شرط هبه سهم الارث ضمن عقد ازدواج
آيا در ازدواج دائم، مرد مى تواند ضمن عقد با همسرش شرط كند كه اگر زن وارث مرد واقع شد، ارث خودش را به فرزند آن مرد كه از زوجه مرحومه او باقى مانده است ببخشد و هبه كند؟
با توجّه به اين كه اين شرط كاملا مبهم است خالى از اشكال نيست.
حکم مالک شدن و معامله اراضي موات
آیا میتوان زمینهای بدون کشت زرع را از طریق اداره ثبتاسناد به ملکیت خود درآورد و یا آن را خریدوفروش کرد؟
اراضى موات با ثبت دادن ملك كسى نمىشود، بلكه بايد آن را احياء كند يعنى آماده براى كشت و زرع نمايد.
احياى موات
منظور از احیای موات چیست؟
آباد كردن و بهره بردارى از زمینهای مخروبه اى كه مالك نداشته و نفعش به كسى نمى رسد.
ملکیت حریم روستا بهواسطه جمعآوری علوفه آنجا
اگر کسی که علفهای نقطهای از کوه را براى نگهدارى دام جمعآوری کند و این کار بهگونهای باشد که در رسوم آن منطقه او را مالک علفهای آن منطقه بهحساب آورند آیا میتوان ثبوت ملکیت علفها آن منطقه را دلیل بر مالک هیزم آنجا باشد؟
چنانچه آن منطقه جزء حریم روستا و آبادى معیّنى باشد، اهل آن آبادى حقدارند آن را در میان خود تقسیم کنند و بعد از تقسیم، هریک حقدارند علفها و هیزم آن را بچینند و اگر جزء حریم نباشد در صورتى حقدارند که آنجا را حیازت یا علامتگذاری و سنگچین کرده باشند.
مالکیت اراضی موات
یک قطعه زمین موات چندین سال پیش به اینجانب واگذارشده است و مبلغ یکصد و پنجاه تومان بهعنوان وجه نقد بابت واگذارى زمین مذکور در همان زمان جهت عمران و آبادى محل پرداختنمودهام، آیا این واگذارى که طبق مقررات آن زمان است صحیح است؟ و با توجّه به تصرف اینجانب، آیا بنده در حال حاضر مالک زمین مذکور میباشم؟
با تصرّف مزبور حقّ اولویتدارید و حقّ خود را میتوانید در مقابل عوض و یا بدون عوض به دیگرى واگذار کنید و اگر آن را احیا کردهاید مالک هستید.
حکم اقطاع تملیکی توسط حاکم
اقطاع تملیکی توسط حاکم اسلامی یا حاکم جور در زمان غیبت چه حکمی دارد؟
درصورتیکه از اراضی موات باشد مانعی ندارد.
نشانهگذاری دلیلی برای تملک
آیا نشانهگذاری برای عسل کوهی دلیل بر ملکیت است؟
اگر در اطراف آن نشانهگذاریهای روشنی کنند دلیل بر مالکیت است.
حق تحجیر
منظور از حق تحجیر چیست؟
حقّى كه به سبب سنگچينى و مانند آن به دور زمين موات، براى شخص پديد مىآيد.
اثبات عدم مالکیت زمین موات تحجیر شده از طریق مرور زمان
آیا از مرور زمان میتوان اثبات برای عدم مالکیت زمین موات تحجیر شده کرد؟
در تحجير املاك بلا صاحب مرور زمان وجود ندارد، بلكه معيار آن است كه يقين به اعراض صاحب اصلى پيدا كنيم؛ خواه يقين در يك روز پيدا شود، يا پنجاه سال.
تصرفات محاباتی یا تبرعی محجور در مال خود
در بحث محجوریت آیا عدم نفوذ، یا بطلانِ معاملاتِ بهقصد اضرار در معاملات معوّض و مجّانى، منوط به علم منتقل الیه است؟
در این موارد اگر مورددعوا باشد معیار علم قاضی است.
تأثیر علم به تمکن پرداخت دیون در تصرفات مباح له
آیا علم و جهل مباح له به تمکّن یا عدم تمکّن پرداخت دیون توسط مدیون، تأثیری در جواز یا عدم جواز تصرفات او دارد؟
علم و جهل مباح له نقشی جواز تصرفت او ندارد.
تقاص حق خود از محجور
دائن میتواند حقّ خود را بهزور، یا با تقاص از محجور بگیرد؟
درصورتیکه هیچ راهی جز این ندارد و این کار با مفسده همراه نباشد میتواند بهزور یا با عنوان تقاص بگیرد.
منافات حکم عدم جواز اتلاف مال خود با قاعده تسلیط
آیا حکم به عدم جواز اتلاف مال از سوى مالک، با عموم قاعده تسلیط منافاتى ندارد؟
قاعده تسلیط مشروط به شروطی است ازجمله اینکه تصرفات معقول باشد.
تصرفات محاباتی یا تبرعی محجور در مال خود
تصرفات محاباتى، تبرّعى و به کمتر از ثمن المثل مدیون، با قصد اضرار و فرار از دین چگونه است؟
هیچکس مجاز نیست اموال خود را تلف کند، یا به دیگرى اجازه اتلاف بدهد. همچنین معاملات محاباتیّه که سبب ضایع شدن حقّ طلبکاران میشود، نیز جایز نیست.

