Xüms ilinin vaxtının dəyişdirilməsi
İllik xüms hesabının zamanını dəyişmək caizdirmi?
İllik hesabı hər nə qədər olsa, irəli çəkməyin heç bir maneəsi yoxdur. Lakin onu təxirə salmaq şəri hakimin icazəsi olmadan caiz deyil.
Tikili süni bədən üzvlərindən istifadə
Ehram halında tikilmiş dəri parça ilə bədənə bağlanan süni ayaq və əllərdən istifadə etməyin kəffarəsi varmı?
Eybi yoxdur və kəffarəsi də yoxdur.
Vəlinin xəbəri olmadan evlənmək təklifi
Müvəqqəti evlənmək niyyətində olan bir şəxs qızın vəlisinin xəbəri olmadan ona evlənmək təklif edə bilərmi? Qızın bakirə və dul qadın olduğu iki şəkildə şəriət hökmünün nə olduğunu bəyan edin.
Evlənmək təklifinin heç bir şəkildə maneəsi yoxdur. Lakin vəlisinin icazəsi olmadan bakirə qızla nikah bağlamağın işkalı var. Amma dul qadında (ərə gedib boşanan, əri ölən) əqd siğəsini oxunmasında iki tərəfin razılığı kifayətdir.
On ikisinə keçən gecə rəmyi-cəmərat
Qoca və üzrü olan adamlar (Zil-həccənin) on ikisinə keçən gecə, gecə yarısından sonra Minadan Cəmarata gətirilir və sabahın əməllərini yerinə yetirirlər. Sonra onları Məkkəyə aparırlar və həmin gecədə sonrakı əməlləri yerinə yetirirlər. Üzrü olmayan şəxslər də rəmyi-cəmərat əməllərindən başqa belə etmişlər ki, onu (rəmyi-cəmərat əməllərini) yerinə yetirmək üçün sabahı gün qayıtmışlar. Onların əməlləri düzdürmü?
Məkkə əməllərini (iki təvaf və səy əməli) yerinə yetirmək, üzrü olmayan şəxslər üçün on ikisinə keçən gecə, hətta on birinə keçən gecə, gecə yarısından sonra da caizdir.
Kafirlərə və əhli-kitaba Quran satmaq
Kafirlərə və ya Əhli-kitaba Quran satmaq, xüsusilə də onların təhqir, hörmətsizlik etmək fikirləri olmadığını, Əksinə, mütaliə üçün aldıqlarını biliriksə, caizdirmi?
Bunun təsir edəcəyinə ümid olsa və hörmətsizliyə səbəb olmasa, caizdir.
Vəqf olunmuş yerin həndəvərinin icarəçi tərəfindən abadlaşdırılması
Bir şəxs vəqf olunmuş bir torpaq sahəsini mütəvəllidən (nəzarətçidən) icarəyə götürür. İcarə edəndən sonra onun hərimində (ətrafında) olan yararsız torpaqları da abad edir. Sualımız budur ki, mütəvəlli icarə edənin abad etdiyi həmin torpaqları da vəqf torpaqlarından hesab edə bilərmi? Yoxsa icarə edən bu torpağın maliki olur?
Əgər şəriət baxımından bu torpaqlar vəqfin hərimidirsə, icarə edən şəxsin onları abad etməyə haqqı olmamışdır və malikinə də çevrilməyəcəkdir. Torpağın icarə müddəti sona çatana qədər, icarə edən şəxsin ondan istifadə etməyə haqqı var və onun icarə haqqını ödəməlidir. Mütəvəllinin də bunu ondan almağa haqqı yoxdur. Lakin icarə müddəti bitəndən sonra icarə edən şəxs üçün heç bir haqq qalmır.
Ovlanmış heyvanın halal olması yolları
Ov etməklə aradan gedən (ölən) heyvan hansı hallarda halaldır?
Əgər heyvana çatıb başını kəsmək üçün kifayət qədər vaxt olmazsa, güllə onun bədənini yaralamış və ondan qan çıxmışdırsa, halaldır. Bu şərtlə ki, digər şərtlər, o cümlədən şikar edən zaman Allahın adının çəkilməsi, şikar edənin müsəlman olması da bununla yanaşı olsun. Amma heyvanın başını kəsmək üçün kifayət qədər vaxtı olsa və onun başını kəsməkdə laqeydlik göstərsə (nəticədə ölsə), haramdır.
Vəqf olunmuş yerlərin gəlirlərinin birinin digərində istifadəsi
İki vəqf edən tərəfindən iki vəqf olunmuş əmlak mövcuddur. Onlardan birincisinin xərci az və gəliri çoxdur. Belə ki, fərzən gəlirinin 80 % -i artıq qalır. İkincisinin isə gəliri az və xərcləri çoxdur. Sual budur ki, bu iki vəqf olunmuş əmlakın hər ikisinin idarə olunmasına nəzarət edən mütəvəllinin və ya məntəqənin vəqf idarəsinin birinci vəqfin gəlirindən artıq qalanını sair şəri qaydalara riayət etməklə ikinci vəqfə sərf etməyə haqları var, ya xeyr?
Əgər birinci vəqf olunan əmlakın gəlirlərinin sərf olunma yerləri ümumidirsə, belə ki, ikinci vəqfə də şamil olursa, heç bir maneəsi yoxdur.
Əhdə vəfa etmək
Qadına söz verəndə ona əməl etmək vacibdirmi?
Yaxşı olar ki, müsəlman şəxs mümkün olmayan halları çıxmaq şərti ilə həmişə öz verdiyi sözlərə əməl etsin,
Bağın torpağında şərik olmaq şərtilə cavan ağacların əkilməsi
İki nəfər torpaq sahəsini bu ünvanla müamilə edirlər ki, torpağın sahibi öz torpağını ağac əkmək üçün digərinə verir və digəri də ağac əkir. Belə planlaşdırmışdılar ki, ağaclar böyüyəndən sonra, torpaq sahəsini ağaclarla bir yerdə yarı bölsünlər. İki tərəfin razılığı ilə bu şəkildə əməl etmişlər, lakin təyin etməmişlər ki, bu tərəf sənin olsun və o biri tərəf mənim olsun. Bu məsələnin ağacların əkilməsinə bir zərəri varmı?
Sözü gedən müamilənin eybi yoxdur. Ağaclar böyüyəndən sonra onları iki tərəfin razılığı ilə və ya püşk vasitəsi ilə bölə bilərlər. Böləndən sonra hər biri öz payının sahibi olacaqdır.
Qiraəti səhih olmayan bir kəsi əcir tutmaq
Namazı çox da kamil olmayan bir şəxs, özü üçün və ya başqasının tərəfindən naib olaraq həccə gedərsə, təvaf namazını qıldırmaq üçün başqasını naib tuta bilərmi?
Özü üçün həccə gedərsə, bacardığı qədər yerinə yetirməli və çalışmalıdır ki, mümkün qədər namazının qiraətini islah etsin. Lakin qiraəti səhih olmadığı təqdirdə digərlərinin yerinə naib olması işkallıdır.
