حکم اثبات دیه با قسامه در جنایت بر اعضا
آیا قصاص در اطراف با قسامه قابلاثبات است؟
قسامه در جنایت اعضا نیز ثابت است ولى بهوسیله آن تنها دیه ثابت میشود نه قصاص.
مجازات قتلی که با قسامه ثابت می شود
در قتلی که با قسامه ثابت می شود قصاص تعلق مي گيرد يا ديه؟
قصاص در قتل عمد و دیه در غیر عمد.
اثبات دیه اطراف با قسامه و نصاب آن
آيا قسامه، در جنايت عمدي بر اطراف، مستلزم قصاص ميشود يا دیه؟ نصاب قسامه برای دیه اطراف چه ميزان است؟
قسامه در جنایات اعضا نیز ثابت است ولی به وسیله آن تنها دیه ثابت می شود نه قصاص و احتیاط آن است که در اعضا به نسبت دیه عضو از دیه کامله که قسامه پنجاه نفرند، محاسبه شود.
اجرای قسامه در جراحات موجب ارش
آیا قسامه در جراحاتى که موجب ارش است، یا عواملى غیر از جراحت که سبب ارش است، کارآیى دارد؟
در این گونه موارد نیز قسامه ثابت است، مشروط بر این که ارش قابل ملاحظه اى باشد.
اجرای قسامه در صورتی که جانی و مجنی علیه هر دو صغیر باشند
اگر جانى و مجنىّ علیه هر دو صغیر باشند، آیا تقاضاى قسامه عاقله مجنىّ علیه براى اثبات جنایت خطایى صغیر پذیرفته مى شود؟ آیا در فرض فوق مى توان عاقله جانى را محکوم به پرداخت دیه نمود؟
تقاضاى قسامه از سوى ولىّ طفل خواهد بود; و احکام بر آن جارى مى شود.
عدم جواز قسم خوردن زن در قسامه
آیا مرد بودن سوگند خورندگان شرط است؟ چنانچه در میان مدّعیان و قوم او به تعداد کافى مرد وجود نداشته باشد چطور؟
قسم خورنده در قسامه نمى تواند زن باشد، بنابراین باید مردها (اگر به قدر کافى نباشند) سوگند را تکرار کنند.
عدم تحقق قسامه در صورت فقدان اولیاء دم
مطابق مادّه 266 قانون مجازات اسلامى مصوب 1375 ه.ش، در مواردى که مجنىّ علیه ولىّ دم نداشته یا شناسایى نشود، ولىّ دم او ولىّ امر مسلمین است که ولىّ امر در این خصوص مى تواند اختیارات خود را به رئیس قوّه قضائیّه و به واسطه وى به رؤساى دادگسترى ها تفویض نماید، حال چنانچه در موارد قتل عمد، ولىّ دم وجود نداشته، یا شناسایى نشود و رئیس دادگسترى یا رئیس قوّه قضائیّه به نیابت از ولىّ امر مسلمین، تقاضاى قصاص کند و از طرفى دعوا داخل در باب لوث گردد، کیفیّت اجراى مراسم قسامه چگونه خواهد بود؟
اگر قاضى از روى مبادى حسیّه، یا قریب به حسّ، علم به وقوع قتل توسّط کسى داشته باشد مى تواند بر طبق علم خود عمل کند، و نیازى به قسامه نیست. در غیر این صورت، قسامه جارى نمى شود، و باید دیه از بیت المال پرداخته شود.
اجرای قسامه در جرائم بالتسبیب
آیا همان گونه که قسامه در جرائم بالمباشره (چنانچه از موارد لوث باشد) جارى است، در جرائم بالتسبیب نیز جارى و سارى است؟
فرقى بین سبب و مباشر در اینجا نیست; مشروط بر این که قتل به سبب نسبت داده شود، نه به مباشر.
عدم شرط عدالت در قسامه
آیا احراز عدالت در قسامه، همانند عدالت شهود، شرط است؟
احراز عدالت شرط نیست.
عدم لزوم احضار منسوبین غیر مطّلع برای قسامه
اگر قاضى محکمه از قرائن علم پیدا کند که ورثه دیگر علم ندارند یا خود مدّعى اظهار کند که منسوبین من یقین ندارند و در موقع ایراد ضرب و جرح شاهد درگیرى نبوده اند و فقط من یقین دارم، آیا باز هم احضار منسوبین لازم است؟
در صورتى که بقیّه علم نداشته باشند، احضار آنها ضرورتى ندارد.