ادای نذر میت
چنانچه نذر کننده، قبل از ادای نذر فوت کند آیا ورثه وظیفه ای دارند؟
فقط در صورتی که عین را نذر کرده و حاجت گرفته است باید ادا نمایند.
جنون یا مرگ امانتدار
اگر امانتدار بمیرد ورثه او چه تکلیفی در قبال امانتهایی که نزد اوست دارند؟
هرگاه امانتدار بميرد، يا ديوانه شود، وارث يا ولی او بايد هر چه زودتر به صاحبمال اطّلاع دهد، يا امانت را به او برساند.
ولی دم در مقتولی که وارث ندارد
آیا در قتل عمد قاتل مقتولی که ورثه ندارد اعدام مى شود؟
ولىّ دم در این صورت امام و حاکم شرع است.
حق انتخاب نوع دیه در صورت پرداخت دیه به صغیر از طرف ورثه کبیر
چنانچه در قصاص برخى از اولیاى میّت صغیر و برخى کبیرباشند و ورثه کبیر خواهان قصاص قاتل شوند، در این صورت باید سهم صغار را از دیه بپردازند، آیا ورثه کبیر مى توانند نوع دیه را از نظر جنس و قیمت تعیین نمایند یا براى رعایت غبطه صغار، قیّم آنها، یا دادگاه، باید سهم الدیّه صغار را از جنس گرانتر (مانند گاو و گوسفند) تعیین کند؟
تعیین نوع دیه به اختیار کسانى است که مى خواهند دیه را به صغیر بپردازند.
عدم کفایت توبه قاتل بعد از فرار
اگر قاتلی فرار کرده باشد و دیه به ورثه کشته شده ندهد و تنها توبه کند تکلیف از او ساقط می گردد؟
توبه کافی نیست و باید رضایت صاحبان خون را بدست آورد. هرچند از طریق پرداخت دیه باشد.
وظیفه ورثه نسبت به حج زنی که با دریافت مهریه مستطیع میشده
مهريّه خانمى بهاندازه استطاعت، يا بيشتر است. آيا بعد از فوت وى، بر ورثه لازم است كه قبل از تقسيم تركه مخارج حج را كسر كنند؟
چنانچه زن در حيات شوهر، طبق عرف و عادت مىتوانسته مهريّهاش را از شوهرش بگيرد، مستطيع بوده و بايد از تركه او برداشته شود و به نيابت از او حج بجا آورند؛ و چنانچه نمىتوانسته، مستطيع نبوده است.
استجازه کردن از ورثه و مستطیع شدن با فیش میت
اگر انسان از ساير ورثه اجازه بگيرد، مىتواند با فيش ميّت به حج مشرف شود، آيا استجازه از ساير ورثه بهعنوان مقدمه واجب، مثل ثبتنام و تهيّه بليط و امثال آن واجب است يا نه؟ و با فرض عدم استجازه، چنانچه با همان فيش به حج برود و ساير شرايط را داشته باشد، آيا حج او صحيح است و كفايت از حجةالاسلام مىنمايد؟
استجازه كردن لازم نيست؛ ولى اگر استجازه كند و اجازه دهند و ساير شرايط را داشته باشد مستطيع مىشود و در فرض عدم استجازه اگر برود صحيح است ولى كار خلافى كرده است.
تکلیف ورثه نسبت به فیش حج میت
الف) اگر کسی بمیرد و فیش حج بماند. بین ورثه اختلاف باشد که چه کسی به حج برود حکم چیست؟ ب) اگر مستطیع نبود باید آن فیش فروخته شود و بین ورثه تقسیم گردد؟ج) اگر کسی برود بعد بفهمند مستطیع نبوده. کسی که به حج رفته مدیون بقیه وراث است؟ با توجه به اینکه نمیدانستند زمان آنها حج رفته است و معمولاً مردم پول جمع نمیکنند تا یکی از آنها به حج برود؟
الف) درصورتیکه توافق نکنند بین آنها که صلاحیتدارند قرعهکشی میکنند و در قرعهکشی فرقی میان فرزند دختر و پسر نیست و اگر آن شخص وصی داشته باشد نظر وی مقدم است. ب) آری؛ میتوانند بهعنوان ارث تقسیم کنند و میتوانند در صورت رضایت همه ورثه برای میت خود کسی را به حج بفرستند مشروط بر اینکه سهم صغیر را بپردازند. ج) درصورتیکه با موافقت بقیه رفته مدیون نیست.
فوت کردن قبل از فرارسیدن نوبت حج و وصیت نکردن نسبت به حج
پدر يا مادرى براى حج ثبتنام كرده و قبل از فرارسیدن نوبت، فوت نموده و نسبت به انجام حج خويش وصیتی نكرده است. با توافق ورثه يكى از فرزندان براى انجام حج نيابتى انتخاب مىشود، درحالیکه اين فرزند تمام شرايط استطاعت، غير از استطاعت طريقى را دارد (يعنى ثبتنام نكرده و بايد از فيش پدر يا مادر استفاده كند) لطفاً بفرماييد:الف) اين فرزند براى خود حج بجا آورد، يا براى آنها؟ب) چنانچه تخلّف كند و بدون هماهنگى با ورثه به نيّت خود حج بجا آورد، آيا حج او صحيح است؟
الف: بايد براى پدر يا مادر كه از فيش آنها استفاده مىكند حج بجا آورد؛ مگر اینکه با ورثه توافق كند كه براى پدر يا مادر حج ميقاتى خريدارى كند و براى خود حج واجب بجا آورد.ب: حج او صحيح و كفايت از حج واجب مىكند، ولى اوّلا گناه كرده و ثانیاً بايد تمام پول فيش را به قيمت روز برگرداند تا ورثه درباره حج پدر يا مادر اقدام كنند.
نذر کردن حج و فوت نمودن
کسی که نذر کرده حج بجا آورد اگر قبل از انجام حج فوت کند آیا ورثه نسبت به آن حج نذری تکلیفی دارند؟
هرگاه كسى نذر كند اگر فلان حاجتش روا شد حج بجا آورد و قبل از روا شدن آن از دنيا برود، قضاى نذر لازم نيست؛ امّا اگر بعد از روا شدن حاجت و درحالیکه مىتوانسته به حج رود، از دنيا برود، بايد ورثه او آن را قضا كنند، يا براى او اجير بگيرند و احتياط آن است كه پول آن را با رضايت ورثه (اگر همه كبير باشند) از اصل تركه بردارند.