کیفیت فسخ کردن عقد
اینکه گفته میشود زوج یا زوجه حق فسخ دارد این فسخ با عبارت یا عمل خاصی صورت میگیرد؟ آداب آن چگونه است؟
همینکه بگوید من عقد را فسخ کردم یا به هم زدم، به هر زبانی باشد کافی است.
تفاوت داشتن حکم قصاص زن و مرد حتی در صورت شاغل بودن زن
در مورد حکم قصاص، تساوی حقوق زن و مرد در چیست؟ با توجه به این که در حال حاضر در برخی از خانواده ها نان آور خانواده زن است، مثل خانواده هایی که مرد آن معتاد بوده یا فوت کرده است و سرپرستی بچه ها و تأمین معاش آنها نیز با مادر است یا زن و مردهایی که هر دو شاغل بوده و در برخی از موارد حقوق ماهیانه زن بیشتر از مرد است. اگر مردی چنین زنی، را چه به عمد یا غیر عمد به قتل برساند، باز حکم او قصاص نیست و حتماً باید برای قصاص نیمی از دیه پرداخت شود؟
کراراً گفته ایم احکام و قوانین الهی تابع افراد و اشخاص نیست بلکه تابع نوع است، به این معنا که اگر مجموع مردان جامعه را با مجموع زنان مقایسه کنیم، بازدهی اقتصادی مردان به مراتب بیش از زنان است؛ بنابراین مصلحت شخصی معیار نیست بلکه مصلحت نوعی باید در نظر گرفته شود. در قوانین عرفیّه نیز چنین است، مثلاً می گویند: برای احراز فلان مقام، شخص باید دکترا داشته باشد، در حالی که عدّه ای از لیسانسه ها از عدّه ای از دکترها باسوادترند، حتی عدّه ای از کسانی که اصلاً مدرکی ندارند بسیار بافضیلت تر از گروهی از آن ها هستند که مدارک دانشگاهی دارند. در این گونه موارد معیار فرد نیست، بلکه معیار مجموعه هاست.
فروش جنسي که بهصورت سلف خریداریشده
آیا میتوان جنسی که بهصورت سلف خریداریشده را به دیگری به فروش رساند؟
جنسى را كه سلف خریدهاند نمىتوانند پيش از فرارسیدن مدّت به ديگرى بفروشند، ولى بعد از رسيدن مدّت هرچند آن را تحويل نگرفته باشد فروختن آن بىمانع است.
اضافه انجام دادن سعی از روی جهل به مسئله
حکم کسی که به خاطر جهل به مسئله سعی را زیادتر انجام دهد چیست؟
هرگاه از روى ندانستن مسئله چيزى بر هفت دور اضافه كند، حكمش مانند صورت عمد است؛ يعنى سعى را از نو بجا مىآورد.
تبدیل کلیسا به مسجد
آیا تبدیل کلیسا به مسجد ازنظر شرعی جایز است؟
اقامه نماز و انجام بقیه کارهایی که در مسجد انجام میشود در آن اشکالی ندارد.
مشروبات الکی که از جو گرفته میشود
آیا آبجو و ماءالشعیر حکم واحد دارند یعنی خوردنشان حرام است؟
مشروب الكلى كه از جو گرفته میشود و به آن «آبجو» مىگويند حرام و از جهت نجاست مانند شراب است، ولى آبى كه براى خواص طبی از جو مىگيرند و به آن «ماء الشّعير» مىگويند و ابداً مسكر نيست، پاك و حلال است.
تقلید از دو مرجع در عمل به احتیاط
آیا کسى که میخواهد عمل به احتیاط بنماید میتواند مثلاً احتیاطات بیع را از فلان مرجع و احتیاطات صلاة را از مرجع دیگر اخذ کند؟
اگر منظور پیروى کردن در اخذ طریقه احتیاط از دو مجتهدى که هر دو مساوى در فقاهت باشند بوده باشد مانعى ندارد.
اضافه کردن کلماتی به تشهد
در هنگام تشهد، بعد از (عبده و رسوله) بگوید: (ارسله بالحق بشیراً و نذیراً) و بعد صلوات بفرستیم درصورتیکه روایت داریم از امام صادق (علیهالسلام) به نقل از ابو بصیر، چه حکمی دارد؟
اگر بهقصد ذکر مطلق گفته باشد اشکالی ندارد و بر این کار مداومت نکند.
بیان اذکار واجب به نیت مستحب
اگر اذکار واجب سجده (یا بهطورکلی اذکار دیگر نماز) را به نیت مستحب بگوییم نماز باطل است؟
این کار جایز نیست ولی اگر شخصی انجام داده باشد درصورتیکه نمیدانسته این کار اشکال دارد مانعی ندارد.
