مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی

مدّاحان عزیز شایسته است نکات زیر را رعایت نمایند.1. سخنان این عزیزان باید برگرفته از مدارک معتبر (کتاب و سنّت) باشد و شأن و مقام امام حسین (علیه‌السلام) و شهداى والامقام کربلا در محتواى اشعار به‌طور کامل حفظ‌شده و اهداف این قیام عظیم براى عموم تبیین گردد.2. ازآنجاکه مدّاحى ترکیبى از علم و هنر است، نسل‌های قدیمى، تجربیات خود را به نسل جوان منتقل کنند و با آموزش عقاید، سطح فکر و اندیشه دینى آنان را بالا ببرند.3. همچنین نسل جوان احترام به پیش‌کسوتان را در این مجالس حفظ کنند.4. از چراغ سبز نشان دادن نسبت به گناه، به خاطر عزادارى در مجالس وعظ و مدّاحى اجتناب شود و توصیه به تقوى گردد.5. هرچند دین از سیاست جدا نیست، ولى غلتیدن مدّاحان در مسائل جناحى صلاح نیست.6. برخى قصد دارند خرافات را با واقعه عاشورا مخلوط کنند و دشمن نیز از این مسئله سوءاستفاده می‌کند و به دین ضربه می‌زند. مراقبت نمایند!7. مراقب باشید کارهایى که بدعت‌آمیز است وارد مقوله عزادارى نشود.8. آهنگ مدّاحان محترم نباید شباهت با آهنگ‌های مجالس لهو و فساد داشته باشد و از سبک‌هاى نامتناسب و مبتذل در مدّاحی‌ها بهراسید و دوری‌کنید.9. اجازه ندهید آلات موسیقى، آگاهانه یا ناآگاهانه در مجالس عزادارى استفاده شود.10. از روضه و مصیبت‌های سخت، حتّى الامکان پرهیز شود.11. از طرح کردن مسائلى که بوى غلو درباره ائمّه دین (علیه‌السلام) و سایر بزرگان می‌دهد، اجتناب گردد.12. از مسائلی که بوى کفر می‌دهد اجتناب شود و حریم خدا، پیامبر و ائمّه اطهار (علیهم‌السلام) را حفظ کنید.13. تقویت نظام، رهبرى و مراجع باید مدنظر قرار گیرد و عشق به امام زمان (عج) در همه مجالس به‌عنوان اساسی‌ترین مطلب، زنده نگه‌داشته شود.14. اجازه ندهید در مجالس عزادارى عدّه‌ای برهنه شوند; زیرا این‌گونه عزاداری‌ها در سیره ائمّه (علیهم‌السلام) روایت نشده است و بهانه دست دشمن ندهید.15. عزادارى به صورتی نباشد که آسیب جدی به بدن برسد; زیرا شرعاً درست نیست.16. اجازه ندهید برخى تعبیرات موهن در عزادارى به‌کاربرده شود.17. وعاظ و مدّاحان محترم باید وقت نماز را رعایت نموده و در وقت نماز برنامه‌ای جز نماز نداشته باشند.18. مجالس طورى نباشد که موجب خستگى و دل‌زدگی مردم به‌ویژه جوانان گردد.19. مدّاحان باید مناعت طبع را رعایت کنند و مواظب باشند با رفتار و گفتار خود به دین ضربه نزنند.20. اگر براى جایى دعوت شدید هیچ‌گاه خلف وعده نکنید.21. حریم یکدیگر را در مجالس حفظ کنید.22. در عزادارى زیاده‌روی نکنید.23. سعى کنید خودستایى در برنامه‌هاى خود نداشته باشید.اگر تواضع کنید بزرگ می‌شوید.24. عمل شما باید طورى باشد که متناسب با موقعیت شما باشد؛ و بدانید قدم، جاى پاى شاعرانى چون فرزدق می‌گذارید و متخلّق به اخلاق حضرت امام حسین (علیه‌السلام) و یارانش باشید تا سخنان شما بر دل نشیند و به مصداق «کونوا دعاة للناس بغیر السنتکم»(1) همه شنوندگان از آن‌ها الگو گیرند.به‌یقین این مراسم عظیم با شرایط فوق خارى در چشم دشمنان و سبب تقویت اسلام و مسلمین است.موفّقیّت همه عزیزان را در سایه الطاف الهى و عنایات خاصه سالار شهیدان کربلا (علیه‌السلام) مسألت داریم.

