Ney çalmaq
Ney çalmaq fəsadla nəticələnməsə, hökmü nədir?
Əgər ləhv (kef) və fəsad məclislərinə uyğun olan musiqilər qəbilindən olsa, haramdır.
Televiziya və radiodan yayımlanan musiqilər
Radio-Televiziyadakı mahnıların bəziləri qərb musiqisidir ki, yalnız avazı (sözləri) götürülmüşdür. Onu səsləndirmək və ona qulaq asmağın hökmü nədir?
Əgər bizim mühitimizdə də ləhv (kef, əyyaşlıq) və fəsad məclislərinə uyğun sayılarsa, haramdır.
Toy və digər məclislərdə ğina
Bəzi fəqihlərin dediklərinə görə toy məclislərində ğina istisna olunmuşdur. Həzrət ustadın mübarək rəyi nədir?
Toy məclisləri ilə qeyri-toy məclisləri arasında (ehtiyata görə) heç bir fərq yoxdur.
Hərbi marşlar
Hansı növ musiqi alətləri haramdır? Silahlı qüvvələrin paradında icra olunan musiqi və marşlar haramdırmı?
Elə alətlər nəzərdə tutulur ki, ondan adətən haram üçün istifadə olunur. Amma hərbi qüvvələrin paradında çalınan hərbi marşlar haram deyil.
Musiqi alət və vəsaitləri
Toy məclisləri kimi eyş-işrət məclislərində istifadə olunmayan setar, səntur və s. qəbildən olan musiqi alətlərinin şəri hökmü nədir?
Əksər hallarda haram məqsədlər üçün istifadə olunan hər bir aləti düzəltmək və alıb-satmaq haramdır. Əgər müştərək (haram-halal arasında) alət olsa, caizdir.
Zənn, güman və vasvasılıq
Vasvası olan şəxslər öz ehtimal və gümanlarına əməl etməlidirlərmi? (Bu ehtimal və gümanlar güclü olsa necə?)
Ehtimal və güman meydana gəlməsə də belə, adi camaatın əməl etdikləri miqdarla kifayətlənməlidirlər.
Vasvasının müalicəsi
Mən vasvasılıq xəstəliyinə tutulmuşam. Təəssüf olsun ki, çox ağır və dözülməzdir. Məsələn, qüsl və paklamaq baxımından vasvasım çox şiddətlidir. Belə ki, bəzi vaxtlar gecə hamama girəndə gün çıxana yaxın paklayıb hamamdan çıxa bilirəm. İnanın ki, bu bir neçə il ərzində 20 illik su istifadə etmişəm. Sağalmaq üçün şəhərimizin bəzi alimlərinin yanına və Qumun müctəhidlərindən birinin yanına getdim. Onlar mənə zikr öyrətdilər. Lakin təsiri olmadı. Məşhədə, Həzrət Əli ibn Musa Ər-Rizanın (əleyhis-səlam) ziyarətinə getdim. Səfərdə və ziyarət vaxtı böyük çətinliklərlə üzləşdim. Çoxlu dua etdim və yalvarıb sızıldadım. Lakin təəssüflər olsun ki, şəfa tapmadım. Bu xəstəlik az qalıb canımı əlimdən alsın. Təkcə özümü yox, ailəmi də narahat edib əziyyətə salmışam. Bu iş bais olur ki, ibadətlərimi yerinə yetirməyim. Buna görə Ramazan ayında səfərə çıxıram ki, oruc tutmaq problemim olmasın. Hərçənd səfərdə də bir şey yemirəm. Xahiş edirəm mənə yol göstərəsiniz ki, bu acınacaqlı vəziyyətdən canımı qurtarım. Ətrafımda olanların tənə və dil yaralarından da asudə olum.
