خمس حقوق و پاداش بازنشستگى
آیا به حقوق بازنشستگی و پاداش آن خمس تعلّق میگیرد؟
حقوق بازنشستگى و يا مبلغى كه بهعنوان بازخريد كار داده میشود جزء درآمد همان سال محسوب مىگردد و اگر چيزى تا آخر سال از آن باقى نماند خمس ندارد، امّا اگر اضافه بماند خمس دارد.
خمس حقالزحمه پرداختی از وجوهات شرعیّه
آیا به حقالزحمهای که از وجوهات شرعیّه پرداخت میشود خمس تعلّق میگیرد؟
اگر بهعنوان حقالزحمه باشد خمس دارد؛ ولی اگر بهعنوان مصرف وجوهات شرعیّه پرداخت شود، خمس ندارد (و معمولاً اینچنین است).
خمس جوایز بانکها
آیا به جوایز بانکها خمس تعلق میگیرد؟
جوايزى كه به پساندازها تعلّق میگیرد اگر قراردادى ميان پسانداز كننده و بانك يا صندوق نباشد حلال است و بنا بر احتياط واجب با گذشتن سال خمس آن واجب میشود، اين در صورتى است كه پسانداز كننده خود را طلبكار جايزه نداند، بلكه پسانداز گيرنده شخصاً براى تشويق پسانداز كنندگان جوايزى مىدهد.
خمس جواهراتی که بدون غواصي استخراجشده
آیا به جواهراتی که بدون غواصی از دریا به دست میآید خمس تعلق میگیرد؟
هرگاه بدون فرورفتن در دريا جواهرات را با اسبابى بيرون آورند و يا از روى آب دريا و يا از كنار دريا بگيرند، چنانچه قيمت آن بعد از كم كردن مخارج به حدّ نصاب برسد احتياط واجب آن است خمس آن را بدهند.
خمس جواهرات پرورشی در رودخانههای بزرگ
آیا به جواهراتی که از رودخانههای محل پرورش جواهر به دست میآید خمس تعلق میگیرد؟
جواهراتى كه از رودخانههاى بزرگى كه محل پرورش جواهر و صيد صدف است بيرون مىآورند نيز خمس دارد.
خمس جهیزیه
آیا به جهیزیهای که برای دختر تهیّه میشود خمس تعلّق میگیرد؟
در ميان بسيارى از خانوادهها معمول است كه جهیزیه دختران را تدريجاً تهيّه میکنند، چنانچه سال بر آن جهیزیه بگذرد خمس آن واجب است؛ ولى در مناطقى كه اگر جهیزیه را قبلاً تهيّه نكنند عيب محسوب میشود و يا اینکه تهيّه آن جز بهصورت تدريجى مشكل است، خمس ندارد؛ بنابراین اگر درجایی خريد جهيزيه و كنار گذاشتن خود آن يا حتى پول عرفا مؤونه بهحساب بيايد خمسى ندارد
عدم فوریّت قضای اعتکاف
آیا به جا آوردن قضای اعتکاف، واجب فوری می باشد؟
قضاى اعتكاف، واجب فورى نيست؛ هر چند انجام آن در اوّلين فرصت مطابق احتياط است.
حج با موی مصنوعی که به راحتی برداشته می شود
آیا به جا آوردن اعمال حج برای فردی که از روش ترمیم مو استفاده نموده و شرایط و عرف اجازه برداشتن موها را نمیدهد و با این قیافه شناخته شده ولو که برداشتن آن هم آسان باشد ، قبول می باشد یا خیر؟
در فرض سوال می توانید آن را از سر خود جدا نکنید اما لازم است کفاره پرداخت نمایید.
تعلق خمس به بن کارمندی
آیا به بن کارمندی خمس تعلق میگیرد؟
بن کارمندی و مانند آن جزء حقوقشان محسوب میشود چنانچه چیزی از آن تا پایان سال خمس اضافه بماند خمس دارد.
خمس اموالی که صرف نذر و کفاره میشود
آیا به اموالی که به مصرف نذر یا کفاره میرسد خمس تعلق میگیرد؟
اموالی را كه انسان به مصرف نذر و كفّاره میرساند جزء مخارج ساليانه محسوب میشود و خمس ندارد.
خمس اموالی که به دیگران میبخشد
آیا به اموالی که انسان به دیگران میبخشد خمس تعلق میگیرد؟
اموالی را كه انسان به ديگران میبخشد يا جايزه میدهد اگر از شأن او زياد نباشد جزء مخارج سالانه حساب میشود و خمس ندارد.
تعلق خمس به رد مظالم وصیت شده میت
آیا به اموال میت که جهت رد مظالم وصیت شده خمس و زکات تعلق میگیرد؟
درصورتی که رد مظالم قطعی نباشد و بدهی میت محسوب نمی شود بعد از پرداخت خمس اموال میت، پرداخت نمایند.
ضمان در صورت اکراه بر ضرر زدن به غیر
آیا بهواسطه اکراه، واردکردن ضرر به غیر نیز مجاز خواهد بود؟ در صورت جواز، آیا حدیث رفع با حدیث لا ضرر تعارض پیدا نمیکند؟
در صورت اکراه، اضرار به غیر جایز است و ادله اکراه حاکم میباشد زیرا بسیارى از موارد اکراه، مشتمل بر اضرار به غیر است; مانند اکراه بر قبول پستى از پستهای حکومت، ولى مسئله ضمان در جاى خود محفوظ است.
حکم جهیزیه بعد از فوت یا جدایی زن
آیا بهطور کلّى در موارد فسخ یا طلاق یا فوت جهیزیه متعلق به کیست؟
در فرض سؤال جهیزیه، متعلّق به زوجه بوده و جزء ماترک زوجه است.
