اجیر شدن برای کسی که درآمدش از حرام است
من آژانس دارم بعد سرویس گروه ارکسترم، آیا پولی که در قبال کرایه ماشین به من می دن حلال یا حرام؟
درصورتیکه احتمال میدهید آنها درآمد حلالی هم دارند و شما نمیدانید از کدام درآمد به شما کرایه میدهند برای شما مانعی ندارد.
وظیفه اجیر در حج که در سال اجاره مستطیع شده
كسى كه براى حجّ نيابتى اجیرشده، سپس در همان سال، استطاعت مالى پیداکرده وظیفهاش چیست؟
كسى كه براى حجّ نيابتى اجیرشده، سپس در همان سال، استطاعت مالى پیداکرده، چنانچه مورد اجاره همان سال باشد، بايد حجّ نيابتى را بجا آورد و اگر استطاعت او باقى ماند، در سال آينده براى خودش حج بجا آورد.
وضعیت اجاره ملک موقوفه خاص پس از فوت متولی آن
چنانچه متولی ملک موقوفه خاص را اجاره بدهد و از دنیا برود وضعیت عقد اجاره چگونه خواهد بود؟
در وقف خاص (مانند وقف بر اولاد) چنانچه متولی، آن ملك را اجاره دهد و از دنيا برود درصورتیکه با مراعات مصلحت وقف و طبقات آينده بوده باشد اجاره باطل نمىشود، ولى اگر متولی نداشته باشد و طبقه اوّل آن را اجاره دهند و در بين مدّت اجاره بميرند، ادامه اجاره نسبت به آينده بدون اجازه طبقه بعد اشكال دارد و هرگاه مستأجر، مالالاجاره تمام مدّت را داده باشد آنچه مربوط به بعد از مرگ طبقه اوّل است گرفته مىشود و به طبقه بعد داده خواهد شد (بهشرط اينكه آنها اجاره را اجازه بدهند).
مالالاجاره مغازههای احداثی در زمین موقوفه
دو نفر از مؤمنین که کارهاى روزمره و متداول مسجد و امامزاده اسماعیل جهرم را سروسامان میدهند با پول خود اقدام به ساختن دو باب مغازه در گوشهای از قبرستان متروکه امامزاده کردهاند، آنگاه آن دو مغازه را بهعنوان اجاره به مدّت بیست سال در اختیار هیأت مدیره شرکت تعاونى محل قرار دادهاند و مالالاجاره آن را براى مصارف مسجد و امامزاده در نظر گرفتهاند اکنون با توجّه به اینکه مسجد و امامزاده متولی شرعى ندارد و وقف نامهای هم موجود نیست به پرسشهای زیر پاسخ دهید:الف) آیا ساختن مغازه و بهخصوص اجاره آن نیاز به اذن فقیه جامعالشرایط داشته است؟ب) آیا اجاره انجامگرفته شرعاً معتبر است؟ج) در صورت بطلان اجارهای تخلیه آن مغازه توسط متصدّیان شرکت تعاونى و واگذارى آن به هیأت امناى مسجد جهت استفاده کارهاى لازم از قبیل انبار، دفتر واجب است؟د) آیا براى تخلیه آنها، متصدّیان شرکت تعاونى حقّ دریافت وجوهى اعم از مقدار پرداختشده و یا اضافه بر آن و یا مبالغى که جهت گرفتن امتیاز آب و برق و یا تعمیر مصرف کردهاند رادارند؟
الف) البتّه نیاز به اذن دارد و چنانچه زمین مزبور متروکه بوده، آن ساختمان را فعلاً اجازه میدهیم و اجاره دادن در صورتى مجاز است که ساختمان مزبور مورداحتیاج براى کارهاى مسجد و امامزاده نباشد و مالالاجاره براى امامزاده و مسجد مصرف شود.ب) اگر اجاره عادلانه باشد و محل مزبور موردنیاز مسجد و امامزاده نباشد صحیح است.ج) از جواب بالا معلوم شد.د) آنها فقط میتوانند هزینههایی را که در آنجا داشتهاند بگیرند نه بیشتر.
اجاره کردن زمین موقوفه برای احداث مسجد
آيا در زمينى كه وقف عزادارى سيّد الشّهداء (علیهالسلام) شده است مىتوان مسجدى احداث كرد؟
اگر ممكن است از متولی و در صورت نبودن متولی، از حاكم شرع زمين را براى ساختن مسجد اجاره كنند و عدّهاى از معتمدين محل پاى اين سند را امضا نمايند كه فراموش نشود و هرساله مالالاجاره آن را صرف مجالس عزادارى سيّد الشّهداء (علیهالسلام) بنمايند و مدّت اجاره نيز مشخص و محدود باشد كه بعد از پايان مدّت، مجدداً اجاره كنند.
