وظیفه بانک نسبت به وام گیرنده ی ورشکسته
اگر وام گیرنده، ورشکسته شود بانک چه وظیفه ای دارد؟
در صورتی که ثابت شود وام گیرنده موفّق بر کار تجاری مورد نظر نشده و سودی به دست نیاورده، بانک حق ندارد بیش از اصل وام چیزی از او بگیرد.
آموزش مسائل جنسی
با توجّه به معضلات كنونى اجتماع، كه بعضاً نتيجه عدم آگاهى صحيح جوانان از مسائل جنسى است، آيا آموزش مسائل جنسى را در جامعه، براى پيشگيرى از بیماریهای واگيردار، با رعايت حريم خانواده و با توجّه به سنّ نوجوانان و جوانان و با استفاده از متون آموزشى مناسب، مجاز مى دانيد؟
تجربه نشان داده كه آموزش مسائل جنسى به سبك غربى، كه فعلاً مطرح است، مفاسد زيادى در بردارد و در بسيارى از اوقات نتيجه معكوس میدهد.
وظیفه پزشک نسبت معالجه نامطمئن
اگر بخواهيم طبابت پزشك را، تنها در صورتى مجاز بدانيم كه وى داراى تخصّص و تجربه كافى باشد، عملاً مسائل درمان با اختلال كامل روبهرو خواهد شد، زيرا:اولاً: هر پزشكى تا رسيدن به اين تخصّص و تجربه كافى بايد همان مراحل اولیه را طى كند; كه همان دوران بدون تجربه و تخصّص است.ثانياً: به علّت جمعیت زياد، امكانات كم، فرصتهای ناكافى و دهها علل ديگر ـ حداقل در كشور ايران ـ نمیتوان انتظار داشت پزشكانى كه از ابتدا كاملاً مسلط باشند به طبابت بپردازند.بنابراین لطفاً بفرمایید:الف) در مواردى كه پزشك داروى مؤثر بيمارى، يا عوارض خطرناك آن را فراموش نموده و فرصت و امكانات كافى جهت دسترسى به اطّلاعات كافى يا پزشك متخصّص ديگرى نيز ندارد.ب) مطمئن است كه داروى خاصی براى بيمارى مفيد است و از سوى ديگر نيز مطمئن است، يا احتمال میدهد كه در صورت تجويز آن دارو عوارضى خفيف، يا شديدتر از خود بيمارى و حتّى مرگ، گریبان گیر اين بيمار خواهد شد ـ البتّه موارد الف و ب شامل مسائل تشخيصى نيز است ـآيا پزشك در اين حالات میتواند مريض را به حال خود بگذارد و چنين فرض كند كه گويا پزشكى موجود نبوده و قضا و قدر الهى هرچه باشد بر او جارى خواهد شد و بدين ترتيب خود را در معرض خطر مؤاخذه مادّى و معنوى حاصل از عوارض احتمالى و هزینههای نابجاى آن قرار ندهد و كار وى را به خداوند واگذارد، كه يا خود بهبودى نسبى يابد و فرصت تحقيقات بعدى فراهم گردد و يا بهتدریج دچار عوارض شديد و مرگ گردد؟اصولاً در چنين مواردى كه پزشك واقعاً نمیداند كه براى نجات جان يا تسكين آلام یک بيمار چهکاری انجام دهد وظيفه او چيست؟ درمانهای بدون اطمينان و غیرقابل اطمينآنکه ممكن است باعث مرگ يا عوارض شديدتر شود؟ يا عدم هرگونه اقدام درمانى؟ اگر پزشك با اقدام به درمان نامطمئن موجب خسارت و مرگ مريض گردد آيا مسئول است؟ اگر اقدام به هيچ درمانى نكند با توجّه به علل و توضيحات فوق، مسئولیتی متوجّه او نخواهد بود؟اين نكته بايد در نظر گرفته شود كه گاه فرصت هيچ مشورت و ارجاع بيمار به پزشكان متخصّص و آگاه ديگرى وجود ندارد.در خاتمه جهت روشن شدن موضوع، مثالى ذكر میشود: گاهى پزشكى كه داراى تجربه كافى نيست با بيمارى در حالت بيهوشى مواجه میشود كه نمیداند (بهطور مثال) اين بيمار در اثر كمبود قند، دچار بيهوشى شده يا براثر بالا بودن قند؟ و در اين حالت طبيعى است كه درمان كاملاً متناقض است و باعث اشتباه پزشك میشود. وظيفه چيست؟
اين مسئله چند حالت دارد:۱. چنانچه خطرِ قطعى يا ظنی بيمار را تهديد نمیکند و معالجه نيز نامطمئن است در اين صورت اقدام به معالجه نشود.۲. درصورتیکه معالجه ازنظر عرف پزشكى قابلقبول است، هرچند احتمال عوارض وجود دارد، در اين مورد پزشك میتواند اقدام كند، مخصوصاً اگر خطرى بيمار را تهديد كند.۳. درصورتیکه خطر حتمى و معالجه نامطمئن است، ولى درصد نجات وجود دارد و امكان مراجعه به متخصّص نيز وجود ندارد، در اينجا میتواند، اقدام به معالجه نماید و در صورت عدم تقصير و عدم سهلانگاری، طبيب ضامن نيست.