الف) با توجّه به اینکه معمول شیعه آن است که عزادارى امام حسین (علیه‌السلام) را تا اربعین ادامه می‌دهد و در پایان ماه صفر نیز وفات‌های متعدّدى است. به خاطر این جهات مختلف، کل دو ماه محرّم و صفر در عرف پیروان مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به‌عنوان دو ماه سوگوارى معروف شده است. به همین دلیل از برگزارى جشن عروسى در تمام این دو ماه اجتناب می‌کنند. ازاین‌جهت تولّد امام کاظم (علیه‌السلام) تحت‌الشعاع مصائب مختلف مجموع این دو ماه قرارگرفته است. درحالی‌که مسئله تولّد حضرت زینب (علیها السلام) در مقایسه با شهادت زهراى مرضیه (علیها السلام) این‌چنین نیست. علاوه بر این، در بعضى روایات نیز آمده که بعد از وقایع کربلا تا چهل روز آثار عزاى آن حضرت در طبیعت نیز بوده است. این نکته نیز فراموش نشود که طبق بعضى روایات معروف، روز هفتم ماه صفر، روز شهادت امام حسن مجتبى (علیه‌السلام) است. به‌خصوص اینکه ولادت حضرت زینب (علیها السلام) قبل از شهادت زهراى مرضیه (علیها السلام) است.ب) خلاف شرع نیست; ولى اولى آن است که حرمت اربعین (چهل روز شهادت)، مقدّم داشته شود.

وقف مشاع جايز است، يعنى مى‏توان مثلًا، دو دانگ از خانه يا مزرعه‏اى را وقف كرد

پوشانيدن صورت براى زنان در حال احرام جايز نيست، خواه به وسيله نقاب باشد، يا پوشيه، يا بادبزن، يا مانند آن حتّى احتياط مستحب آن است كه به وسيله سدر و مانند آن هم صورت خود را نپوشانند.

در روزه اتصال زمانی شرط است ولی در نماز اتصال افعال شرط است.

کتاب نجم الثاقب کتاب خوبی است، اما نمی توان گفت که هر آنچه در آن بیان شده، معتبر می باشد.‌

در صورتی که در شأن قرآن باشد مانعی ندارد.‌

در فرض سوال حدود و دیّات را نمى توان تبدیل به زندان نمود; ولى تعزیر قابل تبدیل است.‌

مسجد تنعیم میقات عمره مفرده است و شب و روز در آن فرق نمی‌کند و زیر سایه رفتن در داخل شهر مکه ضررى ندارد.

در صورتى که شرایط شخص جانى تغییر نکرده، ادّعاى اعسار از او پذیرفته نیست; ولى اگر شرایط عوض شده، مثلا در این اثنا ضرر و زیان مهمّى به او رسیده، این ادّعا با شهادت شهود از او پذیرفته مى شود.‌

مسائل مخصوص بانوان را در مجالس خصوصی آنها بیان کنید، ولی بیان مسائل دیگر در مجامع عمومی با رعایت عفت بیان مانعی ندارد.

نفقه حق است و اسقاط در ضمن عقد خارج لازم جایز است نه در ضمن خود عقد نکاح.

لازم است نیازهای زوجه را در حد شأن تأمین نماید ولی همه آنچه نوشته اید معلوم نیست جزء شأن باشد.‌

چنانچه مراقبت نماید که از حلق فرو نرود و تنها بوی عطر و یا تلخی نمک باقی بماند روزه صحیح است، اما اگر ذرات ریز آن در دهان باشد باید آب‌کشیده شود.

