عدمکفایت عبارت «و علیکم» در جواب سلام
آیا گفتن «و علیکم» در جواب سلام کافی است؟
در جواب مسلمان کافی نیست.
کیفیت اقامه نماز جماعت
چگونگی برپایی نماز جماعت را بیان فرمایید؟
در نماز جماعت، یکى از نمازگزار آنکه داراى تقوا و عدالت است پیشاپیش جمعیت میایستد و دیگران در صفوفى منظّم، پشت سر او و هماهنگ با او نماز را بجا میآورند. کسى که در این نمازِ دستهجمعی، پیشاپیش جمعیت میایستد «امام جماعت» است و کسى که پشتِ سر او، در نماز از او پیروى میکند «مأموم» است.
اقتدای مأموم به امامی که از او غیبت کرده است
اقتدا کردن مأموم به امام جماعتی که از او غیبت کرده است چه حکمی دارد؟
درصورتیکه امام جماعت را عادل میداند اقتدا به او اشکالى ندارد، ولى درهرحال باید از گناه خود توبه کند و اگر مشکل خاصی ایجاد نمیشود از او حلالیت بطلبد.
کفایت ابراز زبانی مرد به ادامه زندگی بر صدق رجوع
مردی همسر خود را طلاق می دهد و در زمان عدّه بوسیله تلفن و نامه به او پیغام می دهد که می خواهد دوباره با او زندگی کند؛ در صورتی که زن راضی شود امّا در زمان عدّه ارتباطی صورت نگیرد، بعد از اتمام عدّه آن ها زن و شوهر محسوب می گردند؟
در طلاق رجعی در صورتی که مرد در زمان عده بگوید من به ازدواج رجوع کردم یا تعبیری مانند آن، زن و شوهر هستند.
حکم پذیرایی از میهمان با کفاره پرداختی میهمان به فقیر
اگر کفاره را به شکل طعام به فقیر بدهیم و او از همان غذا برای پذیرایی از خودمان استفاده کند تکلیف چیست؟
هرگاه در حد شأنش بوده باشد مانعی ندارد.
هجرت از محیط آلوده به گناه
در شهری فساد و منکرات و بدحجابى شایع گشته، شخصی که بههیچوجه تاب تحمّل آن را ندارد. با توجّه به دستور اکید خداوند متعال در قرآن کریم، سوره مبارکه نساء، آیه 100، آیا براى نجات خود از این فساد، بهتر نیست به شهرهاى دیگری هجرت نماید؟
درصورتیکه هیچ راهى براى حفظ دین و ایمان خود جز هجرت نمیبینید، هجرت کار لازم و شایستهای است; ولى این کار را بامطالعه بیشتر و موافقت پدر و مادر انجام دهید.
تبیین ولایت مطلقه فقیه
امروزه بحثى مهمی تحت عنوان ولایت مطلقه فقیه یا غیر مطلقه مطرح است و جنابعالى نیز در کتب فقهى خود به این بحث اشارهای کرده و فرمودهاید: معناى کلمه مطلقه باید معلوم باشد. بنده معنایى براى این کلمه عرض میکنم و صرفنظر از اینکه شما این معنا را قبول، یا ردّ بکنید (هرچند در صورت عدم پذیرش، بسیار ممنون، بلکه خواهشمندم، دلیل آن را بیان فرمایید تا مزید هدایت باشد) آیا شما به این معنا ولایتفقیه را قبول دارید؟مستحضر هستید که این بحث توسّط امام راحل رحمهالله اینچنین مبسوط مطرح شد. ولى ما در کتابى که ایشان در این زمینه دارند عنوان «ولایت مطلقه» را ندیدیم. آنچه ایشان میفرمودند این بود که ولایتفقیه از حیث دایره، همان اختیارات معصوم (علیهالسلام) را دارد. پس این معنا بعد از ایشان یا در زمان ایشان (ولى نه توسّط ایشان) مطرح شد. بههرحال در این رابطه سه نظریه میتوان اظهار کرد:1 ـ ولایتفقیه همه اختیارات معصوم (علیهالسلام) را دارد؛ الا ما خرج بالدلیل.2 ـ ولایتفقیه همه اختیارات معصوم را ندارد و در محدوده قانون اساسى هم نیست، بلکه تمام این حکومت در اختیار شخصیت حقوقى (فقهى و تقوایى) اوست؛ و هر جا امرونهی و اصلاحى لازم ببیند حقّ دخالت دارد.3 ـ ولایتفقیه در چهارچوب قانون اساسى است.نظریه سوّم اشکالات عدیدهای دارد؛ ولى هماکنون در عرصه سیاست سوّمى و اوّلى معمولتر است. لطفاً در مورد معناى موردنظر و اینکه چطور آن معنا از ادله استفاده میشود، توضیحاتى بفرمایید؟مستحضر هستید که این بحث توسّط امام راحل رحمهالله اینچنین مبسوط مطرح شد. ولى ما در کتابى که ایشان در این زمینه دارند عنوان «ولایت مطلقه» را ندیدیم. آنچه ایشان میفرمودند این بود که ولایتفقیه از حیث دایره، همان اختیارات معصوم (علیهالسلام) را دارد. پس این معنا بعد از ایشان یا در زمان ایشان (ولى نه توسّط ایشان) مطرح شد. بههرحال در این رابطه سه نظریه میتوان اظهار کرد:1 ـ ولایتفقیه همه اختیارات معصوم (علیهالسلام) را دارد؛ الا ما خرج بالدلیل.2 ـ ولایتفقیه همه اختیارات معصوم را ندارد و در محدوده قانون اساسى هم نیست، بلکه تمام این حکومت در اختیار شخصیت حقوقى (فقهى و تقوایى) اوست؛ و هر جا امرونهی و اصلاحى لازم ببیند حقّ دخالت دارد.3 ـ ولایتفقیه در چهارچوب قانون اساسى است.نظریه سوّم اشکالات عدیدهای دارد؛ ولى هماکنون در عرصه سیاست سوّمى و اوّلى معمولتر است. لطفاً در مورد معناى موردنظر و اینکه چطور آن معنا از ادله استفاده میشود، توضیحاتى بفرمایید؟
