صدق ظلم بر ارفاق نمره به دانش آموزی که استحقاق ندارد
همان گونه که در تفسیر نمونه جلد اوّل، ذیل آیه 124 سوره بقره کلمه ظلم را این گونه تعبیر نموده اید که: منظور از ظلم در جمله (لاَیَنَالُ عَهْدِى الظَّالِمِینَ) تنها ظلم به دیگران نیست بلکه ظلم در برابر عدل است و عدل به معناى گذاردن هر چیز به جاى خودش مى باشد، با توجّه به این مقدّمه، دانش آموزى که نمره نمى آورد و تحت عناوینى چون رضاى خدا و یا آشنایى، نمره اى که حقّ وى نیست به او داده مى شود، آیا عنوان ظلم درباره این کار صدق مى کند؟
این کار نوعى ظلم و تبعیض است و نه تنها موجب رضاى خدا نیست بلکه مایه نارضایى حق تعالى است، مگر در مواردى که استحقاق ارفاق دارد که باید آن را نیز درباره همه کسانى که آن ویژگى را دارند اعمال نمود.
وظیفه معلمین در صورت اجبار به دادن نمره
درمدارسی که معلمین را مجبور به دادن نمره به دانش آموزان می کنند و اگر چنین نکنند بیکار می شوند وظیفه معلمین چیست؟
این کار شرعا صحیح نیست. باید جای دیگری برای خود انتخاب کنند.
تنظیم لیست پرداخت غیرواقعی برای فرار از مالیات
در بعضى مدارس غير انتفاعى براى فرار از ماليات، ليست هاى حقّ الزحمه را به اشكال مختلف تنظيم مى كنند، شگردهايى را به كار مىبرند، و در برخى موارد ممكن است از امضاى معلّمان سوء استفاده هم بشود، با توجّه به اين كه نظام، نظام اسلامى است آيا اين گونه كارها شرعاً صحيح است؟ آيا معلّمانى كه اين گونه ليستها را امضا مىكنند تكليفى متوجّه آنها مى شود؟
اين كارها مشروع نيست و معلّمين محترم بايد به گونهاى عمل كنند كه از امضاى آنها سوءاستفاده نشود.
دیه خسارت وارده به دانش آموز بر اثر تنبیه بدنی
اگر معلمی با چوب به کف دست دانش آموزی به قصد تأدیب بزند نه به قصد آسیب رساندن و به اندازه ی یک سانتی متر مربع خون جاری شود (چوب دارای لبه تیز بوده و معلم اطلاع نداشته) چقدر باید دیه پرداخت کند؟
احتیاط آن است که به اندازه قیمت دو شتر به او داده شود یا با وی مصالحه کند.
ارفاق نمره متداول در میان دبیران
من دبیر دبیرستان هستم; گاهى اتّفاق مى افتد که در امتحان آخر سال دانش آموزى در درس من، براى قبول شدن محتاج یک یا دو نمره مى شود; امّا هنگامى که ورقه او تجدید نظر مى کنم هیچ جایى براى اضافه کردن نمره به جوابهاى او وجود ندارد، مگر این که خودم به جوابهاى ورقه او، به میزان نیاز به آن نمره، اضافه، و در واقع به ورقه امتحانى او دست ببریم با توجّه به این که عمر انسان بسیار با ارزش است و بعضاً این دانش آموزان از خانواده هاى فقیر مى باشند و اگر مردود شوند، اثرات منفى در آنها و زندگى آنها ایجاد مى شود و معلّم تشخیص مى دهد که اگر این میزان نمره را به او بدهد، نتیجه مثبتى در زندگى و روحیّات او دارد، آیا این کار جایز است؟
چنانچه این مقدار ارفاق در میان دبیران متعهّد معمول باشد، مانعى ندارد.
اخذ شهریه ای بیش از آنچه مقررات تعیین کرده
در مدارس غير انتفاعى مبلغى به عنوان شهريّه در نظر گرفته شده، كه هنگام ثبت نام دريافت مىگردد، در اين مدارس گاهى مديران با تشكيل كلاسهاى بيشتر، يا جذب افراد كارآمدتر و توجيهاتى از اين قبيل، مبلغى بيش از حد تعيين شده مىگيرند،از سوى ديگر اوليا در معذورات اخلاقى قرار گرفته و شايد چارهاى جز پذيرش موضوع نداشته باشند و اين پول را پرداخت مىكنند. اين كار چه حكمى دارد؟
اخذ شهريه بيش از آنچه مقررات معيّن كرده جايز نيست؛ مگر اين كه مديران و اوليا توافق كنند كه در مقابل خدمات خاصّى مبلغ بيشترى بپردازند.
تدریس غیر قانونی معلمان در مدارس
در برخى اوقات به موجب قانون، انجام خدمت معلّمان در مدارس یا مراکز آموزشى مجوّز قانونى ندارد. تعدادى از معلّمان با علم به غیر قانونى بودن این عمل، با هماهنگى مدیران مدارس، به خدمت (که غالباً به صورت اضافه کار و حق التدریس است) ادامه مى دهند، ولى حقّ الزحمه چنین معلّمانى را به نام افراد دیگرى که خدمت آنان منع قانونى ندارد، ثبت کرده، و سپس جمع مبلغ را به شخصى که عملا فعالیّت داشته پرداخت مى کنند. اوّلا: حکم کلّى این امر چیست؟ ثانیاً: هر یک از افراد فوق (معلّمان، مدیران و معلّمانى که اجازه استفاده از نام خود را براى پرداخت حقوق به دیگران مى دهند) چه تکلیفى دارند؟
اگر این کار با هماهنگى مسؤولین بالا انجام گیرد اشکالى ندارد.
استفاده شخصی از امکانات مدرسه
استفاده شخصى از امکانات مدرسه، صرفاً براى امور تحصیلى، با اجازه مدیر آموزشگاه چه حکمى دارد؟
هرگاه مسئول مدرسه، طبق ضوابط اجازه دهد مانعى ندارد و همین اندازه که بگوید طبق ضوابط است کافى مى باشد.
تأخير زمانى اساتید نسبت حضور در کلاس
تأخير زمانى استاد براى تدريس ، با توجّه به اين كه گاه دهها يا صدها نفر معطّل مى مانند و وقتشان تلف مى شود ، چه حكمى دارد؟
اين كار به صورت عمدى و بدون عذر اشكال دارد و آنها در مقابل اين امر مسؤولند.
مبالغ دریافتی مدارس در زمان ثبت نام یا تحویل کارنامه
مبلغی که بالاجبار از سوی مدارس در زمان ثبت نام یا زمان تحویل کارنامه از خانوادهها دریافت می شود در حالی که مسئولین اعلام میدارند غیرقانونی است اما مدیران مدرسه به دلیل کمبود اعتبار از اولیاء بالإجبار می گیرند، حکمش چیست؟
در صورتی که برخلاف مقررات است جایز نیست.