تقدم حقالناس بر حج
کسی که حج بر او مستقرشده است اما حج نرفته و الآن نیز بدهکاری دارد آیا باید حج را بجا آورد یا بدهکاری خود را بپردازد؟
حقالناس در اینجا مقدّم است، ولى حج بر ذمّهاش باقى مىماند.
اولویت پرداخت بین حق الله و حق الناس
هرگاه کسى بدهکار خمس یا زکات باشد، و قرض هم داشته باشد، بدهیهایى از بابت کفّاره و نذر و مانند آن نیز بر او واجب شده باشد، چنان چه نتواند همه آنها را بپردازد تکلیف چیست؟
هرگاه عین مالى که خمس یا زکات یا نذر به آن تعلّق گرفته موجود است، خمس و زکات و نذر مقدّم مى باشد، و اگر عین آن موجود نیست، حق النّاس اولویّت دارد.
وجوب طلب حلالیت یا جبران حق الناس نسبت به والدین
مقدارى از اموال پدر و مادرم را بيهوده مصرف كرده ام، مثلًا پول گرفته ام و براى تفريح بيش از اندازه با دوستان مصرف كرده ام و يا كتاب خريده ام و بدون حساب و كتاب به دوستانم هديه داده ام و الآن پشيمان شده ام، آيا بايد از اموال خودم به پدر و مادرم بدهم؟
در صورتی که خود والدین با رضایت آن مبلغ را پرداخت کرده اند تکلیفی ندارید در غیر این صورت باید حق آنها را بدهید و یا حلالیت بطلبید.
تاثیر توبه نسبت به جنبه حق الناس و حق الله در جرائم
قانونگذار در ماده 114 و تبصره آن، بحث توبه را در جرائمی نظیر زنای به عنف و اکراه پذیرفته؛ آیا این قبیل جرائم واجد جنبه حق الناسی نمی باشند؟ و اگر توبه را بپذیرم، بر خلاف اصل خواهد بود دیگر مجازات تعزیری چه توجیهی دارد؟
توبه تنها در سقوط حد و جنبه ی حق اللهی این جرایم موثر است ولی به خاطر جنبه عمومی جرم و لکه دار کردن امنیت و عفت جامعه حاکم شرع اگر مصلحت ببیند می تواند آنها را تعزیر کند و اگر آسیبی به فرد مورد تجاوز رسیده باشد دیه آن بپردازد.
تضییع حق الناس با آلوده کردن رودها و دریاچه ها
ریختن فاضلاب ها در چشمه ها، رودها و دریاچه ها موجب تلف شدن هزاران هزار جاندار آبزى و صدمات غیرقابل جبران به طبیعت است نظر مبارک نسبت به انجام چنین کارى چیست؟
آلوده کردن رودخانه ها و دریاچه ها به طورى که موجب اتلاف جانداران آبزى شود و در نتیجه مردم گرفتار خسارت و زیان گردند، جایز نیست.
اولویت رعایت حق الناس یا نماز اول وقت
راننده ای بسیار مقید به نماز اول وقت هستم، اوّل اذان هر جا که باشم بیابان و خیابان فرقی ندارد، مشغول نماز می شوم ولی گاهی اوقات کسانی سوار ماشین هستند که برای اقامه نماز معطل می شوند، آیا این کار درست است ؟ آیا این کار رعایت نکردن حق الناس می شود؟
در اینگونه موارد اشکالی ندارد که نماز را کمی به تأخیر بیاندازید زیرا جنبه حق الناس دارد.
مفهوم حق الناس
حق الناس چیست و چگونه می توان آن را تشخیص داد؟
یعنی حق مردم كه بر گردن انسان است و حقالناس به حقوق مالی اختصاص ندارد و جان و آبروی افراد را نیز در برمیگیرد.
روش جبران حق الناس غیرمالی
برای جبران حق الناس غیر مالی مانند غیبت، تهمت و ... چه باید کرد؟
در صورت امکان از صاحبان حق حلالیّت بطلبید و اگر این کار ممکن نیست برای آنها کار خیر کنید تا آنها از شما راضی شوند.
لزوم انجام کار خیر تا یقین به رضایت در روش جبران حق الناس
این که در مورد روش جبران غیبت می فرمایید به قدری برای اوکار خیر کند تا یقین به رضایت او پیدا کند آیا چنین کاری واجب است؟ آیا به این معنا است که اگر مثلا زنده بود برای او کاری انجام دهد یا مشکلی از او برطرف کند و یا این که مطلق است و شامل هر کار خیر به نیابت از او می شود.
در صورتی که بتواند باید برود و الا باید نیابتا کار خیر انجام دهد