قرض دادن پول تعدادی سهام با شرط برگرداندن همان تعداد سهام با سودش
فردی حدود 5 هزار عدد سهام شرکتی را معادل 2 میلیون تومان فروخت تا به من برای خرید منزل قرض بدهد. منتهی ایشان شرط کرد که من پول نمیخواهم و مبلغ 2 میلیون هم مهم نیست. بلکه باید به همین تعداد سهام برای من خرید کنی و سودی که مجمع اعلام میکند را نیز (چه بهصورت پولی چه بهصورت افزایش سرمایه) در اختیار بنده قرار دهی. آیا این ربا نیست و مشکل شرعی ندارد؟
اگر بهعنوان وام داده باشد نمیتواند چنین شرطی کند ولی اگر بگوید من فلان تعداد سهام با سودش از تو در مقابل این مبلغ خریداری میکنم در این صورت مانعی ندارد.
صلح کردن دو چیز از یک جنس در وزن نامعلوم
صلح کردن دو چیز از یک جنس را که وزن آن معلوم نیست به یکدیگر صحیح است؟
صلح کردن دو چيز از يك جنس با یکدیگر بهگونهای كه وزن آنها معلوم نیست و احتمال کموزیاد بودن است اشكال دارد.
حکم مالکیت جوایز کارت قرعه کشی محصولات غذایی
پسرم چند عدد از كارت هاى قرعه كشى يكى از محصولات غذايى را به همراه خواهرخانم خود، بدون اطلاع ما به نام دختر كوچكم كه هفت سال دارد پر مىكند و در جريان قرعه كشى از هشت جايزه ويژه، دخترم برنده ماشين پرايد مىشود. پسر بنده پس از اطّلاع از برنده شدن خواهرش موضوع را به بنده اعلام كرده، كه من موضوع را جدى نگرفتم. او از اين بىاعتنايى بنده سوء استفاده نموده و قسمت دوم كارت را كه نزد وى بوده است به كارخانه آن محصول غذايى فرستاده و منتظر رسيدن ماشين مىماند. ولى از آنجا كه كارخانه ماشين را به صاحب كارت برنده مىدهد، تلاش وى براى گرفتن ماشين بىنتيجه مىماند. بدين جهت كارخانه به ما تلفن مىكند و خبر از برنده شدن دخترم مىدهد. به همراه دخترم به مشهد مقدس رفتيم و ماشين خريدارى شده كارخانه را كه به نام فرزندم سند شده بود تحويل گرفتيم اكنون پسرم و خواهر و پدرخانم ايشان مدعى اشتراك در ماشين مذكور هستند، ولى بنده زير اين بار نرفتم اما اين فكر كه شايد براى آنان نيز از نظر شرعى حقى باشد بنده را آزار مىدهد. نظر حضرتعالى چيست؟
جايزه متعلّق به كسى است كه كارت قرعه كشى به نام او بوده است. واگر اشخاص ديگر در اين زمينه متحمّل مخارج و زحماتى شده و قصد مجّانى نداشته اند بايد مخارج و اجرة المثل زحمات آنها را پرداخت كرد.
قرارداد خرید و فروش نقد و نسیه با بانک های خارجی
از آن جایى که بانکهاى ایران گاهى توان پرداخت به موقع مطالبات خارجى را ندارند راه چاره هاى مختلفى پیش گرفته اند از جمله: یکى از بانکها با بعضى از بانکهاى خارجى قراردادى منعقد نموده که طبق آن، بانک خارجى از طرف بانک ایرانى پول معامله را در آن کشور سر موعد به فروشنده پرداخت مى نماید و یک سال بعد پول خود را به اضافه 9درصد از بانک ایرانى و 6درصد از فروشنده، به عنوان نرخ بیمه براى پرداخت سر موعد دریافت مى دارد. توضیح این که پس از حمل جنس از فروشنده که حدوداً سه ماه بعد از قرارداد از طریق بانک خارجى و ایرانى مى باشد، بانک خارجى پول فروشنده را تحویل مى دهد ولى پول پرداختى را یک سال بعد، از بانک ایرانى با 9 درصد بهره تحویل مى گیرد، بنابراین روش کار، بانک ایرانى در روز عقد قرارداد معامله توسط خریدار 100درصد مبلغ معامله را به اضافه 9 درصد بهره اى که بانک خارجى توافق نموده، از خریدار دریافت مى دارد فروشنده نیز که دریافت به موقع پولش را حقّ طبیعى خود مى داند 6 درصد کارمزدى را که به بانک خارجى، تحت عنوان نرخ بیمه براى پرداخت به موقع مى پردازد عملا به قیمت جنس افزوده و از مصرف کننده دریافت مى کند. با توجّه به این که فروشنده چیز اضافه اى از خریدار دریافت نمى دارد، آیا شکل معامله فوق براى خریدار صحیح است؟
درصورتى که شما از ماهیّت این کار باخبر باشید و رضایت بدهید، براى شما اشکالى ندارد، به این معنا که شما پول خود را به بانک، وام بدون سود مى دهید و بانک براى شما جنس را به طور نسیه به قیمت بالاتر از قیمت نقد خریدارى مى کند مشروط بر این که شما بیمه مربوط را نیز بپردازید، در این صورت معاملات فوق شرعاً براى شما صحیح خواهد بود ولى این کار در صورتى براى بانک جایز است که مصالح جامعه اسلامى ایجاب کند که معاملات با طرفهاى خارجى به این شکل انجام شود، در غیر این صورت جایز نیست.