ظاهراً تمام کسانى که در رابطه با ولایتفقیه بحث کردهاند، حتّى امام راحل (قدس سره) آن را مقیّد به رعایت مصالح مسلمین نمودهاند. هیچکس نمیگوید: «اگر مصلحت مسلمین جنگ است، فقیه حق دارد حکم به صلح کند و اگر مصلحت مسلمین صلح است، فقیه حق دارد برخلاف آن، دستور جنگ بدهد». اصولاً این ولایت براى حفظ مصالح اسلام و مسلمین است، نه برخلاف آن. وقتى این اصل را بپذیریم، محدوده ولایتفقیه مشخص میشود؛ و منظور از مطلقه، همان مطلقه در دایره مصالح اسلام و مسلمین است. حتّى درباره معصومین (علیهمالسلام) نیز مسئله غیرازاین نیست. امام حسن (علیهالسلام) به خاطر مصالح اسلام و مسلمین صلح کرد؛ و امام حسین (علیهالسلام) به خاطر مصالح اسلام و مسلمین جنگید و شهید شد. خداوند حضرت یونس (علیهالسلام) را به خاطر ترک اولى که به مصالح غیر واجبه امّت مربوط میشد، در شکم ماهى زندانى کرد. شرح بیشتر در این مختصر نمیگنجد.
طرح ملی پیشنهادی برای نماز و روزه اموات
طرح ملی پیشنهادی برای نماز و روزه اموات:برابر این طرح دفاتر حضرات آیات و نیز بهویژه تمامی ائمه محترم مساجد اقدام به برگزاری نماز جماعت در مساجد نموده و نماز و روزه سفارش شدهاموات را بهصورت مرتب انجام دهند بدین ترتیب علاوه بر تسریع خیلی زیاد در انجام و اتمام نماز و روزه اموات، مساجد کشور از این حالت رخوت خارجشده و بهشدت فعال میشوند. همچنین درصدی از دستمزد حاصله به مساجد پرداخت خواهد شد جهت اجاره مکان و آب و برق و گاز و نظافت جی و نگهبان. در این همچنین نیازمندان مشارکتکننده علاوه بر دستمزد از افطاری و سحری برخوردار خواهند شد و حال و هوای روحانی مساجد احیا خواهد شد. مستدعی است با نظر مساعد این طرح را رؤسا بررسی و اجرا فرمایید و یا به سازمان اوقاف و امور خیریه ارجاع و توصیه اکید به اجرا فرمایید و درهرصورت نظر مبارک و نتیجه را به اینجانب امر به ابلاغ فرمایید.
درصورتیکه نماز نمازگزاران صحیح و کامل باشد و به نیت میت خاص بهجا آورند انجام این کار بهصورت موقت و محدود مانعی ندارد اما بهصورت فراگیر دارای ضررهایی است.
تکلیف واجبات مرتدی که توبه کرده
اگر کسی از دین اسلام خارج شد یعنی کافر شد، دوباره مسلمان شد باید چهار کند؟
اگر مسلمانی مرتد شود و دوباره برگردد و مسلمان شود واجبات دوران مرتد بودن را باید قضا نماید و علاوه بر قضاي روزهها براي هرروز احتياطاً کفّاره عمد میپردازد.
اگر دو نفر مشترک دو نفر را به قتل برسانند
درصورتیکه دو مرد مسلمان بهطور عمد و مشترک دو مرد مسلمان دیگر را به قتل برسانند و اولیاى دم مقتولین خواهان قصاص هر دو نفر باشند، آیا در مقام استیفاى قصاص، اولیاى دم هرکدام از مقتولین بایستى فاضل دیه هر یک از قاتلین را پرداخت نمایند؟
در چنین فرضی فاضل دیه لازم نیست.
نپذیرفتن دیه از طرف قاتل و اصرار بر قصاص
اگر ولی دم مقتول بگویند که ما از قصاص گذشت کرده و دیه می خواهیم ولی قاتل بگوید که من به هیچ وجه دیه نمی دهم از زندگی سیر شدم ومی خواهم که قصاص بشوم در اینجا قاتل را باید قصاص کرد یا اینکه به پرداخت دیه محکوم می شود؟
در قتل عمد بدون جلب رضایت قاتل نمی توان او را مجبور به دیه کرد هرچند اولیاء مقتول راضی به دیه شوند.
ادعای اقامه قسامه توسط زن
در بحث قسامه، آيا زن مىتواند به تنهايى مدّعى قتل عمد باشد و اقامه قسامه نمايد؟
زن مىتواند مدّعى باشد؛ ولى بايد قسامه را از مردان انتخاب كنند.

