حکم غسل در صورت اسراف آب توسط وسواسی
شخص وسواسی که در مصرف آب اسراف میکند، غسل او چه حکمی دارد؟
وسواس در غسل مانند وضو، باعث اسراف میشود و حرام است ولی غسل صحیح است.
حکم سرود دستهجمعی مختلط
سرود مختلط دستهجمعی چه حکمی دارد؟
درصورتیکه صدای بانوان در صدای مردان محو شود و صدا و آهنگ سرود مناسب مجالس لهو فساد نباشد اشکالی ندارد؛ در غیر این صورت جایز نیست.
بررسی صلاحیّت سازمان تعزیرات حکومتی
از آنجا كه سازمان تعزيرات حكومتى زير نظر قوّه مجريّه اداره مى گردد، و بر اساس مصوّبات مجمع تشخيص مصلحت نظام، صلاحيّت رسيدگى به امور محوّله را دارد؛ آيا تصميمات صادره، قضايى تلقّى مى گردد، يا جزء تصميمات ادارى مىباشد؟با عنايت به اصل شصتم قانون اساسى كه اشعار مىدارد: «اعمال قوّه مجريّه، جز در امورى كه در اين قانون مستقيماً بر عهده رهبرى گذارده شده، از طريق رئيس جمهور و وزرا است»؛ آيا رؤساى شعب تعزيرات حكومتى منصوب از طرف قوّه مجريّه، كه مأذون از ناحيه رهبرى مىباشند، صلاحيّت فصل خصومت، رسيدگى، صدور حكم و اعمال مجازات را دارند، يا بايستى مأذون از ناحيه رئيس قوّه قضائيّه باشند؟
تعزير در همه جا جزء احكام قضايى است، ولى اگر ضوابطى براى آن از سوى دستگاه قضايى تعيين گردد و براى اجرا در اختيار ديگران قرار گيرد، جزء وظايف اجرايى محسوب خواهد شد، مثلًا اگر گفته شود: «براى حمل يا فروش هر گرم ترياك فلان مقدار جريمه بايد گرفته شود.» تعيين اين ضابطه حكم قضايى است، عمل به آن در مورد مجرمين، حكم اجرايى است، در صورتى كه تعيين ضوابط از سوى قوّه قضائيّه شده باشد، نصب آنها براى اجرا از سوى قوّه مجريّه مانعى ندارد.
بهترین راه برای تشخیص فلس دار بودن ماهی
ملاك در تشخيص اين كه ماهى فلس دارد يا ندارد، مرجع تقليد است يا مكلّف يا عرف يا كارشناس؟ و با توجّه به اين كه، مجتهد مى تواند بيان احكام كند و تشخيص موضوعات به عهده وى نيست، چنانچه مرجع تقليدى بفرمايد «كوسه ماهى حرام است» يا «كوسه ماهى چون فلس ندارد حرام است» وظيفه مقلّدين وى چيست؟ اگر بعضى از مقلّدين به فلسدار بودن آن علم پيدا كرده باشند چطور؟
بهترين راه آن است كه از ماهيگيران حرفه اى كه اهل تشخيص اين امورند در اين باره سؤال كنند.
حکم تنها بودن پزشک و بیمار در اتاق معاینه
پزشکان در بسیارى از موارد مجبور هستند در اتاق ویزیت براى چند دقیقه با بیمار غیر همجنس تنها باشند تا بهراحتی مشکلات خود را بیان کنند، آیا این کار خلوت با اجنبیّه محسوب شده و حرام است؟
چنانچه درب اتاق قفل نباشد، خلوت با اجنبیّه صدق نمیکند.
رهن کامل یا زیاد کردن مبلغ رهن بشرط کم کردن اجاره
آنچه در میان بعضی از مردم معمول است که مبلغی به عنوان رهن می پردازند و منزل را بدون پرداخت مبلغی اجاره می کنند چه حکمی دارد؟
در ميان بعضى از مردم معمول است كه وامی به صاحبخانه مىدهند و خانه او را گرو برمىدارند بهشرط اينكه قيمت كمترى جهت مالالاجاره بپردازند، يا اصلاً مالالاجارهاى ندهند و آن را خانه رهنى مىگويند، اين كار ربا و حرام است. بهترین راه برای خانههای رهن و اجاره آن است که مالك ملك خود را به مبلغ كمى اجاره دهد و در ضمن عقد اجاره شرط كند كه مستأجر فلان مبلغ را به او وام دهد و ملك مورد اجاره در مقابل آن وام رهن باشد؛ که در این صورت اشکال شرعی نخواهد داشت.
مجازات مهاجم بابت خسارات وارد شده به مدافع توسط خودش
چنان چه شخصى در مقام دفاع از خود، مجبور شود كه صدمه بدنى به خود وارد كند، يا موجب مرگ خود گردد، مسئوليّت مرگ مدافع، يا صدمات وارده بر عهده كيست؟ به عنوان مثال اگر براى فرار از تجاوز جنسى خود را به شيشهاى بزند و مجروح شود، يا در اثر پريدن از بلندى پاى او بشكند، يا فوت نمايد، چه كسى ضامن است؟در این فرض آيا بين صورتى كه راه فرار منحصر در آنچه انتخاب كرده بوده، و موردى كه راه ديگرى براى فرار وجود داشته، ولى شخص مورد هجوم در اثر ترس يا عجله از اين طريق اقدام نموده، تفاوتى وجود دارد؟
در صورتى كه شخص مهاجم او را هُل داده، يا سبب جراحت، يا سقوط از بلندى شده، او مسئول است، ولى اگر خودش براى نجات خود چنين كارى كرده، ديه يا قصاص بر كسى نيست؛ هر چند مهاجم تعزير شديد دارد و این که در فرض فوق چنانچه راه فرار منحصر در آنچه انتخاب كرده بوده یا نه از نظر ديه فرقى نمىكند، ولى از نظر تعزير تفاوت دارد.
