Məscidləri və Hüseyniyyələri bəzəmək caizdirmi?
Məscidləri və Hüseyniyyələri bəzəmək caizdirmi?
Zinətləndirmə qızılla, yaxud canlı varlıqların şəkilləri ilə olmasa, israfa da yol verilməyən halda eybi yoxdur.
Nağd müamilənin pulunu uzun müddət ödəməmək
Əgər satıcı, malı nəqd olaraq müştəriyə satarsa və alıcı da səhlənkarlıq üzündən onun pulunu 10-15 ilə qədər saxlayarsa, bu müddət ərzində malın qiyməti bir neçə dəfə artarsa, bu halda satıcı malın özünü alıcıdan tələb edə bilərmi?
Yalnız öz pulunu tələb etməyə haqqı vardır. Lakin uzun müddət keçdiyinə və pulun dəyərinin həddindən çox dəyişdiyinə, ehtiyat vacib budur ki, onu razı salsın və ya qiymət arasındakı fərqi mühasibə etsin.
Namazda gözləri yummaq
Namazda gözləri (Allah qarşısında) təvazökarlıq və diqqəti cəmləşdirmək üçün yummaq caizdirmi?
Namazda gözləri yummaq məkruhdur. Lakin hüzuri-qəlb əldə etmək üçün tənha yol bu olarsa, bunun müstəhəb olması ehtimalı, az deyil.
Qadınların aylıq adət zamanı məsciddə olmaları
Tehranda qadınlar məsciddə keçirilən yas məclislərində iştirak edirlər. Onların bəziləri aylıq adət (heyz) vaxtlarında olsalar da bunun hökmünü bilməməzlik üzündən elə o halda məscidə gedirlər. Bəzən mərasim sona çatandan sonra xalçanın nəcis olduğunun şahidi oluruq. Bu barədə mübarək nəzəriniz nədir?
: Qadınların aylıq adət vaxtlarında məsciddə dayanmaqları haramdır. Məscidin xalçası nəcisə bulaşarsa onu paklamaq vacibdir. Bu məsələdən agah olmayanları hökmlərlə tanış etmək lazımdır.
Şəhadət haqqında şəhadət vermək
Şəhadətə şəhadət qəbul olunurmu?
İnsanların hüquqlarında (həqqun-nas) şəhadətə şəhadət vermək qəbul olunur.
Namaz qılmayan müdirlərə tabe olmaq
Namaz qılmayan müdirlərə tabe olmaq necədir?
Onların qanunsuz göstərişlərinə tabe olmaq caiz deyil. Lakin onların doğru və qanuni göstərişlərinə tabe olmaq lazımdır. İslami ictimai mühitdə vəzifəyə elə adamlar qoyulmalıdır ki, şəriət hökmlərinə qarşı laqeyd olmasınlar.
Vətənlə təhsil aldıqları yer arasında gediş-gəlişdə olan tələbələr
Hər il Məşhəd şəhərindən olmayan tələbələr Məşhəd universitetinə qəbul olurlar. Onlardan bəzisi Xorasan vilayətinin şəhərlərindəndir ki, adətən hər həftə öz vətənlərinə qayıdırlar. Onların təhsil aldıqları yerlə vətənləri arasındakı məsafə şəri məsafədən çoxdur. Təhsil illərində bu gediş-gəlişlər davam edir. Məsələn, şənbədən çərşənbəyə kimi Məşhəddə olur, qalan iki günü isə vətənlərinə qayıdırlar. Bu tələbələrin namaz və orucla bağlı şəri vəzifələri nədir?
Təhsil üçün uzun müddət qaldıqları məkan vətən hökmündədir. Buna görə də bu məsələ kəsirus-səfərə aid deyil. Belə tələbələr həm vətənlərində, həm də təhsil aldıqları yerdə namazlarını tamam yerinə yetirməli və oruclarını tutmalıdırlar. Lakin həftədə bir dəfə bu iki məntəqə arasında etdiyi səfərdə yol boyu əncam verdikləri namaz və orucları müsafir hökmündədir
Məsciddə hədiyyə və bəxşiş verilməsi
Məsciddə (yarış iştirakçılarına və s.) hədiyyə və bəxşiş verilməsi kimi işlər caizdir? Caizdirsə, burada şəri hakimin hökmünə ehtiyac varmı?
Məsciddə bu kimi işlərin görülməsi haram deyil və şəri hakimin hökmünə də ehtiyac yoxdur. Lakin dünya ilə bağlı işlərin məsciddə görülməsi məkruhdur. Namaz qılanlara maneçilik törədirsə bu işlər haramdır.