در وقوف به عرفات چند چيز مستحب است.1. با طهارت بودن در حال وقوف.2. غسل نمودن و بهتر آن است كه نزديك ظهر باشد.3. آنچه موجب تفرّق حواس است از خود دور سازد؛ تا قلب او متوجّه درگاه الهى گردد.4. در پايين كوه و در زمين هموار وقوف كند، زيرا بالا رفتن از كوه مكروه است.5. نماز ظهر و عصر را اوّل وقت به يك اذان و دو اقامه به‌جا آورد.6. قلب خود را متوجّه خدا ساخته و حمد الهى و تهليل و تمجيد نموده و ثناى پروردگار را به‌جا آورد. پس‌ازآن، صد مرتبه «الله‌اکبر» بگويد و صد مرتبه سوره توحيد را بخواند و آنچه خواهد دعا نمايد و از شيطان رجيم به خدا پناه برد.7. اين دعا را نيز بخواند:«اَللّهُمَّ رَبَّ الْمَشاعِرِ كُلِّها، فُکَّ رَقَبَتِي مِنَ النّارِ، وَ اَوْسِعْ عَلَىَّ مِنْ رِزْقِکَ الْحَلالِ، وَ ادْرَأْ عَنِّي شَرَّ فَسَقَةِ الْجِنِّ وَ الاِْنْسِ. اَللّهُمَّ لاتَمْكُرْبىü، وَ لاتَخْدَعْنِىü، وَ لاتَسْتَدْرِجْنِىü، يا اَسْمَعَ السّامِعِينَ، وَ يا اَبْصَرَ النّاظِرِينَ، وَ يا اَسْرَعَ الْحاسِبِينَ، وَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمِينَ. اَسْألُکَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى محمد وَ آلِ محمد، وَ أَنْ تَفْعَلَ بِي (كذا و كذا)» و حاجت خود را نام ببرد، سپس دست به آسمان بردارد و بگويد:«اَللّهُمَّ حاجَتِي اِلَيْکَ، الَّتىü اِنْ اَعْطَيْتَنِيها لَمْ يَضُرَّنِي ما مَنَعْتَنِي، وَ اِنْ مَنَعْتَنِيها لَمْ يَنْفَعْنِي ما اَعْطَيْتَنِي، أَسْأَلُکَ خَلاصَ رَقَبَتِي مِنَ النّارِ. اَللّهُمَّ إنِّي عَبْدُکَ، وَ مِلْکُ ناصِيَتِي بِيَدِکَ، وَ أَجَلِي بِعِلْمِکَ، أَسْأَلُکَ أَنْ تُوَفِّقَنِي لِما يُرْضِيکَ عَنِّي، وَ اَنْ تُسَلِّمَ مِنِّي مَناسِكِي، الَّتي اَرَيْتَها خَلِيلَکَ اِبْراهِيمَ 7، وَ دَلَلْتَ عَلَيْها نَبِيَّکَ مَحَمَّداً صَلَّى الله عَلَيْهِ وَ آلِهِ. اَللّهُمَّ اجْعَلْنِي مِمَّنْ رَضِيتَ عَمَلَهُ، وَ اَطَلْتَ عُمْرَهُ، وَ اَحْيَيْتَهُ بَعْدَ الْمَوتِ».8. اين دعا را بخواند:«لا اِلهَ الا الله وَحْدَهُ لاشَرِيکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَ هُوَ حَىٌّ لايَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَ هُوَ عَلى کل شَىْءٍ قَدüيرٌ. اَللّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ كَالَّذي تَقُولُ، وَ خَيْراً مِمّا نَقُولُ، وَ فَوْقَ ما يَقُولُ الْقائِلُونَ. اَللّهُمَّ لَکَ صَلاتىü وَ نُسُكي وَ مَحيْاىَ وَ مَماتي، وَ لَکَ تُراثي، وَ بِکَ حَوْلüى، وَ مِنْکَ قُوَّتي. اَللّهُمَّ اِنّي اَعُوذُ بِکَ مِنَ الْفَقْرِ، وَ مِنْ وَساوِسِ الْصُّدُورِ، وَ مِنْ شَتاتِ الاَْمْرِ، وَ مِنْ عَذابِ الْقَبْرِ. اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُکَ خَيْرَ الرِّياحِ، وَ اَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّ ما يَجىüءُ بِهِ الرِّياحُ، وَ اَسْئَلُکَ خَيْرَ اللَّيْلِ وَ خَيْرَ النَّهارِ. اَللّهُمَّ اجْعَلْ في قَلْبي نُوراً، وَ في سَمْعي وَبَصَري نُوراً، وَ في لَحْمي وَ دَمي وَ عِظامي وَ عُرُوقي وَ مَقْعَدي وَمَقامي وَ مَدْخَلي وَ مَخْرَجي نُوراً، وَ اَعْظِمُ لي نُوراً، يا رَبِّ يَوْمَ اَلْقاکَ، اِنَّکَ عَلى کل شَىْءٍ قَديرٌ».