Sidik kisəsini yanında daşıyan şəxsin təvafı
Yanımda bövl üçün məxsus kisə olduğunu və bədənin hərəkəti ilə bövlün çıxdığını nəzərə alsaq, təvaf və onun namazı üçün nə etməliyəm?
Təvaf və namazın hər biri üçün bir dəstəmaz kifayətdir.
Kredit hissələrini yığmaq üçün xərclənən vəsaiti almaq
Mən kreditlə mal satıram. Kreditin aylıq hissələrini vaxtında gətirməsələr, borcları almaq üçün öz işim və vaxtımı bu yolda sərf edirəm. Bunun üçün sərf etdiyim vəsaiti, o cümlədən verdiyim yol pulunu və ya motosiklet və maşın istehlakı üçün xərclədiyim pulları onlardan tələb etməyə haqqım varmı?
Camaat içində adətən borcları almaq üçün xərclənən adi vəsaiti almağa haqqınız yoxdur. Lakin adi miqdardan çox vəsait xərcləsəniz, ala bilərsiniz. Bir şərtlə ki, qarşı tərəf öz borclarını vaxtında ödəməmiş olsun.
Qızın atası və ya (ata tərəfdən olan) babasının qaib olması
Alimlərin fətvalarına əsasən ata və ya (ata tərəfdən olan) babasının olmadığı surətdə bakirə qızın ərə getməyə ehtiyacı olarsa, icazə qüvvədən düşür. Burada “ərə ehtiyacı olmaq”, nə deməkdir?
Mənası budur ki, elə bir yaş həddinə çatmışdır ki, ərə getməzsə, zəhmətlə və ya xətərlə üzləşəcəkdir.
Həyat yoldaşının gəlini ilə məhrəmlik
İnsanın həyat yoldaşının gəlini (yəni onun digər ərindən olan övladının həyat yoldaşı) ona məhrəmdirmi?
İnsanın yalnız öz gəlini, yəni oğlunun həyat yoldaşı ona məhrəmdir, həyat yoldaşının gəlini yox.
Başqasının malını ələ keçirməkdə vəkilin köməyi
Həqiqi və ya hüquqi fərdin vəkili olan şəxs öz müvəkkilinin, şəri cəhətdən onun müqabil tərəfinə məxsus olan malını, qanuni yolla onun əlindən almaq istədiyini başa düşsə, şəri baxımdan məsuliyyət daşıyırmı?
Əgər müvəkkil bilsə ki, vəkilin şəri baxımdan haqqı yoxdur, onu müdafiə etməməli və ya nəyisə başqasından haqsızlıqla alıb müvəkkilə verməməlidir. Əgər öz işinin müqabilində vəkalət haqqı alırsa, şəri baxımdan o halda qanunidir ki, şəri hüququ qaytarmaq üçün çalışsın.
Qonşunun ağacının kökündən göyərən pöhrə
Bir şəxs öz torpaq sahəsində bir ağac əkir. Ağac digərinin torpaq sahəsinə kök atır və ondan pöhrə göyərir. Bu pöhrə torpaq sahibinindir, yoxsa ağac sahibinindir?
Ağac sahibinindir. Lakin torpaq sahibi icarə haqqı ala və yaxud ağac sahibinə xəbər verməklə onu kəsə bilər. - Hindistanda hakimlərə verilmiş ləqəb.
İmamzadənin torpağında mağaza tikib icarəyə vermək
Cəhromun məscidinin və İsmayıl imamzadəsinin gündəlik işlərinə baxan iki nəfər mömin şəxs öz pulları ilə İmamzadənin istifadə olunmayan qəbiristanlığının bir guşəsində iki mağaza tikmiş və bu mağazaları 20 il müddətində icarə olaraq məntəqənin kooperativ yardım şirkətinin rəhbərlik heyətinin ixtiyarına qoymuş, icarə pulunu isə məscidin və imamzadənin xərcləri üçün nəzərdə tutmuşlar. Hal-hazırda məscidin və imamzadənin şəri nəzarətçisi olmadığını və heç bir vəqfnamənin də mövcud olmadığını nəzərə alsaq, aşağıdakı suallara cavab verin:1) Mağazanın tikilməsi, xüsusilə onun icarəyə verilməsində cameuş-şərait müctəhidin icazəsinə ehtiyac var idimi?2) Baş tutmuş icarə şəri baxımdan etibarlıdırmı?3) İcarə batildirsə, kooperativ şirkətinin məsulları tərəfindən mağazanın boşaldılması və onun anbar, dəftərxana və s. kimi lazımi işlərdə istifadə etmək üçün məscidin münsiflər heyətinə təhvil verilməsi vacibdirmi?4) Onların boşaldılması üçün kooperativ şirkətin məsullarının, ödənilən qiymət və ya ondan artığını,
1) Əlbəttə, icazəyə ehtiyac var və əgər sözü gedən torpaq sahəsi istifadəsiz idisə, hələlik bu tikintiyə icazə veririk və oranı icarə vermək o halda caizdir ki, imamzadənin və məscidin işləri üçün sözü gedən binaya ehtiyac duyulmasın, icarə pulu da məscid və imamzadə üçün xərclənsin. 2) İcarə ədalətli olsa, məscidin və imamzadənin sözü gedən binaya ehtiyacı olmasa, səhihdir. 3) Yuxarıdakı cavabdan məlum oldu.4) Onlar artıq olmamaq şərti ilə yalnız orada xərclədiklərini ala bilərlər.
