در صورتی که تسویه حساب کرده اید باید وجه شما را بازگردانند مگر اینکه در قرارداد اولیه شرط شده باشد.
در فرض سوال، متقاضی باید به این شرط عمل کند.
وام باید مطابق قرار دادی که در مورد آن شده است (در فرض سوال خرید مسکن، نه پرداخت بدهی مربوط به وام قبلی مسکن) مصرف شود و این کار اشکال دارد.
این کار جایز نیست و گرفتن چنین وامی اشكال دارد.
باید اگر ممکن است اصل پول را بدون پرداختن سود به بانک برگرداند و اگر ممکن نیست و راهی جز پرداختن سود نیست وظیفه ای ندارد و باید به درگاه خداوند توبه نماید.
خمس در اصطلاح فقهی، به معنای پرداخت یکپنجم مازاد درآمد سالانه و برخی موارد دیگر مانند معدن و گنج با شروطی که در فقه آمده است؛ بنابراین هرگاه انسان از طریق زراعت یا صنعت یا تجارت یا از طریق کارگری و کارمندی در مؤسسات مختلف درآمدی به دست آورد، چنانچه از مخارج سال او و همسر و فرزندان و سایر کسانی که نفقه آنها را میدهد زیاد آید، باید خمس (یکپنجم یا بیست درصد) آن را بپردازد.
خمس یکى از عبادات مالى است که تحت شرایط ویژهبر افراد خاصی واجب میشود. خمس پشتوانه مطمئن و مناسبى براى بیتالمال مسلمین است که قسمتى از خلأ اقتصادى موجود در جامعه اسلامى را پر نموده و بودجه موردنیاز فعالیتهایی که جنبه دینى دارد را تأمین میکند.
خمس در هفت مورد واجب میشود:1- منافع کسبوکار2- معدن3- گنج4- مال حلال مخلوط به حرام5- جواهراتى كه با غوّاصى از دريا به دست میآید،6- غنيمت جنگى7- زمينى كه كافر ذمی از مسلمان میخرد بنا بر احتياط واجب
گنج داراى نصاب است و نصاب آن صد و پنج مثقال نقره يا پانزده مثقال طلا است، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج بهدستآمده به اين مقدار برسد خمس آن واجب است، امّا اگر كمتر از آن باشد خمس آن واجب نيست و اگر قيمت آن به پانزده مثقال طلا نرسد ولى به صد و پنج مثقال نقره برسد باز خمس آن واجب است و همچنين عكس آن.
اگر در ظرفهای متعدّدى كه در یکجا دفن شده مالى پيدا كند كه قيمت آن رویهمرفته به حدّ نصاب برسد، بايد خمس آن را داد، ولى اگر گنجهاى متعدّدى درجاهای مختلف پيدا كند هرکدام از آنها كه قيمتش به حدّ نصاب برسد خمس دارد و لازم نيست آنها را رویهم حساب كند.
درصورتیکه دولت پول را بهعنوان جایزه بدهد خمس آن مانند سایر درآمدها است و اگر بخشی از گنج را بدهد طبق خمس گنج محاسبه میشود.
هرگاه براى استخراج گنج، مخارجى كرده، مقدار آن را كم میکند و خمس بقيّه را میدهد.
اگر دو يا چند نفر گنجى پيدا كنند همه در آن شریکاند و طبق قراردادى كه دارند عمل مىكنند و سهم هر يك به حدّ نصاب برسد خمس دارد.
هرگاه كسى حيوانى را بخرد و در شكم آن مالى پيدا شود، چنانچه احتمال دهد مال فروشنده است بنا بر احتياط واجب بايد به او خبر دهد و اگر معلوم شود مال او نيست بايد به ترتيب از صاحبان قبلى سؤال كند، چنانچه معلوم شود مال هیچیک از آنان نيست مال خود او میشود و احتياط مستحب آن است كه خمس آن را شبيه خمس معدن بدهد خواه بهاندازه نصاب باشد يا نه.
