Rəqsə tamaşa etmək
Rəqsə tamaşa etmək caizdirmi?
Rəqsə tamaşa etmək onun özünün hökmündədir.
Vəlinin xəbəri olmadan evlənmək təklifi
Müvəqqəti evlənmək niyyətində olan bir şəxs qızın vəlisinin xəbəri olmadan ona evlənmək təklif edə bilərmi? Qızın bakirə və dul qadın olduğu iki şəkildə şəriət hökmünün nə olduğunu bəyan edin.
Evlənmək təklifinin heç bir şəkildə maneəsi yoxdur. Lakin vəlisinin icazəsi olmadan bakirə qızla nikah bağlamağın işkalı var. Amma dul qadında (ərə gedib boşanan, əri ölən) əqd siğəsini oxunmasında iki tərəfin razılığı kifayətdir.
Vəqf olunmuş yerlərin gəlirlərinin birinin digərində istifadəsi
İki vəqf edən tərəfindən iki vəqf olunmuş əmlak mövcuddur. Onlardan birincisinin xərci az və gəliri çoxdur. Belə ki, fərzən gəlirinin 80 % -i artıq qalır. İkincisinin isə gəliri az və xərcləri çoxdur. Sual budur ki, bu iki vəqf olunmuş əmlakın hər ikisinin idarə olunmasına nəzarət edən mütəvəllinin və ya məntəqənin vəqf idarəsinin birinci vəqfin gəlirindən artıq qalanını sair şəri qaydalara riayət etməklə ikinci vəqfə sərf etməyə haqları var, ya xeyr?
Əgər birinci vəqf olunan əmlakın gəlirlərinin sərf olunma yerləri ümumidirsə, belə ki, ikinci vəqfə də şamil olursa, heç bir maneəsi yoxdur.
Vəqf olunmuş yerin həndəvərinin icarəçi tərəfindən abadlaşdırılması
Bir şəxs vəqf olunmuş bir torpaq sahəsini mütəvəllidən (nəzarətçidən) icarəyə götürür. İcarə edəndən sonra onun hərimində (ətrafında) olan yararsız torpaqları da abad edir. Sualımız budur ki, mütəvəlli icarə edənin abad etdiyi həmin torpaqları da vəqf torpaqlarından hesab edə bilərmi? Yoxsa icarə edən bu torpağın maliki olur?
Əgər şəriət baxımından bu torpaqlar vəqfin hərimidirsə, icarə edən şəxsin onları abad etməyə haqqı olmamışdır və malikinə də çevrilməyəcəkdir. Torpağın icarə müddəti sona çatana qədər, icarə edən şəxsin ondan istifadə etməyə haqqı var və onun icarə haqqını ödəməlidir. Mütəvəllinin də bunu ondan almağa haqqı yoxdur. Lakin icarə müddəti bitəndən sonra icarə edən şəxs üçün heç bir haqq qalmır.
Xüms düşən irs
Tələbələrdən birinə atasından bir ev irs qalmışdır ki, ona xüms düşür. Halbuki, bu tələbə xümsü ödəməyə qadir deyil, bundan əlavə, borcları da var. O, nə etməlidir ki, evdən istifadə etmək ona caiz olsun?
Şəriət hakiminə müraciət edə bilər. Xüms almaq üçün lazım olan şərtlərə malikdirsə, onunla dəstgərdan (razılığa gəlmək, xümsü şəri hakimə verib sonra borc olaraq almaq) etsinlər.
Vəqf olunmuş yerlərin gəlirlərinin sərf olunma yerlərini dəyişmək
Vəqf olunmuş şeylərdən əldə olunan gəlirlər hansı yerlərdə istifadəyə çatdırılmalıdır və hansı hallarda onların sərf olunma yerlərini dəyişmək mümkündür?
Qəti qaydalara və məşhur - الوقوف على حسب ما یوقفها اهلها – hədisinə əsasən vəqf olun şeydən əldə olunan gəliri vəqfnamədə qeyd olunanlara əsasən sərf etmək lazımdır. Yalnız bir və ya bir neçəsinə əməl etmək mümkün olmayan bəndləri istisna etmək olar, məsələn, mis qab-qacaq indiki əsrdə digər qab-qacaqla əvəz olunacaqdır.
Ovlanmış heyvanın halal olması yolları
Ov etməklə aradan gedən (ölən) heyvan hansı hallarda halaldır?
Əgər heyvana çatıb başını kəsmək üçün kifayət qədər vaxt olmazsa, güllə onun bədənini yaralamış və ondan qan çıxmışdırsa, halaldır. Bu şərtlə ki, digər şərtlər, o cümlədən şikar edən zaman Allahın adının çəkilməsi, şikar edənin müsəlman olması da bununla yanaşı olsun. Amma heyvanın başını kəsmək üçün kifayət qədər vaxtı olsa və onun başını kəsməkdə laqeydlik göstərsə (nəticədə ölsə), haramdır.
Kafirlərə və əhli-kitaba Quran satmaq
Kafirlərə və ya Əhli-kitaba Quran satmaq, xüsusilə də onların təhqir, hörmətsizlik etmək fikirləri olmadığını, Əksinə, mütaliə üçün aldıqlarını biliriksə, caizdirmi?
Bunun təsir edəcəyinə ümid olsa və hörmətsizliyə səbəb olmasa, caizdir.
Tikili süni bədən üzvlərindən istifadə
Ehram halında tikilmiş dəri parça ilə bədənə bağlanan süni ayaq və əllərdən istifadə etməyin kəffarəsi varmı?
Eybi yoxdur və kəffarəsi də yoxdur.
Ticarət qəsdi olmadan əldə olunan mənfəətlərin xümsü
İşin əvvəlində, istər ağac olsun, istərsə də heyvan, ticarət məqsədi yoxdur. Hədəfi sadəcə xərclikdir. Bəzən də nə xərclik məqsədi var, nə də ticarət; Heç bir şeyi nəzərdə tutmur. Bəhrə götürəndən və böyüyəndən və ... sonra həm ticarət, həm də tələbatını ödəmək üçün istifadə edir. Burada xüms barəsində hökmünüz nədir?
Ehtiyaclarını və şəxsi tələbatını ödəmək üçün lazım olan miqdarına xüms düşmür. Bundan əlavəsinə xüms düşür.
Əllərin və üzün üç dəfə yuyulması
Əgər bir şəxs dəstəmaz alarkən üzünü və əllərini üç dəfə yuyarsa dəstəmazının və ibadətlərinin hökmü nədir?
Dəstəmazı və ibadəti işkallıdır. Lakin diqqət yetirmək lazımdır ki, “üç dəfə və ya iki dəfə yumaq” - deyəndə, sözü gedən bədən üzvünün bir dəfə kamil yuması, sonra ikinci dəfə yumağa başlayıb onu kamil yuyulması nəzərdə tutulur. Lakin bu üzvlərin yuyulması kamil bitməyənə qədər bir üzvə iki dəfə və ya daha artıq su tökməyin eybi yoxdur.
Bədənindən mütəmadi şəkildə qan gələn yaralılar
Yaralıların bəzilərinin bədənindəki yaralar elədir ki, 24 saat ərzində (ondan) qan gəlir. Bu şəxslər namaz üçün nə etməlidirlər?
İmkan daxilində yaralarını bağlamalıdırlar ki, başqa yerlərə keçməsin və həmin halda namazlarını qılmalıdırlar.
