Qadının ictihadı
Qadın İslam elmlərinə yiyələnib ictihad məqamına çata bilərmi?
Maneəsi yoxdur. İctihad məqamına çatması mümkündür.
Yeyilməli olmayan vəsaiti ağıza salmaq
Oruc halında yeyinti məhsulu olmayan şeyləri (məsələn, həkimin müayinə ləvazimatını) ağıza salmaq orucu batil edirmi?
Orucu batil etmir. Yalnız ağız suyuna bulaşdığı surətdə, onu ağızdan çıxarıb yenidən ağıza salsa və bu ləvazimatın nəmliyi ağız suyunda aradan getməyəcək qədər çox olsa və onu udsa, bu hal istisna olunur.
Sərurənin naib olması
Sərurə (indiyə qədər həcc səfərinə getməyən şəxs), naib ola bilərmi?
Sərurə, istər kişi olsun, istərsə qadın, istər kişinin tərəfindən getsin istərsə də qadının tərəfindən, caizdir. Amma qadının naib olması, xüsusilə əgər naibi olduğu şəxs kişi olarsa, məkruhdur.
Naib olan şəxsin karvan xidmətçisi olması
Bir şəxs xidmətçiliyə düzəlməzdən öncə başqası tərəfindən həcc yerinə yetirmək üçün qəbul olunmuşdursa, sonradan xidmətçilik məsələsi düzələrsə, həcci kimin tərəfindən yerinə yetirməlidir? Habelə, istitaətli olmayan, lakin bir kəsə kömək üçün həccə gedən şəxs barədə nə deyə bilərsiniz?
Öncə başqasının tərəfindən naib olan şəxsin sonradan xidmətçilik məsələsi də düzələrsə, həcci yalnız niyabət niyyəti ilə yerinə yetirməlidir. Lakin əcir olmasa, müstəti hökmündədir və həcci, vacib həcc sayılır.
Suyun bədən üçün zərərli olması
Mənim sinosit (qarmalit) xəstəliyim var. Suyun mənim üçün zərəri var. Bir dəfə də cərrahiyyə əməliyyatı etmişəm, amma nəinki faydası olmayıb, üstəlik zərəri də olub. Hər vaxt dəstəmaz üçün su işlətsəm baş ağrım çoxalır. Bəzən burnumdan qan axır. Hələlik namazlarımı təyəmmümlə qılıram. Bu deyilənləri nəzərə alsaq təyəmmümlə namaz qılmalıyam, yoxsa dəstəmaz almalıyam? (Bəzilərinin fikrincə isti suyun zərəri yoxdur.)
İsti su ilə dəstəmaz almağın zərəri yoxdursa və onu hazırlamaq mümkündürsə, gərək dəstəmaz alasınız. Əks halda təyəmmüm edəsiniz. Bu iş çox uzun çəksə belə, nigaranlığa səbəb yoxdur.
Paklıq şərt olan əməllərin yerinə yetirilməsi
Bir şəxs cənabət qüslünün yerinə qüsl əvəzindən olan təyəmmüm alarsa, məscidə girə və ya Quran kəlmələrini məsh edə bilərmi?
Təyəmmüm caiz olan yerlərdə təharət (paklıq) şərt olan işlərin hamısını yerinə yetirmək olar.
Təvafı təharətsiz (qüsl, dəstəmaz) halda yerinə yetirmək
Bir kəs təməttö ümrəsində və ya müfrədə ümrədə təqsirdən sonra ehramdan çıxmışdır. İkinci ehramdan bir neçə gün qabaq başa düşmüşdür ki, təvaf və namazında təharəti olmamışdır. Bu halda yenidən ehram paltarı geyinməlidir, yoxsa təvaf və onun namazını adi paltarla təkrarən yerinə yetirməsi caizdir?
Ehram paltarı geyinmək vacib deyil. Ehtiyat budur ki, səy və təqsiri də yenidən yerinə yetirsin.
Nisa təvafını qəsdən tərk etməyin haramlığının hədd-hüdudu
Bir şəxs həcdə nisa təvafını yerinə yetirməsə, qadın ona haram olur. Burada nəzərdə tutulan yalnız cinsi yaxınlıqdır, yoxsa digər ləzzət alma növləri də haramdır? Əgər (bu vəziyyətdə) uşaq dünyaya gəlsə halalzadədir, ya yox? İrs aparır, yoxsa aparmır?
Digər ləzzətlər növləri də haramdır. Bu məsələni bilərəkdən belə tərk etsə və uşaq dünyaya gəlsə, halalzadədir və ondan irs aparır.
İki nəfərin bir meyit üçün əcir olunması
Eybi yoxdur. Lakin bir günün zöhrlə, əsr, məğriblə işa namazlarını ardıcıllıqla (tərtiblə) yerinə yetirmək lazımdır.
Eybi yoxdur. Lakin bir günün zöhrlə, əsr, məğriblə işa namazlarını ardıcıllıqla (tərtiblə) yerinə yetirmək lazımdır.
Həcc niyyəti edən şəxs üçün müstəhəb təvaf
Həcc ehramını niyyət edən və niyyəti düz olan (gerçəkləşən, hasil olan) şəxsin müstəhəb təvaf etməsi caizdirmi?
Ehtiyat budur ki, müstəhəb təvafı tərk etsin. Amma yerinə yetirsə həccə heç bir zərəri yoxdur.
Həra mağarasının daşlarına təbərrük
Keçən il dostlarımdan biri həcc mərasimində Həra dağından iki daş parçasını mənə hədiyyə etdi və mən də o daşları münasib yerdə qoydum, neçə gündən bir o daşları təbərrük olaraq öpüb ziyarət edirəm. Mənim bu əməlim küfr və şirk deyil?
Bu iş öz-özlüyündə haram deyil, lakin ola bilər ki, bunu təkrar etmək səhv baxışa və ya bidətə səbəb olsun. Buna görə də bu işdən çəkinin.
Təşəhhüd və səcdənin unudulması
Namaz qılan şəxs birinci rükətdə səcdələrdən birini, ikinci rükətdə təşəhhüdü və üçüncü rükətdə rukunu unutsa, vəzifəsi nədir?
Əgər üçüncü rükətin birinci səcdəsində başa düşsə, o rükəti özünün ikinci rükəti qərar verib, (namazı davam etməli) təşəhhüd oxumalı və namazdan sonra unudulmuş səcdənin qəzasını yerinə yetirməlidir. Sonra risalədə deyilmiş göstərişlərə əsasən, səhv səcdələrini yerinə yetirməli və ehtiyat olaraq namazı yenidən qılmalıdır. Əgər ikinci səcdədən sonra başa düşsə, namazı batildir.
Həyat yoldaşının övladının nəfəqəsi
Mən ərindən boşanmış bir qadınla evlənmişəm. Onun bir oğlu da var ki, o zamandan bizimlə bir yerdə yaşayır. Bu oğlanın maddi cəhətdən imkanlı olan atası, babası və nənəsi də var. Mən isə xırda bir işçi olduğuma görə indiyə kimi heç bir öhdəlik və müqavilə olmadan çətinliklə, borcla bu uşağın xərcliyini vermişəm. Sözü gedən ata, baba və nənə qanuni və şəri baxımdan bu uşağın xərcliyini mənə borcludurlarmı?
Əgər siz uşağın atası ilə müqavilə bağlamadan təmənnasız olaraq onun xərclərini ödəmişsinizsə, ondan nə isə tələb etməyə haqqınız yoxdur. Lakin onun atasının göstərişi və ya icazəsi ilə bu işi görmüşsünüzsə, nəfəqəni istəməyin maneəsi yoxdur.
