ارث بردن قاضی از پدرش که حکم اعدام او را صادر کرده
اگر قاضی حکم اعدام پدر خود را بدهد آیا از پدرش ارث میبرد؟
قاضی در فرض مذکور ارث میبرد.
سهمالارث جانی از دیه جنایت
درصورتیکه خانمى از شوهرش، به اتّهام ضربوجرح، شکایت نماید و پس از محکومیت زوج، زوجه فوت نماید، لطفاً بفرمایید:الف) در فرض عدم انتساب فوت به شوهر، آیا زوج از دیه ضربوجرح که خود مسئول پرداخت آن است، ارث میبرد؟ب) در صورت انتساب قتل به شوهر، در سه صورت عمد، شبه عمد و خطاى محض، آیا حکم مسئله تفاوتى پیدا میکند؟
شخصى که جنایتى کرده خودش از دیه آن ارث نمیبرد، بنا بر احتیاط واجب، ولى اگر جنایت غیرعمدی باشد ارث میبرد.
فلسفه مانع نبودن قتل موصی از اجرای وصیت تملیکی
اگر وارث، مورث را بکشد ارث نمیبرد اما در وصیت تملیکی اگر موصی له، موصی را بکشد ارث میبرد. این مسئله چگونه قابل توجیه است؟
در مسئله قاتل در ارث، دلیل خاص دارد بعلاوه فلسفه متفاوتی دارد و در وصیت تملیکی شخص مالک، خود چیزی را در اختیار قرار داده ولی در ارث، کسی میخواهد به زور اموال را دریافت کند.
تسویه بدهی میت قاتل با اولیای دم مقتول از محل فاضل دیه
هرگاه همه يا چند نفر از اولياى مقتول از قاتل طلبكار باشند و فقط يكى از آنها خواهان قصاص باشد و بقيّه با محاسبه طلبشان با فاضل ديه موافق باشند؛ آيا هنگام ردّ فاضل ديه مىتوان آن را با اين طلب تسويه كرد، هرچند جانى يا اولياء جانى راضى به آن نباشند؟ در اين حالت آيا تفاوتى از جهت اینکه طلب از ناحيه ارث مقتول حاصلشده باشد (مانند مهريّه زوجه مقتوله) يا از اسباب ديگر، وجود دارد؟
از هر طريق كه مالى براى ميّت حاصل شود، بايد بدهىهايش پرداخت گردد.
تصرف وکیل متوفی در ثلث اموال به نفع او
من وکیل حقوقی مادرم بودم بعد از فوت ایشان من یکسوم از مالش را برای نماز و روزه خرج خودش کردم حکم این کار چیست؟
درصورتیکه مادرتان وصیتی ننموده تمام اموال باید مطابق قانون ارث بین ورثه تقسیم گردد ولی اگر وراث همه اجازه بدهند و کبیر باشند کار شما مانعی ندارد و اگر وصیت کرده مطابق وصیتش باید عمل کنید.
فروش فیش حج متوفایی که مستطیع نبوده و تقسیم آن بین ورثه
اگر از متوفی فیش حج باقیمانده و خود او در زمان حیاتش مستطیع نبوده، باید آن فیش فروخته شود و بین ورثه تقسیم گردد؟
آری؛ میتوانند بهعنوان ارث تقسیم کنند و میتوانند در صورت رضایت همه ورثه برای میت کسی را به حج بفرستند مشروط بر اینکه سهم صغیر را بپردازند.
عدم اجرای احکام ارث در اموال وقفی متوفی
اگر مقداری از اموال متوفی وقف شده باشد آیا ورثه از آن مال، سهم میبرند؟
هرگاه كسى چيزى را وقف كند از ملك او خارج میشود. نه او و نه ديگران نمىتوانند آن را بفروشند، يا ببخشند و هیچکس از آن ارث نمىبرد.
