Camaat namazı qılınan zaman furada namazı qılmaq
Camaat namazı başlanan zaman, camaat namazı qılınan məkanda, bəzilərinin fürada qıldıqları namazın hökmü nədir?
Məscidin imam camaatına hörmətsizlik olsa, işkallıdır.
Müvəqqəti əqdin zamanı bitmədən daimi əqdin oxunması
Müvəqqəti kəbininin zamanı bitməmiş, daimi kəbin icra edən şəxs, sonradan bunu başa düşsə, onun daimi kəbini batildirmi?
Ehtiyat vacib budur ki, təkrarən kəbini oxusun. Lakin öncə uşaqlar dünyaya gəlmişdirsə, halalzadədirlər.
Yəhudilərin abad etdikləri torpaqlar
Bir yəhudi keçən hökumət (şah üsul-idarəsi) zamanı o hökumətin köməyi ilə sahibsiz bir torpağı buldozerlə hamarlamış və sənədlərin qeydiyyata alınma idarəsindən onun üçün rəsmi sənəd də almışdır. İnqilabdan sonra o xaricə qaçmış və əmlakı müsadirə olunmuşdur. Həmin torpaqlar da şəhərin torpaq idarəsinin mülkiyyətinə alınmış və ondan bir hissəsini məscid üçün ayırmışdır. Hal-hazırda orada bir məscid inşa olunmuşdur. Bunları nəzərə alıb aşağıdakı suallara cavab vermənizi xahiş edirik:1) Sahibsiz torpağı sadəcə hamarlaşdırmaq və hissələrə bölmək onun mülkiyyətə keçməsinə səbəb olurmu və “təhcir” (sahib olmaq məqsədilə ayırmaq, ətrafına çəpər çəkmək) hökmündədirmi? 2) Bu adamın ölkədən qaçması onun (mülkiyyətdən) imtina etməsi hökmündədir, ya yox?3) Əgər yəhudinin razılığını əldə etmək lazımdırsa və onun tapmaq mümkün deyilsə, o məhəllənin möminləri bu torpağın qiymətini öz öhdələrinə götürə bilərlərmi ki, torpaq sahibi pulunu istədiyi vaxt ödəsinlər?4) Əgər torpaq sahibini heç bir vəchlə tapıb razılığını ala bilməsək, müctəhidin (fəqihin) icazəsi ilə bu məsciddə namaz qılmaq olarmı?
1) Bu iş ev inşası üçün torpağın abadlaşdırılmasına və mülkiyyətə keçməsinə səbəb olur.2) Qaçmaq (mülkiyyətdən) imtina etməyə sübut deyil. 3) Əgər bu yəhudi İslam hökumətinin və ya İslam dininin əleyhinə fəaliyyət göstərən adamlardan olubsa, hərbi kafir hökmündədir və bu halda o torpağı mülkiyyətə keçirmək caizdir. 4) Yuxarıdakı cavabdan məlum oldu.
Sədəf əti
Şəriət risalələrində sədəf və onun hökmü barəsində heç bir şey yoxdur və bu fəndə mütəxəssis ekspertlərin dediklərinə görə sədəfin daxilində olan ət ən keyfiyyətli ətlərdəndir və “ləhmən təriyyən”in ən gözəl və bariz nümunəsidir. Onun saysız-hesabsız faydaları var. Bəzi hallarda həkimlər bir çox xəstəliklərin müalicəsi üçün onu tövsiyə edirlər. Xahiş edirik, əlacsız olan hallarda, ixtiyar və müalicə hallarında onun hökmünü bəyan edəsiniz.
Yalnız zərurət (əlacsız) olan hallarda eybi yoxdur.
Zinadan hamilə olan qadının iddəsi
Zinadan hamilə olan qadın onunla zina edən şəxslə və ya qeyrisi ilə evlənir. Burada iddəyə ehtiyac varmı? Əgər əri, evlənəndən sonra ona talaq versə, iddəsi varmı? İddəsi olan təqdirdə, onun iddəsi əbədul-əcələyndir (iki iddədən ən uzun müddətlisini saxlamaq), yoxsa iqra (üç dəfə pak olma) iddəsi?
Zinadan hamilə olan qadının iddəsi yoxdur və zina edən şəxslə və qeyrisi ilə nikah bağlaya bilər. Əgər onun talağını versə, iddəsi iqra ilədir və yaxud 3 aydır və doğuş meyar deyil. Yaxınlıq baş verməmiş təmizliyə (tohre qeyri-müvaqəə) gəldikdə isə, hamilədə bu şərt lazım olmadığına görə, ona talaq verə bilər. Buna görə də aybaşı olmursa, üç ay gözləyib sonra ərə gedə bilər.
Dövlətin icazəsi olmadan otlaqların mülkiyyətə keçirilməsi
Əvvəllər ümumi otlaq olan torpaqları İslam hökuməti camaat arasında bölüşdürür və lazımi şərtlərə malik olan ayrı-ayrı şəxslərə təhvil verir. Lakin bir qrup şəxs hökumətdən icazəsiz özbaşına oranı şumlayıb öz mülkiyyətlərinə keçirirlər. Onların buna haqqı varmı?
