تصور تنگی وقت برای تطهیر لباس و کشف خلاف
اگر بدن انسان بهوسیلهی ادرار نجس شود و با این فكر كه وقتی برای شستن لباس ندارد، آیا نمازهای خواندهشده قضا دارد؟
اگر واقعاً وقت نداشته نماز صحیح است و الا باید قضا کند.
استفاده از روشهای درمانی پر عارضه
اگر بدانيم يا احتمال دهيم كه یک بيمار در اثر بيمارى خاصی (مثل برخى سرطانها) بهزودی خواهد مرد، آيا مجازيم فقط براى افزايش طول عمر وى هرچند به مدّت كوتاه، روشهای درمانى خطرناك و بسيار پر عارضه را، (مثل شیمیدرمانی كه گاه عوارض آن شديدتر از بيمارى اولیه است) براى وى تجويز كنيم؟
در فرض مسئله دليلى بر وجوب و جواز اینگونه درمانها نداريم. ولى اگر بيمار خودش با علم به اين عوارض راضى بشود مانعى ندارد.
فرورفتن خون در حین درمان دندان در حال روزه
اگر بداند حین درمان دندان خون از حلق فرو میرود، کفاره عمد بر او واجب میشود یا کفاره جمع؟
احتیاط واجب کفاره جمع دارد مگر در حال ضرورت و عدم امکان درمان در شب.
رعایت ترتیب بین دونماز درمکانی که قبله مردد است
اگر بخواهیم نماز ظهر و عصر را بخوانیم و قبله بین چند طرف مردد باشد، آیا لازم است که ترتیب رعایت شود، یعنی اول نماز ظهر و عصر را به یکطرف و دوباره هر دو را در طرف دیگر بخواند یا اینکه میتواند جدا بخواند اول ظهر را به هر دو طرف و بعد عصر را به هر دو طرف بخواند؟
كسى كه میخواهد به چند طرف نماز بخواند اگر بخواهد نماز ظهر و عصر يا مغرب و عشا را بهجا آورد بهتر آن است نماز اوّل را به چند طرف تمام كند بعد نماز دوم را شروع نمايد.
روش تطهير ظرف نجس
اگر بخواهیم ظرف نجس را بشوریم، برای پاک شدنش باید به چه کیفیت انجام شود؟
ظرف نجس را با آب قلیل باید سه مرتبه شست، ولى در آب کر یا جارى یکمرتبه کافى است، هرچند سه مرتبه بهتر است (آبهای لولهکشی در حکم آب جارى است).
حکم خواندن شعرهای سنتی همراه با دف در عروسی
اگر بخواهیم در مجلس عروسی بهجای رقص و آهنگهای مبتذل با خواندن اشعار ائمه و شعرهای سنتی عروسی دف هم بنوازیم آیا حرام است؟
خواندن شعرهای سنتی اشکالی ندارد ولی نواختن دف اشکال دارد.
ذبح گوسفند هدیه داده شده به فرزند به عنوان عقیقه
اگر بخواهیم برای فرزندمان عقیقه کنیم آیا می توانیم گوسفند خودش را که هدیه برایش داده اند، بعنوان عقیقه ذبح کنیم؟
در صورتی که بچه نیاز مبرمی به گوسفند و یا پول آن ندارد و مصلحت او ایجاب کند مانعی ندارد.
تطهیر دیوار یا آینه با آب قلیل
اگر بخواهیم آینهای که بر دیوار نصب است و نجس شده را با یک پارچ آب تطهیر کنیم، غساله آن نجس است و قسمتهای پایین آینه و دیوار را نجس میکند، چه راهحلی برای تطهیر آینه وجود دارد؟
باید چیزی مانند حوله زیر آن بگیرند که غساله روی آن بریزد و بعد حوله را بشویند.