خواب بودن تماممسیر در هنگام سعی با چرخ
اگر شخصى در سعى صفا و مروه سوار بر چرخ باشد و تمام هفت دور را در خواب باشد، چه حكمى دارد؟
احتياط واجب آن است كه اعاده كند.
کبودی و سرخی براثر سینه و زنجیرزنی
سینه و زنجیرزنی اگر موجب سرخی و کبودی بدن شود، اشکال دارد؟
اگر موجب جراحت نشود و کبودی معمولی که غالباً ایجاد میشود باشد مانعی ندارد.
خارج شدن بدون توجه از محل قصد ده روز
فردی که مسافراست و در شهری قصد دهه میکند و بعد از حدود 4 روز ندانسته از مسافت شرعی ترخص کرده رفتوبرگشت (60 کیلومتر) و بعد 7 ساعت به محل قصد برگشته و بعد از مدت 8 روز فهمیده که قصد دهه بوده و از حد ترخص عبور کرده است نماز و روزه 4 روز اول و قصد دهه ایشان چه شده است؟
هرگاه ندانسته و بدون توجه به مقدار مسافت بیرون رفته اقامه اول باطل نمیشود و در برگشت همچنان نماز و روزه کامل است.
ممانعت از خودکشی
نسبت به شخصى كه قصد خودکشی دارد؛۱. آيا جلوگيرى از خودكشى وى بر ديگران واجب است؟۲. اگر ممانعت از خودكشى آن شخص، مستلزم مخارجى باشد تا چه مبلغى بايد تحمّل كرد؟ و پرداخت آن بر عهده كيست؟۳. اگر بازدارى شخص فوق از خودكشى، مستلزم استقبال از خطر جانى يا به خطر افتادن سلامت نجاتدهنده باشد تا چه اندازه بايد از اين خطر استقبال نمايد؟
۱ تا ۳. جلوگيرى از خودكشى بر هر مسلمانى واجب است و اگر هزينه كمى داشته باشد بايد شخص بازدارنده بپردازد. امّا اگر هزينه آن سنگين باشد، يا مستلزم خطر جانى باشد، بر آن شخص لازم نيست; ولى چنانچه بیتالمال توانايى داشته باشد بايد آن را بپردازد.
حرکت کردن در اثناء جماعت جهت پر کردن جای خالی
در نماز جماعت، پس از قامت بستن و تکبیرة الإحرام، آیا مأموم میتواند حرکت کند به صف جلو تا جای خالی را پر کند (چنانچه اهل تسنّن میکنند) یا اینکه باعث بطلان نماز اوست؟
انجام این کار جایز نیست و در صورت انجام احتیاط واجب این است که نماز را اعاده کنند.
محاذی بودن شانه چپ با کعبه
آیا لازم است هنگام طواف شانه چپ با کعبه محاذی باشد؟
لازم نيست شانه چپ در تمام حالات محاذى كعبه باشد؛ بلكه همين اندازه كه مطابق معمول و متعارف مسلمين خانه كعبه را دور بزند كافى است، حتّى اگر گاهى صورت خود را بهسوی كعبه كند و به راه خود ادامه دهد مانعى ندارد؛ بنابراین آنچه بعضى از عوام در مورد محاذى بودن دائمى شانه چپ با كعبه (بهخصوص موقع رسيدن به حجر اسماعيل) انجام مىدهند هيچ لزومى ندارد؛ بلكه اگر موجب وهن مذهب گردد جايز نيست و بهتر است بهجا اينگونه احتیاطهای بيجا، در تمام حالات حضور قلب داشته باشند و همانند ساير مسلمين كعبه را دور بزنند.
گذاشتن قرآن داخل دیوار سردر ورودی منزل
اگر قرآن را توی دیوار سردرب ورودی منزل قراربدیم وبعدگچ بکشیم که داخل دیوارباشد اشکال ندارد؟
گذاشتن قرآن لای دیوار کار مناسبی نیست ولی می توانند حالت طاقچه مانندی درست کرده و قرآن را روی آن بگذارند.
نماز در سطح شیبدار در حال ضرورت
شخص در کوهنوردی؛ جای مسطحی برای نماز نمییابد؛ نمازش در سرازیری؛ مکفی است؟
در شرایط اضطراری مانعی ندارد.
شکستن نماز برای اجابت پدر و مادر
اگر زمانى که مشغول نماز هستیم پدر یا مادر ما را صدا بزند، آیا میتوان نماز واجب را شکست و پاسخ آنها را داد؟
اشکال دارد، مگر در مواردى که کار بسیار ضرورى باشد.