Şəriət baxımından işkalı var.
Azyaşlı (səğir) uşaqlara qonaq olmaq
Əgər bir ailə öz atalarını itirmişsə və onların başçılığını anaları öhdəsinə götürmüşsə, azyaşlı (səğir) uşağı da varsa, belə ki, dövlət tərəfindən ailənin bütün üzvləri üçün, hətta xırda uşaq üçün mütəmadi pensiya (sosial yardım) ayrılırsa, bu ailənin qonağı olmağın hökmü nədir?
Əgər xırda uşaqların şəri hakim tərəfindən təyin olunmuş himayəçisinin icazəsi ilə olsa, maneəsi yoxdur, lakin adi və camaat içində qəbul olunan həddən artıq olmamalıdır. Habelə azyaşlı uşağa mənfəəti olmalı, ya da azyaşlı uşağın haqqının əvəzini ödəməlidir.
Kişinin yaxınlıq etdiyi qadının qızları
Bir kişi bir qadını qısa müddət ərzində siğə etmişdir. Müddət sona çatandan sonra, kişi ilə siğə olunmuş qadının qızı arasında olan məhrəmlik öz yerindədir, – istər qadın sağ olsun, istərsə də vəfat etmiş olsun – belə isə o qadının qızının qızına da, habelə nə qədər aşağı gəlsə, məhrəmliyi öz yerində qalırmı?
Əgər o qadınla yaxınlıq etmişdirsə, o qadının qızları mütləq şəkildə ona haramdırlar.
Müməyyiz uşağın qarşısında örtünmək
Deyilir ki, qadın özünü müməyyiz (yaxşını-pisi ayıra bilən) oğlan uşağından örtməlidir. Oğlan uşağının müməyyiz olmasının hansı yolla və ya yollarla aşkarlandığını buyurun.
Müstəhəbdir ki, özünü belə uşaqdan örtsün. Müməyyiz dedikdə isə, cinsi məsələlərə agah olan uşaq nəzərdə tutulur.
Balığın elektriklə ovlanması
Son zamanlar balıqçılardan bir qrupu balığı elektrik vasitəsilə ovladıqlarını söyləyirlər. Ovlanmış balıq suda ölür və onun ölmüşünü sudan çıxarırlar. Sual bundan ibarətdir ki, halallıq və ya haram olma baxımından belə bir balığın hökmü nədir?
İşkalı var. Yalnız sudan kənarda öldüyü hal istisnadır.
İki yerdə bir imama iqtida etmək
Bir imam camaat iki yerdə namaz qılır. Həmişə onun yanında olan bir adam, hər iki namazda ona iqtida edə bilərmi?
Məmumun ikinci namazının işkalı var. Amma əgər birinci namazının qüsurlu olmasını ehtimal verirsə, yaxud özü və ya hansısa meyyit üçün qəza namazı niyyəti edərsə, eybi yoxdur.
Ülgüclü zəncirlərlə zəncir vurmaq
Ülgüclə sinə vurmaq, ucunda ülgüc və ya bıçaq olan zəncirlərlə zəncir vurmaq, bədənin yaralanmasına və qan axmasına səbəb olarsa, hökmü nədir?
Öncə qeyd etdiyimiz kimi, Həzrət Seyyidüş-şühədanın (ə) əzadarlıq məsələləri hər bir məkanda və zamanda Allaha yaxınlaşmaq üçün ən yaxşı əməllərdən olub müsəlmanlarda iman ruhunu, İslami şücaəti, şəhamət, fədakarlıq və bəxşiş ruhiyyəsini gücləndirmək üçün təsirli amillərdən biridir. Lakin əzadarlıq mərasimləri elə şəkildə icra olunmalıdır ki, İslam düşmələri üçün bəhanə yaratmasın, bundan sui-istifadə olunmasına imkan verilməsin və bu böyük və əzəmətli mərasimi zəiflətməsin. Buna görə də dini və məzhəbi sual altına alan bütün işlərdən çəkinmək lazımdır.
Xilas edicinin xilas etməkdən imtina etməsi
Vəzifəsi suda batan şəxsi xilas etmək olan bir şəxs öz işindən imtina edərsə və həmin şəxs suda batarsa, o, bu işə görə məsuliyyət daşıyırmı?
Əgər xilasedici təhlükəli bir yerdə insanlara nəzarət və onların təhlükəsizliyini qorumaq məsuliyyətini qəbul etmişdirsə və insanlar onun bu məsuliyyətinə etibar edib dənizə və ya hovuza girirlərsə, laqeydlik göstərdiyi təqdirdə məsuliyyət daşıyır.
Tərkibində spirt olan içkilər
Tərkibində təbii olaraq çox az miqdarda spirti olan - sirkə və spirtsiz arpa suyu kimi - mayelərdən və yeyinti məhsullarından istifadə etməyin hökmü nədir?
Onlara “spirtli içkilər” deyilmirsə, eybi yoxdur.
