مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی

اگر به مقدار عرفی کارشناسی شده و اضافه نبوده و صاحب مغازه با صرفه جویی کمتر هزینه کرده استفاده از مبلغی که اضافه آمده مانعی ندارد و در مورد لباس ها نیز اگر آن اشخاص به صاحب مغازه بخشیده اند گرفتن معادل ارزش آن لباسها از شخصی که خسارت زده اشکال ندارد.‌

اقامه 17 جمله است به‌این‌ترتیب كه همه‌چیزش مانند اذان است جز اینکه در اوّل آن فقط دومرتبه «الله‌اکبر» مى‏گويند و در آخر آن یک‌مرتبه «لا اله الا الله» ولى بعد از گفتن «حَىَّ عَلَى‏ خَيْرِ الْعَمَلِ»، دومرتبه «قَدْ قامَتِ الصَّلاةُ» (يعنى نماز برپا شد) اضافه می‌شود.الله‌اکبر چهار مرتبه (يعنى خداوند بزرگ‌تر از آن است كه به وصف آيد).اشْهَدُ انْ لا اله الا الله دومرتبه (يعنى گواهى مى‏دهم غير از خداوند يكتا معبود ديگرى نيست).اشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ الله دومرتبه (يعنى گواهى مى‏دهم كه محمد فرستاده خداست).حَىَّ عَلَى الصَّلاةِ دومرتبه (يعنى بشتاب به‌سوی نماز).حَىَّ عَلَى الْفَلاحِ دومرتبه (يعنى بشتاب به‌سوی رستگارى).حَىَّ عَلى خَيْرِ الْعَمَلِ دومرتبه (يعنى بشتاب به‌سوی بهترين كارها كه نماز است).قَدْ قامَتِ الصَّلاةُ دومرتبه (يعنى نماز برپا شد)الله‌اکبر دومرتبه (يعنى خداوند بزرگ‌تر از آن است كه به وصف آيد).لا اله الا الله یک‌مرتبه (يعنى هيچ معبودى جز خداوند يكتا نيست).

خون کمتر از درهم در بدن و لباس و بدن امام جماعت نیز معفو است.

می‌توان قبل از ظهر نیت را تغییر داد اما بعدازظهر درصورتی‌که روزه استیجاری روزه قضای قطعی باشد نمی‌توان تغییر نیت داده و افطار نمایند، اما اگر احتمالی باشد اشکالی ندارد.

آری؛ نماز مستحب را نیز شامل می‌شود و همان مقدار که شروع‌شده مانع از عدول است.

موارد مختلف است؛ گاه قابل تخفیف است و گاهی خیر، در موارد قابل تخفیف عضوی را می توان برداشت (مانند یک کلیه) که ضرر مهمی برای اهداء کننده ندارد و مفسده اجتماعی نیز نداشته باشد.‌

عمره‌اش باطل نيست، ولى احتياط واجب آن است كه پس از تقصير طواف نساء را اعاده كند و بدون آن همسر بر او حلال نمى‌شود.

چنانچه به‌صورت طبیعی اتفاق بیافتد فروشنده ضامن است.

اگر موجب ضرر و زیانى بر مسلمین نگردد، مانعى ندارد.

هرگاه روش طبّ قديم را به‌صورت كلاسيك و به شكل علمى و تجربى خوانده و آموخته باشند مانعى ندارد.