و در اين روز تا مى‌تواند در خيرات و صدقات كوتاهى نكند.9. رو به كعبه كند و هر يك از اين اذکار را صد مرتبه بگويد:«سُبْحانَ الله»، «الله‌اکبر»، «ما شآءَ الله لا قُوَّةَ الا بِاللّهِ»، «أشْهَدُ أنْ لا إلهَ الا الله وَحْدَهُ لا شَرِيüکَ لَهُ، لَهُ المُلْکُ، وَ لَهُ الحَمْدُ، يُحيüي وَيُميüتُ، وَ يُميüتُ و يُحْيي، وَ هُوَ حَىٌّ لا يُمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَ هُوَ عَلى کل شَيءٍ قَديرٌ».سپس از اوّل سوره بقره ده این بخواند، سپس سوره توحيد را سه مرتبه بخواند، پس‌ازآن آیت‌الکرسی را تا آخر بخواند، سپس اين آيات را تلاوت كند:(اِنَّ رَبَّكُمُ الله الَّذي خَلَقَ السَّمواتِ وَ الاَْرْضَ فِي سِتَّةِ اَيّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِى اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِاَمْرِهِ اَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الاَْمْرُ تَبارَکَ الله رَبُّ الْعالَمِينَ * اُدْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً إنَّهُ لا يُحِبُّ المُعْتَدينَ * وَ لا تُفسِدوا فىü الأرضِ بَعدَ إصلاحِهَا و ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إنَّ رَحْمَةَ الله قَريْبٌ مِنَ الُمحْسِنينَ). سپس سوره (قُل اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقْ) و سوره (قُل اَعُوذُ بِرَبِّ النّاس) را بخواند.سپس آنچه از نعمت‌های پروردگار به ياد داشته باشد یک‌یک ذكر كرده و حمد الهى نمايد. مخصوصاً به خاطر نعمت خانواده و اموال، كه خداوند بزرگ به او مرحمت نموده، حمد بنمايد و بگويد:«اَللّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلى نَعْمآئِکَ، الَّتِي لاتُحصى بِعَدَدٍ و لاتُكافى بِعَمَل». و به آياتى از قرآن که در آن‌ها ذكر حمد شده خدا را حمد نمايد و به آياتى كه در آن‌ها ذكر تسبيح شده خدا را تسبيح نمايد و به آياتى كه در آن‌ها ذكر تكبير شده خدا را تكبير نمايد و به آياتى كه در آن‌ها ذكر تهليل شده خدا را تهليل نمايد و بر محمد و آل محمد زياد صلوات بفرستد و به هر اسمى از اسماء الله كه در قرآن موجود است خدا را بخواند و به آنچه از اسماء الهى كه در ياد دارد خدا را ذكر كند و به اسماء الهى كه در آخر سوره حشر موجود است خدا را بخواند؛ و آن‌ها عبارت‌اند از:«الله، عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ، الرَّحْمنُ الرَّحيüمِ، اَلمَلِکُ، القُدُّوسُ، السَّلام، المؤمِنُ المُهَيْمِنُ، العَزيüزُ الْجَبّارُ، المُتَكَبِّرُ، الخالِقُ الْبارِىءُ، المُصَوِّرُ».