Qiraətdən sonra "kəzalikəllahu rəbbi" zikri
İkinci rükətdə imam “Tovhid” surəsini oxuyub qurtarandan sonra məmumun "kəzalikəllahu rəbbi" deməsi caizdirmi?
Mütləq zikr (yəni ümumiyyətlə zikr olan bir kəlmə) niyyəti ilə maneəsi yoxdur.
Falçılığı özünə peşə seçmək
Bəzi şəxslər xaricdə (zahirdə) “Cameud-dəəvat”dan fala baxmaqla, bürclər vasitəsilə gələcəkdən, keçmişdən və müraciət edənlərin xəstəliklərindən xəbər verir və belə deyirlər: “Sənin filan problemlərin var və ya olacaq, filan qədər verməlisən ki, təsirli bir dua yazım”. Onlar qızlar və oğlanlar arasında, ər-arvad arasında məhəbbət duası, dəlilər üçün, cin toxunan insanlar üçün dua yazaraq, külli miqdarda pul alırlar və bundan əlavə, cümə və camaat namazlarında da iştirak edirlər. Buyurun ki, bu işlərin müqabilində pul almağın hökmü nədir?
Belə işlərin müqabilində pul almaq caiz deyil.
Heyvanların başını kəsməzdən öncə ağrıkəsici iynələrdən istifadə etmək
Əti halal olan heyvanın başını kəsməzdən qabaq az ağrı çəksin deyə, onu iynə vurmaq və ya başqa bir vasitə ilə keyləşdirilirsə, bu iş caizdirmi?
Heyvan şokdan və keyləşəndən sonra sağ qalarsa, eybi yoxdur və heyvanın az əzab çəkməsinə səbəb olan hər bir iş müstəhəbdir.
Bir şəhərdə uzun müddət qalmaq
Bir şəhərdə uzun müddət qalan insanın namazının hökmü nədir?
Uzun müddət bir məkanda qalarsa, onun üçün vətən hökmündə olacaqdır.
Hörmətsizlik üzündən qəbrin açılmasının caizliyi
Bir möminin qəbrinin yanında tualet tikilmişdir. Bu iş nəticəsində hətta orada bir Quran surəsini oxumaq belə mümkün deyil. Tualeti ayrı məkana keçirmək üçün məsul işçilərə müraciətlərin heç bir faydası olmadı. İcazə verirsiniz ki, qəbri açıb meyyiti başqa məkana köçürək?
Onlara təzyiq göstərin ki, tualeti başqa məkana köçürsünlər. Məsullara deyin ki, bu iş şəriət baxımından səhih deyil. Çünki möminin qəbrinə hörmətsizlik sayılır. Əgər bu vəziyyətin davam etməsi meyyitin hörmətsizliyinə səbəb olarsa onun digər məkana köçürülməsi caizdir.
Xüms ilinin hesablanması
Alimlər deyirlər ki, insanın illik hesabı olmalıdır. Əgər bir kəsin qazancı xərclərindən azdırsa, yenə də illik hesabı olması vacibdirmi?
Alimlər qazancından artıq qalmayan və pul (ehtiyat) yığa bilməyənləri yox, gəlirindən artıq qalan və əlində pul yığılan kəsləri nəzərdə tutmuşlar.
Məsləhətə görə vəqfnamədə dəyişiklik aparılması
İndiki şəraiti, dövlətin və İslam ümmətinin məsləhətlərini, habelə vəqf edənlərin əsl niyyətlərini nəzərə almaqla, İslam dövlətinin sair cari və yazılı proqramları ilə həmahənglik yaratmaq üçün vəqf edənlərin nəzərlərində praktiki baxımda düzəlişlər etmək olarmı?
İmkan daxilində vəqfnaməyə uyğun əməl olunmalıdır. Buna imkan yoxdursa, vəqfnamədə qeydə alınanlara və vəqf edənin niyyətinə daha yaxın olanlara əməl olunmalıdır.
Gecələr cəmərat rəmyinə qadir olan şəxs
Onuncu, on birinci və on ikinci gün cəmərat rəmyinə qadir olmayan qadın, gecələr cəmərəni rəmy edə və ya on üçüncü gün hər üç günü qəzasını yerinə yetirə bilirsə, o, başqa şəxsin tərəfindən naib ola bilərmi? Əgər bu mümkündürsə, sözü gedən hər üç şəkil eynidir, yoxsa fərqləri var?
Onun naib olması səhihdir və gecələr gündüzün əvəzinə rəmy etməlidir.
Yuxarı mərtəbədə rəmyi-cəmərat etmək
Yuxarı mərtəbədə rəmyi-cəmərat etməyin hökmü nədir?