Müamilədə qoyulan şərtin müştərinin varislərinə keçməsi
Arxın kənarında torpaq sahəsinin sahibi olan bir nəfər, torpaq sahəsi arxın kənarında olmayan bir şəxslə torpaqlarını dəyişirlər. Bu şərtlə ki, torpaq sahəsi arxın kənarında olan şəxs hər il arxı təmizləsin, torpağını çıxarsın və qiyamət gününə kimi həmişəlik bu işi yerinə yetirsinlər. O, bu şərtinə əməl edir. Ondan sonra oğlanları da bu işi yerinə yetirirlər. Hal-hazırda oğlanlarından sonra növbə nəvələrinə çatmışdır ki, onlar bu şərtə əməl etmirlər. Bu nəvələrin öz ata-babalarının qoyduqları şərtə əməl etmələri vacibdirmi?
Müştəri və ya mübadilədəki qarşı tərəf olmayan bir şəxsin öhdəsinə şərt qoymaq şəri baxımdan qanuni deyildir.
Evli kişi üçün müvəqqəti evlilik
Daimi həyat yoldaşı olan kişiyə müvəqqəti evlənmək caizdirmi? (İkinci arvadın birinci arvadla eyni məkanda və ya başqa məkanda yaşaması hallarında, məsələnin hökmünü bəyan edin.)
Eybi yoxdur. Lakin bu işi yalnız zəruri halda görsün.
Zəruri hallarda üstü örtülü maşına minmək
Həcc karvanlarının məsul işçilərindən biri həcc mövsümündə bələdçi kimi qadınlarla birgə üstü örtülü maşınla Məkkəyə getsə kəffarə lazım (vacib) olurmu?
Zəruri hallarda kölgə altına getmək caizdir. Lakin kəffarəsi var. Bunun kəffarəsi hər ehram üçün bir qoyundur. Yəni ümrə ehramının məcmusuna görə bir qoyun və həcc ehramının məcmusuna görə də bir qoyun kifayətdir.
Həcc növbəsi yetişməzdən qabaq vəfat etmək
Bir şəxs on il qabaq Beytullahil-həramın həcci üçün növbəyə yazılmış, lakin 1366 - cı ildə Allahın rəhmətinə qovuşmuşdur. Bu il o mərhumun həcc növbəsi yetişmişdir. Xahiş edirik, onun varislərinin vəzifəsini və mərhumun öhdəsində olan vəzifənin necə götürülməsini bəyan edəsiniz. Digər tərəfdən, bu vəsaitdən istifadə etmək necədir?
Əgər Məkkəyə getmək üçün növbə gözləməkdən başqa bir yolu olmamışdırsa, belə bir kəs istitaətli olmamışdır və sözü gedən vəsait irs malından sayılır. Amma ehtiyat etmək istəsələr, az məbləğə “miqati həcc” ala bilərlər. Bu şərtlə ki, az yaşlı uşağı olmasın və ya olarsa böyüklərin səhmindən götürsünlər.
Gizlində haram işlər qörənlər
Ayrı-ayrı şəxslər öz mənzillərində, xəlvətdə və başqalarına maneçilik yaratmadan aşağıda sadalanan haram işlər görürlər. İcazəli qazı haram iş törətdiklərinə görə belə fərdləri təzir edə bilərmi? Yoxsa belə bir iş görməyə şəri əsas yoxdur? 1) Əxlaqsız video filmlərə tamaşa etmək; 2) Günah musiqilərin lent yazılarını dinləmək; 3) Əcnəbi qadınların əxlaqsız, intim xarakterli şəkillərini saxlamaq; 4) Qumar alətlərini evdə saxlamaq və onlardan şəxsi istifadə.
Qazı belə hallar üçün də icazəli olarsa və belə hallar barəsində adi yollarla dəlil-sübutlar (elm) əldə edərsə, təzir etmək lazımdır. Amma əgər bu kimi ölçülər fəsadlarla nəticələnəcəksə, onu məxfi saxlamaq lazımdır. Əgər məhkəməyə çağırmaq, xəbərdarlıq etmək, nəsihət vermək və öhdəlik (iltizam) almaqla bu işdən çəkinərsə, həmin miqdarla kifayətlənmək lazımdır.
Tikili süni bədən üzvlərindən istifadə
Ehram halında tikilmiş dəri parça ilə bədənə bağlanan süni ayaq və əllərdən istifadə etməyin kəffarəsi varmı?
Eybi yoxdur və kəffarəsi də yoxdur.
