اضافه کردن خانه در ملک مشاع ارثی
یکی از ورثه بدون اجازه سایرین، بر روی خانهای که متعلق به همه آنان بوده، طبقه دیگری ساخته است. آیا چون در مال مشاع تصرف کرده، سایر ورثه هم در طبقه دوم حقی دارند یا مال خود اوست؟
تصرف در مال ارث قبل از تقسیم، بدون اجازه همه ورثه جایز نیست و در صورت اختلاف، حاکم شرع، مال مشترک را میفروشد و سهم آنها را از هم جدا میکند.
تصرف بعضی از ورثه در ماترک، بیش سهمالارث خود
آیا بعضى از ورثه حق دارند بیش از سهم ارث خود، در ترکه تصرّف کنند؟
هیچیک از ورثه حق ندارند بیش از سهم خود را از اموال میّت بردارند، مگر به رضایت بقیّه؛ و بهطورکلی استفاده از ملک مشترک بدون رضایت تمام افراد جایز نیست.
سهمالارث مفقودالاثر از ماترک پدرش
حدود چهارده سال پیش پدرم در جبهه جنگ تحمیلى مفقودالاثر گردید. علیرغم اقدامات بهعملآمده، مدرکى دال بر شهادت ایشان از ارگانهای مربوطه به دستمان نرسیده است; بلکه مدارکى شبهه اسیر شدن ایشان را ایجاد نموده است، بههرحال پدربزرگ اینجانب نیز تا چهار سال پیش در قید حیات بودند; مستحضرید مفقود شدن پدرم حدود ده سال جلوتر از درگذشت پدربزرگم بوده است، آیا از اموال منقول و غیرمنقول پدربزرگم به پدرم و به ما چیزى تعلّق میگیرد؟ آیا بقیّه ورثه میتوانند اموال بهجای مانده از پدربزرگم را تقسیم کنند و سهمالارث ما را ندهند؟ وظیفه ما و بقیّه ورثه چیست؟
باید سهم پدرتان را کنار بگذارند و به دست شخص امینى بسپارند و مادام که یقین به شهادت او حاصل نشود سهم پدر شما نزد او نگهدارى میشود و اگر ثابت شد که بعد از وفات پدربزرگ شهید شده است سهم او به شما و سایر ورثه او میرسد.
پرداخت بدهی میت از محل دیه قبل از تقسیم ماترک
پدری در حالیکه چند میلیون بدهکاری داشت در اثر تصادف فوت کرد؛ آیا فرزندان میتوانند سهمیه دیه خود را استفاده کنند یا باید بدهیهای پدر را بپردازند؟
دیه جزء اموال آن مرحوم است و در درجه اول باید بدهیهای او را از آن پرداخت. اگر چیزی اضافه آمد تعلق به ورثه دارد.
تقسیم ماترک متوفایی که از بین وراثش فقط زوجهاش مسلمان است
زن مسلمانى با مردى از اقليّتهاى مذهبى (كليمى) پس از تشرّف وى به دين مبين اسلام ازدواج نموده و پس از چند سال زندگى مشترك مرد به رحمت خدا رفته و تنها وارث مسلمان وى همسر او است. سه خواهر و يك برادر مرحوم كه در خارج از كشور بسر مىبرند بر دين خود باقیمانده و در حال حاضر با خدعه و نيرنگ خواهان سهمالارث مىباشند! نحوه تقسيم اموال آن مرحوم چگونه است؟
یکچهارم اموال آن مرد (بهغیراز زمين) به زوجه مسلمانش مىرسد و بقيّه تحويل حاكم شرع داده میشود.
نحوه تقسیم ارث ماترک میت کافر بین ورثهی مسلمان و کافرش
یکى از پسرهاى یک خانواده زرتشتى در سال 62 بهعنوان یکى از مهرههای تقریباً مهم چریکهای فدایى دستگیر و زندانى میشود. ایشان در زندان توبه کرده و پس از گرایش به اسلام و نیز پس از تحمّل مدّت زندانى آزاد میشود. در سال 66 پدرش فوت میکند و در سال 68 شخص موردنظر سهمالارث خود را میگیرد و غیرمنقول را رسماً منتقل میکند. اکنون باراهنمایی یکى از وکلاى دادگسترى به استناد این حکم که «کافر از مسلم ارث نمیبرد و اگر در بین ورثه متوفاى کافرى مسلم باشد وراث کافر ارث نمیبرند اگرچه ازلحاظ طبقه و درجه مقدّم بر مسلم باشند» اقدام به طرح شکایت علیه مادر و خواهر و برادرش کرده است. بفرمایید آیا غیر از وارث مسلمان بقیّه ورثه هم ارث میبرند؟
در فرض مسئله تنها وارث مسلمان از او ارث میبرد ولى اگر مسائل اخلاقى را در اینگونه موارد رعایت کنند بهتر است.
پرداخت مهریه هر یک از همسران متوفا و زنده میت از ماترک
شخصى دو همسر داشته است یکى فوت شده و دوّمى در قید حیات است کیفیت اداى مهریّه هرکدام از ترکه میّت را بیان فرمایید.
هرکدام از آن دو زن مهریّه خودشان را میبرند و مهریّه مانند سایر دیون است.
پرداخت مهریه زن از ماترک مرد در صورت مطالبه
زنى در زمان حیات شوهر مهریّهاش را مطالبه نکرده است، آیا پس از فوت شوهرش میتواند مطالبه نماید؟ درصورتیکه باید پرداخت شود، آیا در مرتبه دیون است یا خیر؟ و درصورتیکه در مرتبه دیون است، آیا بر سایر دیون مقدّم است؟
مهریّه مانند سایر دیون و همردیف آنهاست و باید از اصل ترکه پرداخت شود.
نحوه تقسیم ماترک متوفیان از یک خانواده در یک حادثه
اينجانب در شهريور 1385 کل خانوادهام، بهغیراز يك خواهرم را در حادثه رانندگى ازدستدادهام. پدر و برادر و خواهر و نامادرىام در حادثه رانندگى فوت نمودهاند كه متأسفانه پزشك قانونى اعلام تقدّم و يا تأخّر زمان فوت ايشان را غیرممکن دانسته است. با توجّه به آنچه گفته شد و با عنايت به اینکه همسر برادر محرومم در زمان وقوع حادثه حامله بوده و حمل نيز زنده متولدشده، خواهشمند است بفرماييد:الف) با توجّه به عدمتشخیص زمان فوت، آيا افراد متوفی از يكديگر ارث مىبرند؟ب) آيا تصادف اتومبيل مشمول هدم مصرّحه در شرع مبين اسلام است؟
تصادف اتومبيل مشمول حكم هدم كه در روايات به آن تصريح شده است. بنابراين، بايد هر يك از فوتشدگان را فرض كرد كه زودتر مرده و اموال وى را در ميان ورثهاش تقسيم كرد و سهم آنها كه مردهاند به ورثه در قيد حيات آنها مىرسد.
مانع نبودن وصیت میت نسبت به برخی وراث از سهم بردن آنان از ماترک
شخصى از محل ثلث اموال خويش براى برخى از ورثهاش وصیت كرده است، آيا اين وصیت مانع از سهمالارث آنها میشود؟
وصیت ميّت در ثلث اموالش براى برخى از ورثه، مانع سهمالارث آنها نمىشود؛ مگر اینکه آن را مشروط به عدم اخذ سهمالارث كرده باشد و موصیله پذيرفته باشد.