وصیت به عدم تقسيم ارث تا زمان خاص
آیا شخصی میتواند وصیت کند تا زمانی خاص (مثلاً تا وقتی مادرشان زنده است) ارث را تقسیم نکنند؟
اين وصیت به انضمام ساير وصاياى ميّت، فقط در مورد ثلث اموال وى اثر دارد و دوسوم ديگر مطابق قانون ارث در ميان ورثه تقسيم میشود.
بهترین راه مصرف ثلث مال میت
شخصى وصیت کرده است که «ثلث اموال اینجانب را در موردى خرج کنید که از نظر قرآن و سنّت بهترین موارد است و بهتر از آن موردى نیست» نظر مبارک را در این مورد بیان فرمایید که پول ایشان در چه موردى مصرف شود؟
در مورد حوزههای علمیّه و افراد باتقوایى که در این حوزهها به امر تدریس و تبلیغ و ارشاد خلق و امربهمعروف و نهى از منکر اشتغال دارند مصرف کنید. در حدیث آمده: «وما اعمال البرّ کلّها و الجهاد فى سبیل الله، عند الامر بالمعروف والنهى عن المنکر، الا کنفثه فى بحر لجّى; تمام اعمال نیک و حتّى جهاد در راه خدا در برابر امربهمعروف و نهى از منکر مانند آب دهان در برابر دریاى عمیق است».
تکلیف وصیتی که ارزش روز مفاد آن بیش از زمان وصیت شده
شخصی وصیت کرده که خانه و یک مغازه از او را تا زمانی که همسرش در قید حیات است در اختیار او بگذارند درحالیکه اکنون قیمت آنها بیش از یکسوم ماترک است ضمن اینکه شخص در وصیتنامه از خانواده خواسته است که به وصیت او عمل کنند. درعینحال همسرش رضایت به ترک خانه ندارد. عدهای از فرزندان قصد دارند مغازه و خانه را فروخته و معادل یکسوم ماترک برای مادرشان خانهای خریداری کنند. درحالیکه عده دیگری به خاطر وصیت پدر و رضایت مادر به این عمل راضی نمیشوند. آیا اینها مدیون دیگر ورثه هستند و باید چه کنند؟
بهتر است تمام ورثه توافق بر عمل به این وصیت کنند ولی اگر توافق نداشتند آن دو محل را میفروشند و خانه مناسبی از ثلث برای سکونت مادر تهیه میکنند و بقیه را تقسیم میکنند.
تعیین وصی بدون وصیت به ثلث مال
اگر میّت تعیین وصى نموده، اما وصیت به ثلث ننموده باشد، آیا لازم است ثلث او را در کارهاى خیر مصرف کنند؟
تعیین وصى مفهومش تعیین ثلث نیست، مگر اینکه در بعضى از مناطق، تعیین وصى به معناى وصیت به ثلث باشد در این صورت باید به آن عمل کرد.
حق میتی که وصیتی نکرده، نسبت به اصل اموالش
اگر میّت وصیت نکرده باشد، آیا از اصل مال حقی دارد؟
جز تجهیزات لازمه میّت حقّى ندارد.
وصیت شخص بیوارث
اگر کسی هیچ وارثی نداشته باشد آیا میتواند نسبت به تمام اموالش وصیت کند؟
وصیت تنها در ثلث اموال صحیح است و بقیه آن را به حاکم شرع تحویل میدهند.
ادعای ورثه نسبت به طلبی که میت با بدهکار مصالحه کرده
فردی مقداری پول به کسی میدهد و میگوید تا زندهام هر وقت داشتی برگردان و بعد از مرگم برای خودت باشد. اگر وراث او راضی نباشند آیا بدهکار باید پول را به آنها برگرداند؟
با توجه به اینکه نوعی وصیت است درصورتیکه به همراه بقیه وصایا کمتر یا بهاندازه ثلث اموال باشد به بدهکار تعلق دارد.