İzdiham olanda caizdir.
Şahidlərin öz ifadələrindən dönməsi
Şahidlərin öz verdikləri ifadələri geri götürmələrinin hökmünü bəyan edin.
Şahidlər öz verdikləri ifadələri geri götürsələr, üç şəkli var:1. Hökm çıxarılmazdan öncə; Bu halda məşhur fitva hökmün verilməməyidir.2. Hökm çıxarılandan və iddia olunan əmlak tələf olandan sonra; Məşhur fitvaya əsasən hökm qüvvəsində qalmalı və vurulan zərər şahidlərdən alınmalıdır.3. Hökm çıxarılandan, icra ediləndən və əmlak tələf olandan sonra; burada da fəqih alimlərin böyük əksəriyyəti hökmün öz qüvvəsində qalması və vurulan zərərin şahidlərdən alınması barədə hökm vermişlər.
Mütəvəllisi vəfat etmiş vəqf əmlakları
Bəhreyn alimlərindən biri 50 il bundan qabaq bir yeri əzadarlıq və matəm məclisləri üçün vəqf etmişdir ki, onun gəlirindən əzadarlıq məclisi keçirsinlər. O, sağlığında özü bu vəqfin mütəvəllisi (nəzarətçisi) idi. Onun vəfatından sonra Bəhreynin vəqf idarəsi bir qrup insanı mütəvəlli ünvanı ilə təyin etmişdir. Onlar müctəhidlər tərəfindən də izn aldıqlarını iddia edirlər. Halbuki, onların etibarlı və inanılmış şəxs olmadıqları camaat arasında məşhurdur. Bu müqəddiməni nəzərdə tutmaqla aşağıdakı iki suala cavab verin: 1)Bu vəqf əmlakları vəqf olaraq qalırmı? Bu məkanlar şəriət hakiminin nəzarəti altında olmalıdırmı? Yoxsa hal-hazırdakı mütəvəlliləri qeyri-şəri olduğuna görə onlar məchulul-malik əmlaka çevrilir? 2) Vəqf öz qüvvəsində qaldığı surətdə bu gəlirləri vəqf edilən məqsəddən ayrı məqsədlər üçün, məsələn, əzadarlıq binasının yenidən inşa (təmir) edilməsinə və ya gəlir əldə etmək üçün əzadarlıq məkanının nəzdində olan (digər bir) məkanı tikməyə sərf etmək olarmı?
1)Vəqf bu kimi məsələlərlə ləğv olunmur, lakin şəriət hakimindən icazə alınmalıdır. 2)Vəqf olunmuş hər bir şey vəqf edilən məqsədə uyğun olaraq sərf edilməlidir. Necə ki, bu göstəriş hədislərdə deyilmişdir. Vəqfin sərf olunma məqsədinə qarşı çıxmaq caiz deyil. Yalnız bir halda caizdir ki, o məqsədlə xərcləmək mümkün olmasın. Belə hallarda həmin məqsədə daha yaxın olan yerlərdə sərf edilməlidir.
Müctəhid qadına təqlid
. Əgər qadın ictihad məqamına yetişsə, onun da (başqasına) təqlid etməsi haramdır?
Bu məsələdə qadın və kişi arasında fərq yoxdur.
Talaqda şahidlərin adilliklərində meyar
Bir şəxs öz arvadına yaxud digər bir arvada talaq vermək istəyir. Yaşadığı şəhərdə möhtərəm müctəhidlərin buyurduqları mənada adil şəxs yoxdur. Yalnız bəzi şəxslər vardır ki, nə talaq verən şəxsin özü öz gözləri ilə onlardan bir günah əməl görmüş, nə də digərlərindən onların indiyə qədər bir günah iş gördükləri barədə eşitmişdir. Qonşu şəhərlərdə də adil insanları tanımır. Digər tərəfdən də bu talaq mütləq icra olunmalıdır. Buyurun ki, yuxarıda qeyd olunan etibarlı və hörmətli şəxslərin şahidliyi ilə talaq siğəsini icra edə bilərmi?
Belə şəxslər talaqda şahidlik etmək üçün kifayət edir və adil sayılırlar.
Spirtli içkiləri saxlamaq
Sizin mübarək nəzərinizə görə spirtli içkiləri saxlamağın hökmü nədir?
Haramdır və təzirə (qazının təyin etdiyi cəza növünə) səbəb olur. Yalnız mühüm bir hədəf üçün olan hallarda və ya onun sirkəyə çevirmək istəsələr, eybi yoxdur.