وظیفه پزشک نسبت معالجه نامطمئن
اگر بخواهيم طبابت پزشك را، تنها در صورتى مجاز بدانيم كه وى داراى تخصّص و تجربه كافى باشد، عملاً مسائل درمان با اختلال كامل روبهرو خواهد شد، زيرا:اولاً: هر پزشكى تا رسيدن به اين تخصّص و تجربه كافى بايد همان مراحل اولیه را طى كند; كه همان دوران بدون تجربه و تخصّص است.ثانياً: به علّت جمعیت زياد، امكانات كم، فرصتهای ناكافى و دهها علل ديگر ـ حداقل در كشور ايران ـ نمیتوان انتظار داشت پزشكانى كه از ابتدا كاملاً مسلط باشند به طبابت بپردازند.بنابراین لطفاً بفرمایید:الف) در مواردى كه پزشك داروى مؤثر بيمارى، يا عوارض خطرناك آن را فراموش نموده و فرصت و امكانات كافى جهت دسترسى به اطّلاعات كافى يا پزشك متخصّص ديگرى نيز ندارد.ب) مطمئن است كه داروى خاصی براى بيمارى مفيد است و از سوى ديگر نيز مطمئن است، يا احتمال میدهد كه در صورت تجويز آن دارو عوارضى خفيف، يا شديدتر از خود بيمارى و حتّى مرگ، گریبان گیر اين بيمار خواهد شد ـ البتّه موارد الف و ب شامل مسائل تشخيصى نيز است ـآيا پزشك در اين حالات میتواند مريض را به حال خود بگذارد و چنين فرض كند كه گويا پزشكى موجود نبوده و قضا و قدر الهى هرچه باشد بر او جارى خواهد شد و بدين ترتيب خود را در معرض خطر مؤاخذه مادّى و معنوى حاصل از عوارض احتمالى و هزینههای نابجاى آن قرار ندهد و كار وى را به خداوند واگذارد، كه يا خود بهبودى نسبى يابد و فرصت تحقيقات بعدى فراهم گردد و يا بهتدریج دچار عوارض شديد و مرگ گردد؟اصولاً در چنين مواردى كه پزشك واقعاً نمیداند كه براى نجات جان يا تسكين آلام یک بيمار چهکاری انجام دهد وظيفه او چيست؟ درمانهای بدون اطمينان و غیرقابل اطمينآنکه ممكن است باعث مرگ يا عوارض شديدتر شود؟ يا عدم هرگونه اقدام درمانى؟ اگر پزشك با اقدام به درمان نامطمئن موجب خسارت و مرگ مريض گردد آيا مسئول است؟ اگر اقدام به هيچ درمانى نكند با توجّه به علل و توضيحات فوق، مسئولیتی متوجّه او نخواهد بود؟اين نكته بايد در نظر گرفته شود كه گاه فرصت هيچ مشورت و ارجاع بيمار به پزشكان متخصّص و آگاه ديگرى وجود ندارد.در خاتمه جهت روشن شدن موضوع، مثالى ذكر میشود: گاهى پزشكى كه داراى تجربه كافى نيست با بيمارى در حالت بيهوشى مواجه میشود كه نمیداند (بهطور مثال) اين بيمار در اثر كمبود قند، دچار بيهوشى شده يا براثر بالا بودن قند؟ و در اين حالت طبيعى است كه درمان كاملاً متناقض است و باعث اشتباه پزشك میشود. وظيفه چيست؟
اين مسئله چند حالت دارد:۱. چنانچه خطرِ قطعى يا ظنی بيمار را تهديد نمیکند و معالجه نيز نامطمئن است در اين صورت اقدام به معالجه نشود.۲. درصورتیکه معالجه ازنظر عرف پزشكى قابلقبول است، هرچند احتمال عوارض وجود دارد، در اين مورد پزشك میتواند اقدام كند، مخصوصاً اگر خطرى بيمار را تهديد كند.۳. درصورتیکه خطر حتمى و معالجه نامطمئن است، ولى درصد نجات وجود دارد و امكان مراجعه به متخصّص نيز وجود ندارد، در اينجا میتواند، اقدام به معالجه نماید و در صورت عدم تقصير و عدم سهلانگاری، طبيب ضامن نيست.
کفایت یک اذان و اقامه برای چندین نماز قضا
اگر بخواهم چند نماز قضا را بخوانم آیا باید برای هرکدام جداگانه اذان و اقامه بگویم؟
میتوان یک اذان و اقامه گفت و چندین نماز قضا را خواند.
پرسیدن علت روبه قبله نبودن حیوان از ذابح
اگر ببینیم که ذابح حیوان را روبهقبله سر نبرید، آیا میتوانیم با این توجیه و احتمال که شاید سهوی بوده یا مسئله را یا جهت قبله را نمیدانسته، حیوان را حلال بشمریم؟
اگر به سادگی می تواند بپرسد، علّت آن را از او سؤال کند.
تذکر به کسی که نماز را اشتباه میخواند
اگر ببینیم کسی وضو و نمازش را اشتباه بجا میآورد. آیا واجب است به او بگوییم؟
کسانی که احکامی را نمیدانند لازم است آن احکام به آنها گوشزد شود.
تکلیف در جایی که ببینیم شخصی چیز نجسی را استفاده میکند یا میخورد
اگر ببینیم شخصی چیز نجسی را استفاده میکند یا میخورد واجب است او را از نجاست آن چیز آگاه کنیم؟
هرگاه انسان ببيند كسى بدون اطّلاع چيز نجسى را مىخورد، يا بالباس نجس نماز مىخواند لازم نيست به او خبر دهد، امّا اگر صاحبخانه ببيند ميهمان بالباس و بدنتر روى فرش نجسى مىنشيند، احتياط واجب آن است كه به او اعلام كند.