رعایت جهت قبله هنگام تخلی
اگر تخلی به سمت قبله باشد چه حکمی دارد؟
در موقع تخلّى بايد روبهقبله يا پشت به قبله نباشد و برگرداندن عورت بهتنهایی كافى نيست، امّا اگر بدن روبهقبله يا پشت به قبله نباشد، احتياط واجب آن است كه عورت را روبهقبله يا پشت به قبله نكند.
مجازات مجرم با وجود عدم حصول نتيجه مجرمانه مورد نظر
آيا مرتكبين جرايم مانند قتل یا سرقت یا غیره با توجّه به عدم حصول نتيجه مجرمانه مورد نظر، قابل مجازات هستند؟
در مواردى كه جرم حاصل نشده، و اثر اضطراب موقّتى بوده، حاكم شرع مىتواند، مجرم را به خاطر انجام افعال مزبور تعزير كند. و در مواردى كه آثار اضطراب به صورت لرزش و مانند آن باقى مانده، در بعضى از موارد ديه، و در بعضى موارد ارش دارد. و در مواردى كه جنايت به صورت ناقص وارد شده، ديه خاص خود را دارد. و اگر هزينه ضرورى درمان بيش از ديه باشد، مجنىّ عليه مى تواند مازاد را از جانى بگيرد.
واگذاری تعزیر به نظر حاکم شرع
با توجّه به سياق مادّه 16 قانون مجازات اسلامى در باب تعريف تعزير، منظور از جمله «به نظر حاكم واگذار شده است» چيست؟ آيا مراد از حاكم، حاكم شرع است، يا قاضى محكمه؟ با توجّه به اين موضوع كه متصدّيان و متولّيان شعب تعزيرات حكومتى از طرف وزير دادگسترى منصوب مىشوند. آيا صلاحيّت آنان جهت رسيدگى و صدور حكم در باب مسائل تعزيرات حكومتى، محلّ اشكال است؟
منظور حاكم شرع است و اگر قاضى محكمه مجتهد باشد، يا مأذون در اين گونه امور نيز باشد، حقّ تعيين تعزير را از نظر كيفيّت و كميّت به تناسب ميزان جرم دارد.
مجازات افراد مرتبط با ارتکاب سقط جنین
افرادی که زن حامله را برای سقط به طبیب مىبرند و آن طبيب با رضايت زن باردار، بچه را سقط مىكند، سوال این که شرعاً مجازات افرادی كه زن باردار را نزد طبيب بردند چيست؟
سقط جنین جايز نيست و در فرض مسأله ديه بر عهده طبيب است و كسانى كه در اين كار معاونت كردهاند در برابر ديه مسئول نيستند؛ ولى چون معاونت در حرام كردهاند تعزير مىشوند.
اعلام رضایت قیم از سوی اولیای دم نابالغ
شخصی به اتهام قتل عمدی محکوم شده و اولیاء دم حین الفوت مقتول عبارت بودند از مادر به اضافه دو دختر غیر رشید که قیومیت دختران مقتول به عهده پدر بزرگشان است. قیم در معیت دختران مقتول، هم نزد قاضی اجرای احکام و هم در دفتر اسناد رسمی با ارائه قیم نامه رسمی، رضایت قطعی و بلاقید و شرط خود را نسبت به قاتل اصالتا و قیومتا اعلام می کند. ولی مادر مقتول تقاضای قصاص دارد. ولی بعد از صدور حکم، مادر مقتول فوت می نماید. حال با فرض فوق، آیا اعلام رضایت توسط قیم قانونی و شرعی و دو دختر بالغ مقتول نافذ است؟ اگر دختران مقتول به سن رشد (18 سالگی) برسند با توجه به این که قبلا به همراه قیم خود در مقابل دریافت دیه از حق قصاص گذشت کرده اند، باز می توانند تقاضای قصاص برخلاف نظر قبلی بنمایند؟آیا قاضی می تواند تا زمان رشد دختران... از اجرای دستور آزادی استنکاف نماید و قاتل در زندان محبوس می باشد؟
قیم نمی تواند از طرف دخترانی که به حد رشد اقتصادی نرسیده اند رضایت دهد و خود آنها نیز در چنین شرایطی رضایتشان مقبول نیست و در این گونه موارد شخص متهم می تواند دیه بپردازد و آزاد شود و نگه داشتن او در زندان برای این مدت طولانی جایز نیست.
حکم تعزیر بابت انجام مقدمات قتل و انصراف بعد از آن
در يك نزاع خانوادگى ابتدا مرد روى زن خود نفت ريخته و قصد آتش زدن وى را داشته است، ولى از اين كار منصرف مىشود؛ امّا بعداً زن خود را با روشن كردن كبريت، آتش مىزند و اين كار منتهى به فوت وى مىگردد. آيا در اين مورد مسئوليّتى متوجّه مرد مىباشد؟
مرد گناه كرده و مستحقّ تعزير است؛ لكن در فرض مسأله ضامن ديه آن زن نيست.