Probleminizin səbəbi siz özünüzsünüz. Əsil müqəssir də sizsiniz. Bu səbəbdən sizin duanız da qəbul olunmur. Bunu əsas səbəbi də hökmü bilməməyinizdir. Əsil məsələ budur ki, sizə təharət və qüsl kimi əməllərdə yəqin əldə etmək vacib deyil. Sizə şəri bir vəzifə kimi lazım olan budur ki, digər insanlar qədər su tökəsiniz. Qüsl və təharətinizdə şəkkiniz qalsa belə, həmin miqdarla da qənaətlənin. Biz bu işin şəri məsuliyyətini boynumuza götürürük. Siz bu gündən yalnız camaatın tökdüyü qədər su tökün və qənaət edin. Nəcis bədənlə və cənabət halı ilə (öz zənninizlə) namaz qılın. Heç bir eybi də yoxdur. Namaz və orucunuz da tam səhihdir. Biz bu yolla sizə və vasvası insanların hamısına höccəti tamamlayırıq. Bununla müxalifət etmək günahdır. Biz Allahdan istəyirik ki, sizə bu məsələyə diqqət yetirmək tovfiqini versin ki, şeytanın tələsindən xilas olasınız.
Kart oyunu
(Bir şeyi) udub-uduzmaq şərt edilmədən kart oynamaq caizdirmi?
Əgər kart ürf (camaat) arasında qumar aləti ünvanından xaric olmuşdursa və yalnız əyləncə kimi istifadə olunursa, mal (pul) udub-uduzmaq olmadan onunla oynamağın eybi yoxdur.
Qumar şübhəsi olan oyunlar
Hansı oyunlar qumar sayılır? Son zamanlar bu məntəqələrdə “domino” adlı şübhəli görünən bir oyun yayılmışdır. Bu oyunu oynamaq olarmı?
Camaat arasında qumar kimi tanınmış şeylər haramdır və (haram olub-olmamağı) şübhəli olan halların eybi yoxdur. Bu şərtlə ki, pul və ya başqa bir şey udub-uduzmasınlar.
Qeybətin mənası
Qeybətin mənasını izah edin.
Qeybət odur ki, bir şəxsin gizli eybini onun arxasınca desinlər. Lakin əhəmiyyətli məsələlərin irəli çəkildiyi hallar, məsələn, məşvərət, (küsülü olan) iki tərəfin arasını düzəltmək və s. istisna olunmuşdur.
Dövlət rəhbərliyinin işlərini araşdırmaq
Müqəddəs İslam respublikasının məsul işçilərindən hər hansı birinin işlərini onun olmadığı yerdə araşdırmaq, کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته “Kullukum raun və kullukum məs`ulun ən rəiyyətih” hədisində deyilənləri nəzərə almaqla, müqəddəs İslam şəriəti cəhətindən qeybət sayılırmı?
İctimai məsələləri araşdırmaq, müsbət və islahatçı tənqidlər qeybət sayılmır.
Şəhər və qəbilələrin adət-ənənələri barəsində danışmaq
İranın və digər ölkələrin kəndlilərinin, şəhərlilərinin, müxtəlif tayfalarının adət-ənənələri, söz, hərəkət və geyim tərzləri, zahiri şəkilləri, ədalı hərəkətləri barəsində söhbət etmək qeybət sayılırmı?
Əgər eyib axtarmaq və ələ salmaq məqsədilə olmasa, eybi yoxdur.
Saqqalını qırxan şəxsin qeybətini etmək
Bir müddət öncə cənab ustadın verdiyi hökmlərdə “saqqalını qırxan adamın dalınca (saqqalı qırxmaq barəsində) qeybət etməyin şəri baxımdan caiz olmamağı” – məsələsi barəsində maraqlandıq. Məsələnin məzmunu belə idi ki, bəzi alim və müctəhidlər saqqalı qırxmağı haram bilmədiklərinə görə saqqalını qırxan adamın bu əməllə bağlı qeybətini etmək caiz deyil. Buyurun ki, üləmalardan hansı biri bu işi caiz bilir?
İndi həyatda olmayan keçmiş müctəhidlərdən bəzisi və hal-hazırda sağ olan müctəhidlərdən bəzisi bunun haram olmasına hökm verməmişlər. Sözü gedən bu şəxs, onlardan birinin müqəllidi ola bilər.
