نسبت به مقدار موردنیاز براى مؤونه و مصارف شخصى خمس ندارد و نسبت به مازاد آن خمس دارد.
آنچه از آن در پایان سال خمسی اضافه میماند باید موردمحاسبه قرار گیرد و خمس آن پرداخت شود.
درصورتیکه در آخر سال خمسی چیزی اضافه بماند خمس آن را بدهد و همچنین اوّل سال او، زمان اولین درآمد است.
به آن مقدار گندم یا وجه آنکه در سال خمسی باقیمانده، خمس تعلق میگیرد.
اگر سال خمسی بگذرد و چیزی از آنها باقی بماند در هر دو مورد خمس واجب است.
در فرض سؤال، مانعی ندارد.
چنانچه در سررسید سال خمسی چیزی از آن باقی بماند خمس دارد.
اگر به عنوان شرط ضمن العقد در آید و به وام گیرندگان تفهیم شود و آنها موافقت کنند می تواند مشروع باشد و در این صورت نیز سزاوار است انصاف را رعایت کنند و سود بیش از چهار درصد هم ربا و حرام است.
مستمری کمیته امداد، هبه محسوب میگردد و چنانچه هدیه تا پایان سال خمسی مورداستفاده قرار نگیرد و سال خمسی بر آن بگذرد، بنا بر احتیاط واجب خمس دارد.
هرگاه در مجموع، سودی اضافه بر آن پول دریافت دارند حرام است مگر به مقدار کارمزد یعنی هزینه صندوق.
حقوقی که از طرف بنیاد شهید به خانواده شهدا و یا جانبازان پرداخت میشود، هبه است و بنا بر احتیاط واجب سر سال، خمس باقىمانده آن را بدهند.
این کار در واقع شبیه به نوعى قمار و لا تار پیچیده است، و ریشه آن متأسّفانه از غرب مى باشد، و نتیجه آن این است که در مرحله اوّل بیش از شش میلیون تومان کارمزد دریافت مى شود، و هفتصد هزار تومان وام داده مى شود، که آن هم به کیسه مؤسّسه برمى گردد! کارمزد عبارتست از حق الزّحمه عادلانه کسانى که در آن مؤسّسه کارى انجام مى دهند، که به مقدار کارشان باید به آنها مزدى داد. و نام کارمزد بر شش میلیون تومان گذاشتن در یک مرحله نوعى فریب است و حتماً شما عزیزان مایل نیستید آلوده این مسأله غیر مشروع شوید.
درصورتیکه بهصورت بلاعوض به آنها تملیک شده باشد، آنچه در پایان سال خمسی باقی میماند بنا بر احتیاط واجب خمس دارد؛ اما اگر بهعنوان حقوق پرداخت شود اگر تا سررسید سال خمسی چیزی باقی بماند خمس دارد.
در صورتیکه طرف با علم به این مطلب راضی باشد مانعی ندارد ولی مکروه است.
سرمایه خمس دارد، مگر سرمایهای که اگر خمس آن را هرچند بهصورت تدریجی بدهد با بقیّه آن، زندگی او در حدّ آبرو و شئونش اداره نمیشود؛ بنابراین، اگر با پرداخت خمس آن، لطمهای به كار او نمیخورد، بايد خمس آن را بدهد، خواه سرمايه تجارت باشد يا زمين و آب و ملك براى زراعت، يا ابزار كار.