و اين دعا را بخواند:«أَسْأَلُکَ يا الله يا رَحْمنُ، بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَکَ، وَ أَسْأَلُکَ بِقُوَّتِکَ وقُدْرَتِکَ وَ عِزَّتِکَ، وَ جَمِيعِ ما اَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ، وَ بِجَمْعِکَ وَ بِاَرْكانِکَ كُلِّهَا، وَ بِحَقِّ رَسُولِکَ صَلَواتُکَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، وَ بِاسْمِکَ الاَْكْبَرِ الاَْكْبَرِ، وَبِاسْمِکَ الْعَظِيمِ، الَّذِي مَنْ دَعاکَ بِهِ كانَ حَقّاً عَلَيْکَ اَنْ لا تُخَيِّبَهُ، وَبِاسْمِکَ الاْعْظَمِ الاْعْظَمِ، الَّذِىü مَنْ دَعاکَ به كانَ حَقّاً عَلَيْکَ اَنْ لاتَرُدَّهُ، وَ اَنْ تُعْطِيَهُ ما سَأَلَ، وَ اَنْ تَغْفِرَ لِي جَمِيعَ ذُنُوبِي، فِي جَمِيعِ عِلْمِکَ فِىَّ».و هر حاجت كه دارد از خداوند بخواهد و از خداوند متعال توفيق حج را در سال آينده و هرسال طلب كند.و هفتاد مرتبه «أَسْئَلُکَ الْجَنَّةَ» و هفتاد مرتبه «أسْتَغْفِرُ الله رَبّي وَأتُوبُ إلَيْهِ» بگويد.سپس اين دعا را بخواند:«اَللّهُمَّ فُكَّني مِنَ النّارِ، وَ أوْسِعْ عَلىَّ مِنْ رِزْقِکَ الْحَلالِ الطَيِّبِ، وَادْرَأ عَنِّى شَرَّ فَسَقَةِ الجِنِّ وَ الإنْسِ، وَ شَرَّ فَسَقَةِ العَرَبِ وَ الْعَجَمِ».10. نزديك غروب آفتاب بگويد:«اَللّهُمَّ اِنّىü اَعُوذُبِکَ مِنَ الْفَقْرِ، وَ مِنْ تَشَتُّتِ الاُْمُورِ، وَ مِنْ شَرِّ ما يَحْدُثُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ، اَمْسى ظُلْمىü مُسْتَجيüراً بِعَفْوِکَ، وَ اَمْسى خَوْفىü مُسْتَجيüراً بِاَمانِکَ، وَ أمْسى ذُنُوبي مُسْتَجِيرَةً بِمَغْفِرَتِکَ، وَ اَمْسى ذُلّىü مُسْتَجيüراً بِعِزِّکَ، وَ اَمْسى وَجْهي الْفانüى مُسْتَجيüراً بِوَجْهِکَ الْباقüى. يا خَيْرَ مَنْ سُئِلَ، وَ يا اَجْوَدَ مَنْ اَعْطى، جَلِّلْنüى بِرَحْمَتِکَ، وَ اَلْبِسْنىü عافِيَتَکَ، وَ اصْرِفْ عَنّي شَرَّ جَميعِ خَلْقِکَ».توجّه به اين نكته لازم است كه دعاهاى وارده در اين روز شريف بسيار است و هرقدر ممكن باشد خواندن دعا مناسب است و بسيار خوب است كه در اين روز دعاى صحيفه كامله و دعاى حضرت سيّد الشّهداء و حضرت زين‌العابدين 8 خوانده شود و بعد از غروب آفتاب بگويد:«اَللّهُمَّ لاتَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ هذَا الْمَوْقِفِ، وَ ارْزُقْنيüهِ مِنْ قابِلٍ اَبَداً ما اَبْقَيْتَنِي، وَ اقْلِبْنِي الْيَوْمَ مُفْلِحاً مُنْجِحاً مُسْتَجاباً لِي، مَرْحُوماً مَغْفُوراً لِي، بِاَفْضَلِ ما يَنْقَلِبُ بِهِ الْيَوْمَ اَحَدٌ مِنْ وَفْدِکَ، وَ حجاج بَيْتِکَ الْحَرامِ، وَ اجْعَلْنِى الْيَوْمَ مِنْ اَكْرَمِ وَفْدِکَ عَلَيْکَ، وَ اَعْطِنِي اَفْضَلَ ما اَعْطَيْتَ اَحَداً مِنْهُمْ، مِنَ الْخَيْرِ وَ الْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوانِ وَالْمَغْفِرَةِ، وَ بارِکْ لِي فِيما اَرْجِعُ اِلَيهِ، مِنْ اهل اَوْ مالٍ أوْ قَلِيلٍ اَوْ كَثِيرٍ، وَ بارِکْ لَهُمْ فِىَّ».و بسيار بگويد: «اللّهُمَّ اَعْتِقْنüي مِنَ النَّار».