاذ
آیا زن حق دارد از شوهر بخواهد که بهجای آمیزش واجب (هر چهار ماه یکبار) از راههای دیگر او را ارضا کند؟
درصورتیکه طرفین راضی شوند مانعی ندارد.
حکم نشوز شوهر
هرگاه زوجه از ایفاى وظایف زوجیت خوددارى نماید، ناشزه بوده ومستحقّ نفقه نخواهد بود، حال اگر شوهر از انجام وظایف زوجیت سرباز زند، بهگونهای که زوجهاش را معلّقِ قرار دهد، بفرمایید: 1 ـ آیا میتوان حکم به نشوز زوج کرد؟2 ـ آیا در این صورت زوجه میتواند از دادگاه تقاضاى طلاق نموده و دادگاه نیز بر این اساس حکم به طلاق زوجه دهد؟
1- آرى در این صورت زوج ناشز است و زوجه میتواند به حاکم شرع شکایت کند تا او را وادار به انجاموظیفه نماید و در صورت لزوم تعزیر کند.2- درصورتیکه زوج بههیچوجه حاضر نباشد امساک به معروف یا تسریح به احسان کند و زوجه در عسر و حرج قرار گیرد، حاکم شرع میتواند او را طلاق دهد.
حکم خودداری زن از اقامت در منزل زوج قبل از عروسی هنگام استفاده از حق حبس
زوجه باکرهای که تمکین را به وصول مهریّه عندالمطالبهاش موکول نموده و مطابق عرف هنوز در عقد است و در منزل پدرش به سر میبرد)، آیا میتواند از سکنى در منزلى که زوج معیّن کرده خوددارى کند؟
تا زمانى که طبق عرف عروسى نکرده، حقّ امتناع دارد.
حکم طلاق زنی که تمکین نمیکند
چنانچه خانمی نسبت به احکام اسلامى بیاعتنا باشد، تمکین نکرده و غیر مدخوله باشد، آیا میتوان او را طلاق داد؟ طلاق او از چه نوعى است و حکم مهریّه او چیست؟
سزاوار است مدّتى با او مدارا کنند و او را نصیحت کرده و به او محبت نمایند شاید تدریجاً عوض شود و کار به طلاق نکشد و در غیر واجبات و محرّمات زیاد سختگیرى ننمایند، اگر نتیجه نگرفتند میتوانند از او جدا شوند، ولى چون مطابق آنچه نوشتهشده است این زن ناشزه و غیر مدخوله است حقّ نفقه ندارد و اگر او بخواهد طلاق بگیرد، طلاق او طلاق خلع است و جز از طریق بذل مهریه یا مانند آن و رضایت زوج امکانپذیر نیست.
حکم نرفتن به منزل شوهر به علت عدم دریافت اجناس موردتوافق
اگر زوجه رفتن به خانه شوهر را منوط به دریافت اجناس موردتوافق (غیر از مهریه) نماید و زوج از تحویل آن امتناع ورزد، بفرمایید: الف) آیا زوجه چنین حقّى دارد؟ب) در صورت خوددارى از رفتن به خانه شوهر، آیا استحقاق نفقه دارد؟
هرگاه شرایط مذکور در ضمن عقد، نه بهعنوان مهریّه، مطرحشده باشد، زوجه حق ندارد رفتن خود را به خانه شوهر منوط به آن کند، هرچند حقّ مطالبه و الزام به آن را دارد.
معنای تمکین
ازنظر شرعی تمکین زن به چه معنا است؟ آیا تنها شامل نزدیکی میشود یا موارد دیگر نیز شامل میشود؟
تمکین یعنی تبعیت (تن دادن) به درخواست شرعی شوهر در مسائل جنسی و هرگاه زن آماده بهره گرفتن متعارف جنسی است تمکین کرده هرچند مرد از او استفاده نکند.
مشروط نبودن تمکین به پرداخت نفقه
آیا درست است که اگر شوهر نفقه در شان همسرش را تأمین نکند چه عمداً و چه به خاطر فقر و ... زن مادامیکه زن اوست باید تمکین داشته باشد؟
پرداختن نفقه وظیفهای است و تمکین وظیفهای دیگر و تمکین مشروط به پرداخت نفقه نیست، احتیاط واجب آن است که زن از تمکین خوددارى نکند ولى میتواند با اجازه حاکم شرع از اموال او به مقدار نفقه خود بردارد.
حکم تأخیر انداختن تمکین از سوی زن
آیا زن حق دارد در برابر درخواست مرد برای تمکین در حد چند ساعت مهلت بخواهد؟ برای مثال بگوید بعدازآنجام این تکلیف میآیم؟
درصورتیکه وقت طولانی نباشد مانعی ندارد.
اختلاف زوجین در تمکین خاص حین دوران عقد
درصورتیکه در مورد تمكين خاص اختلاف باشد و مرد مدعى تحقق تمكين خاص و زن منكر آن باشد قول کدامیک مقدّم میشود؟
در دوران عقد بستگى قول منكر تمكين خاص مقدّم است.
اختلاف زوجین در وقوع نزدیکی
در صورت اختلاف زوجین در مورد وقوع و عدم وقوع نزدیکى، قول کدامیک مقدّم است؟ توضیح اینکه زوجین بعد از عقد نکاح، قصد جدایى از هم رادارند و زوجه مدّعى است که بهواسطه نزدیکى، مستحق کل مهریّه است و زوج با ادّعاى عدم نزدیکى، زوجه را مستحق نصف مهریّه میداند. حق با کیست؟
قول عدم نزدیکى مقدّم است (البتّه با قَسم)، مگر اینکه مدّتى بدون مانع باهم خلوت داشته باشند که ظاهر حال مواقعه باشد.