Əcir tutulmuş şəxsin zəhmət haqqı müəyyən olunmasa, nə qədər olacaq.
Bir şəxs digərini öz atası üçün Quran xətm etməkdən ötrü əcir etmiş, lakin məbləği müəyyən etməmişdir. İndi isə qiraətdən sonra əcir tutulan şəxs böyük məbləğdə pul istəyir ki, əcir edən bu pulu ödəmir. Bu məsələnin hökmünü bəyan edin.
Camaat arasında və adət üzrə nə qədərdirsə, o qədər ödəməlidir və bundan artıq vermək lazım deyil.
Cehiz almaq üçün kürəkəndən alınan pul
Qızın atasının kürəkəndən qızının cehizi adı ilə aldığı pul cehiz xərclərindən artıq gələrsə, qızın atasına halaldırmı?
Əgər sözü gedən pulu nikah əqdinin daxilində şərt olaraq ata üçün nəzərdə tutsalar, artıq qalan məbləğdə pul ona halaldır. Əgər bu pulu qızın adına yazsalar və mehriyənin bir hissəsi olsa, qızına çatmalıdır.
Televizorda hicabsız qadınlara baxmaq
Hicabsız və bəzənmiş qadınların iştirak etdikləri – və bəzən televiziya vasitəsi ilə efirə gedən – filmlərə tamaşa etməyin hökmü nədir?
Xüsusi bir fəsadlarla nəticələnərsə, haramdır.
Kişinin naməhrəm qadına salam verməsi
Kişinin naməhrəm qadına salam verməsi məkruhdurmu?
Məkruh deyil, lakin bəzi hədislərdən belə başa düşmək olur ki, cavan qadına salam vermək məkruhdur.
Qurbanlıq göndərəndən sonra məhsurun vəziyyətinin yaxşılaşması
Məhsur olan və qurbanlığını Minaya göndərən şəxsin sonradan xəstəliyi yüngülləşərsə, vəzifəsi nədir?
Ona digər hacılara qoşulmaq, əməllərin hamısını yerinə yetirmək və öz hədyini (qurbanlıq üçün gətirdiyi heyvanı) qurbanlıq etmək vacibdir. Bu halda onun həcci səhihdir.
Qəza oruclarının sayında şəkk
Mənim hal-hazırda 22 yaşım var. Təxminən 4 ildir ki, bütün oruclarımı tutmuşam. Amma ondan qabaq oruclarımdan neçə gününü bəzi səbəblərdən tuta bilməmişəm. Onların sayının nə qədər olduğunu bilmirəm. Mənim vəzifəm nədir?
Nə qədər oruc tutmadığınızı yəqin bilirsinizsə, qəzasını tutun. Əgər bilərəkdən oruc tutmamışsınızsa, kəffarəsi də var. Orucun hökmlərini bilməmək üzündən olubsa, bu hal istisnadır.
Həcc tamam olandan sonra dəstəmaz üçün maneə olduğunu başa düşmək
Dırnaqlarının üstünə və barmaqlarına dırnaq boyası qalmış qadın bu vəziyyətdə həcc əməllərini yerinə yetirmişdirsə və bu boyanın dəstəmaz və qüsl üçün mane olmasını bilmirdisə, əməlləri səhihdirmi? Əgər həcc əməllərini yerinə yetirəndən sonra bunu başa düşsə, vəzifəsi nədir?
Onun təvafı və namazı səhih deyil. Buna görə də bu iki əməli yenidən yerinə yetirməlidir. Ehtiyat vacibə əsasən, səy və təqsiri də təzələməlidir və onun digər əməlləri səhihdir. Şəxsən yerinə yetirə bilməsə, naib tutmalıdır.