پس از نماز طواف نزد حجرالأسود بيايد و مستحب است از درِ محاذى حجرالأسود به‌سوی صفا برود و با آرامش بالاى صفا رفته و به خانه كعبه نظر کند و به ركنى كه حجرالأسود در آن است رو نمايد و حمد و ثناى الهى را به‌جا آورد و نعمت‌های خداوند را در نظر بگيرد، سپس اين اذکار را بگويد:«الله‌اکبر» هفت مرتبه.«اَلْحَمْدُلِلّهِ» هفت مرتبه.«لا إِلهَ الا الله» هفت مرتبه.«لا إِلهَ الا الله وَحْدَهُ لاشَريکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، يُحْيي وَيُميتُ، وَ هُوَ حَىٌّ لايَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَ هُوَ عَلى کل شَئٍ قَديرٌ» سه مرتبه.سپس سه مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد و بگويد: «الله‌اکبر عَلى ما هَدانا، وَ الْحَمْدُلِلّهِ عَلى ما اَبْلانا، وَ الْحَمْدُلِلّهِ الْحَىِّ القَيُّومِ، وَ الْحَمْدُلِلّهِ الْحَىِّ الدّآئمِ» و سه مرتبه آن را تكرار كند.پس‌ازآن سه مرتبه بگويد:«اَشْهَدُ اَنْ لا إِلهَ الا الله، وَ اَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، لا نَعْبُدُ الا إيّاهُ، مُخْلِصينَ لَهُ الدّينَ، وَ لَوْ كَرِهَ المُشْرِكُونَ».سپس سه مرتبه بگويد:«أَللّهُمَّ إنّي أسْئَلُکَ الْعَفْوَ وَ الْعافِيَةَ، وَ اليَقينَ في الدُّنْيا وَ الآخِرَةِ».سپس سه مرتبه بگويد:«اَللّهُمَّ آتِنافِيالدُّنْياحَسَنَةً، وَفِيالآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِناعَذابَالنّارِ».سپس صد مرتبه «الله‌اکبر»، صد مرتبه «لا إِلهَ الا الله»، صد مرتبه «اَلْحَمْدُلِلّهِ» و صد مرتبه «سُبْحانَ الله» بگويد.سپس بگويد:«لا إِلهَ الا الله، وَحْدَهُ وَحْدَهُ، أنْجَزَ وَعْدَهُ و نَصَرَ عَبْدَهُ، وَ غَلَبَ الأَحْزابَ وَحْدَهُ، فَلَهُ المُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَحْدَهُ، اَللّهُمَّ بارِکْ لي في الْمَوْتِ، وَ فيما بَعْدَ المَوتِ، اَللّهُمَّ إِنّي اَعُوذُ بِکَ مِنْ ظُلْمَةِ الْقَبْرِ وَوَحْشَتِهِ، اَللّهُمَّ اَظِلَّني في ظِلِّ عَرْشِکَ، يَوْمَ لاظِلَّ الا ظِلُّکَ».و سپردن دين و نفس و اهل و مال خود را به خداوند عالم بسيار تكرار كند. پس‌ازآن بگويد: «اَسْتَوْدِعُ الله الرَّحْمنَ الرَّحيمَ الَّذي لاتَضيعُ وَدايِعَهُ، ديüني وَنَفْسي وَ أَهْلي. اَللّهُمَّ اسْتَعْمِلْنيعَلى كِتابِکَ، وَ سُنَّةِ نَبِيِّکَ، وَ تَوَفَّني عَلى مِلَّتِهِ، وَ اَعِذْني مِنَ الْفِتْنَةِ».سپس سه مرتبه بگويد: «الله‌اکبر» و اگر قادر بر انجام تمام اين عمل نباشد، هرقدر كه مى‌تواند بخواند.و نيز مستحب است كه اين دعا را بخواند: «اَللّهُمَّ اغْفِرْ لي کل ذَنْبٍ أذْنَبْتُهُ قَطُّ، فَإِنْ عُدْتُ فَعُدْ عَلَىَّ بِالْمَغْفِرةِ، فَإِنَّکَ أنْتَ الغَفُورُ الرَّحيمُ. اَللّهُمَّ افْعَلْ بي ما أَنْتَ أَهْلُهُ، فَإِنَّکَ إِنْ تَفْعَلْ بي ما أنْتَ أهْلُهُ تَرْحَمْني، وَ إِنْ تُعَذِّبْني فَأَنْتَ غَنِىٌّ عَنْ عَذابي، وَ أَنَا مُحْتاجٌ إلى رَحْمَتِکَ، فَيامَنْ اَنَا مُحْتاجٌ إلى رَحْمَتِهِ إرْحَمْني. اَللّهُمَّ لاتَفْعَل بي ما اَنَا اَهْلُهُ، فَإِنَّکَ إنْ تَفْعَلْ بي ما اَنَا أهْلُهُ تُعَذِّبْني وَ لم تَظْلِمْني، اَصْبَحْتُ اَتَّقي عَدْلَکَ وَ لاأَخافُ جَوْرَکَ، فَيامَنْ هُوَ عَدْلٌ لايَجُورُ اِرْحَمْني». مستحب است پياده سعى نمايد و ازآنجاکه علامت‌گذاری شده هروله كند؛ يعنى كمى تندتر برود و اگر سوار چرخ باشد اين مقدار را فی‌الجمله تند نمايد و بعدازآن به‌طور عادى تا مروه راه برود و در وقت برگشتن نيز به همان ترتيب عمل نمايد و از براى زن‌ها هروله نيست و مستحب است بر درگاه خداوند گريه كند و در حال سعى دعا بسيار نمايد.

