şəri hökmlərə və fiqhi məsələlərə cavab mərkəzi

29. Anası seyid olanlar: bu qəbil insanlar müəyyən baxımdan seyid, müəyyən baxımdan qeyri-seyid hökmündədir. Onlar xüms götürə bilməzlər, seyidlərə məxsus libasdan istifadə edə bilməzlər. Amma onlarda seyidlik şərafəti var.

30. Əgər qatqılı (müzaf) su o qədər çox olarsa ki, murdar onun bir tərəfinə düşdükdə o biri tərəfinə sirayət etməsin, murdar sayılmır. (Məsələn, böyük bir hovuzun bir tərəfinə murdar düşərsə, o biri tərəfi murdarlanmaz.)

31. Qeyri-şər’i üsulla kəsilən heyvan pakdır. Amma onun ətindən yemək haram sayılır. Demək, qeyri-islami məmləkətlərdən gətirilmiş heyvan dəriləri həmin heyvanın zibh olunduğunu bildiyimiz vaxt pak sayılır.

32. Bir yerdə uzun müddət qalmaq istəyənlər (məsələn, elmi hövzədə təhsil üçün bir neçə il orada qalanlar) həmin yerdə müsafir sayılmır. Onların qaldığı yer onlar üçün vətən hökmündədir və namazlarını tam qılırlar. Belələri 10 gün qalmaq niyyət etməsələr də, müsafir sayılmırlar.

33. Peşəsi səfərə çıxmaq olan (sürücü kimi) şəxslər və ya peşəsi üçün səfər müqəddimə olanlar (tədris üçün bir şəhərdən o biri şəhərə gedənlər) gedib gəldikləri yol 8 fərsəx və ya artıq olarsa, namazlarını tam qılır, ramazan ayının orucunu tuturlar.

34. İlin ehtiyaclarından sayılan ev, xalça kimi şeylər sonradan satıldıqda onların puluna xüms ödənmir. Xüsusi ilə, bu şeylər başqa biri ilə əvəz olunmaq üçün satılırsa.

35. Əgər heyvan maşın vasitəsi ilə şər’i qaydada kəsilərsə, bu iş düzgündür. Belə bir heyvan pak və halaldır.

36. Halal faydaları olan radio, televizor və bu kimi şeylərin alış-satışı caizdir.

37. Əgər balıq tora düşdükdən sonra suda ölərsə, halaldır.

38. Ciddi məqsədi olmayan hiylə əsasında qurulmuş sələm batil və əsassızdır, əlavə məbləğ sələm sayılır. Bə’ziləri arasında adət şəklini alıb ki, birinə borc verir, üstəlik alarkən əvəzində noğul verirlər. Bu kimi işlər batildir.

39. Bir çoxları ev icarəyə götürərkən rəhn adı altında pul verərək icarə haqqını əskildirlər. Bu iş bir halda düzgün, başqa bir halda batildir. Ev icarəyə götürüləndə icarə müqaviləsində şərt kəsilsə ki, ev sahibi müəyyən miqdar borc müqabilində evini girov qoyur, bu iş düzgündür. Amma öncədən borc və rəhn verilsə və icarə haqqı azaldılsa, bu iş haram və batildir.

40. Borcda bir başqasının zamin durması (başqasının borcunu öz öhdəsinə götürməsi) və ya borcunu ödəməyəcəyi təqdirdə bu borcu ödəyəcəyini bildirməsi düzgün və şər’idir.