مستحب است به نیت ذکر مطلق بگویند و می‌توانند هفتمی را تکبیرة الاحرام نماز قرار دهند.

استخدام دولتى ظاهراً داخل عقد اجاره‏ است و تغييراتى كه در جهت سال‌های خدمت و ساعات كار و جدول حقوقى پيدا مى‏شود، مشكلى در اين عقد اجاره‏ ايجاد نمى‏كند و مى‏توان آنها را از دو راه تصحيح كرد:الف) از طريق وكالت، به اين معنا كه كارمند از آغاز، خود را به‌عنوان سى سال با حقوق فعلى و ساعات كار مشخص در خدمت دولت قرار مى‏دهد و عقد اجاره (به‌صورت انشاى لفظى و يا معاطات) انجام مى‏گيرد، سپس وكالت مطلقه‌ای به دولت مى‏دهد كه اگر خواست در 25 سالگى يا كمتر يا بيشتر اين قرارداد اجاره را فسخ كند و نيز وكالت مى‏دهد كه ساعات كار و حتّى مقدار حقوق و مزايا را طبق جدول‌های عادلانه‏اى كه خودش تنظيم مى‏كند تغيير دهد و در حقيقت اجاره جديدى را بر اساس حقوق و مزاياى فعلى ترتيب دهد بنابراين در قرارداد ابتدايى بايد اين مسائل قيد شود كه «كارمند» چنين وكالتى را در چهارچوب ضوابط هر زمان به دولت داده است و اين مسائل هنگام استخدام بايد تفهيم شود و ازآنجاکه دولت شخصیت حقوقى دارد، همان‌گونه كه مى‏تواند مالك بشود، مى‏تواند طرف وكالت نيز واقع شود.ب) اين تغييرات را از طريق شرط ضمن عقد نيز مى‏توان تصحيح كرد، به اين معنا كه در قرارداد نخستين، شرط مى‏شود كه دولت در هرزمانی بخواهد، مى‏تواند اين قرارداد را (مثلاً طبق ضوابطى كه در مجلس شوراى اسلامى يا هيأت دولت تصويب مى‏شود) فسخ كند و كارمند را بازنشست كند و يا اینکه كارمند شرط مى‏كند كه بايد مبلغى اضافه بر آنچه در قرارداد آمده طبق جدول‌هایی كه دولت يا مجلس تصويب مى‏كند به او بپردازد.درست است كه اين شرط داراى ابهام است ولى ابهام آن در حدّى نيست که اهل عرف بر آن اقدام نكنند و ما بيش از اين در باب شروط ضمن عقد دليل نداريم.

در صورتی که موجب مفاسد اخلاقی و شرعی گردد جایز نیست.‌

به مقدار کم اشکالى ندارد، ولى اگر اسراف باشد جایز نیست، مگر در مواردى که جنبه تعظیم شعائر داشته باشد و در آنجا اسراف محسوب نشود.