عدم جواز اجاره بلندمدت موقوفات
آيا اجاره اراضى موقوفه (وقف خاص اولاد ذكور) به مدّت 90 سال براى بناى مسجد و مصلّى و حسینیه جايز است؟ اگر صحيح است مشروط به چه شرايطى است؟
اجارههای بلندمدت برخلاف مصلحت وقف است و جايز نيست، بايد چند سال به چند سال تجديد شود و استفاده از آن براى مسجد و مصلّى و حسینیه مانعى ندارد؛ هرچند احكام مسجد بر آنها جاری نمیشود.
اجاره دادن منزل موقوفه مسجد
امام جماعتى از منزل موقوفه مسجد در طول ساليان حضورش در آن مسجد، استفاده نموده است، درحالیکه خود، صاحبمنزل شخصى است. آيا مىتواند پس از تركِ منزلِ مسجد و انتقال به منزل شخصى خويش، اين منزل موقوفه را به شخص ثالثى اجاره داده و خود، مالالاجاره را تملّك كند؟
چنانچه منزل براى سكونت امام جماعت مسجد ساختهشده، اجاره آن جایز نيست؛ مگر آنکه امام جماعت از آن استفاده نكند و بلا مصرف بماند؛ در اين صورت مى توان آن را اجاره داد و مالالاجاره آن را صرف نيازهاى مسجد كرد و اگر امام جماعت ناچار است در جاى ديگرى خانه اجاره كند، مى توان مالالاجاره آن خانه را از اين وجه پرداخت كرد؛ ولى درصورتیکه منزل ملكى داشته باشد، مالالاجاره به او تعلّق نمىگيرد.
حفر چاه در زمین موقوفه اجارهای
اگر شخصى زمين موقوفهاى را از متولی اجاره نمايد، سپس چاه آبى در آن زمين حفر نمايد. آيا مستأجر مىتواند از آب زمين موقوفه بهصورت مجانى استفاده نمايد، يا بايد براى آب هم اجاره بپردازد؟
چنانچه اجاره فقط براى زراعت بوده، حفر چاه و برداشت آب احتياج به اجاره ديگرى دارد. مگر اینکه در عرف محل اجاره زمين، همراه با اجاره حفر چاه و برداشت آب باشد.
اجاره 99 ساله ملک وقفی
آیا میشود ملکی را که موقوفه اولاد ذکور است اجاره 99 ساله نمود؟ (به شرطی که مبلغ اجاره سالیانه توسط خود اولاد ذکور تعین شود و به هنگام هر بار تغییر طبقه اولاد ذکور، امکان تجدیدنظر در مبلغ اجاره باشد) و روی مبلغی که مثلاً بهعنوان حق خصوصیت به اولاد ذکور فعلی برای گرفتن اجارهنامه پرداخت میشود در انتقالهای بعدی اجارهنامه سود گرفت؟
اجاره بدون تعیین قیمت و مدت باطل است بهترین راه آن است که آنها را طبق نظر کارشناس برای مدت سه سال به مبلغ معین اجاره دهند و بعد از پایان سه سال باز طبق نظر کارشناس برای مدت سه سال دیگر تجدید اجاره کنند.
دفن در قبرستانهای اجارهای
آیا ضرورت دارد که زمین قبرستان وقف ابدى براى قبرستان باشد، یا در زمینهای «کرایهای» طویل المدّت هم میتوان به تدفین اموات مسلمانها پرداخت؟
درصورتیکه مدّت بهاندازهای باشد که آثار آخرین میت دفن شده بهکلی محو گردد، یا اینکه مالک بعد از پایان مدّت، ملزم به تصرفاتی شود که سبب نبش قبور نشود، مانعى ندارد.
اجاره دادن موقوفهای که اعیانی آن قابلاستفاده نیست
هرگاه عرصه و اعیانِ ملکی موقوفه باشد و براثر گذشت زمان طولانی، اعیانی فرسوده شده و از بین رفته باشد و بانی برای ایجادِ اعیانی موقوفه نباشد و از عرصه بهتنهایی هیچگونه درآمدی نتوان کسب کرد که به مصرف مورد وقف برسد، برای احیای عرصهی موقوفه و کسب درآمد، آیا متولی میتواند عرصه را به فردی اجاره داده تا مستأجر بر روی آن بنایی احداث نماید و اعیانی جنبهی وقفی نداشته باشد و درآمد حاصله از اجارهی عرصه به مصرف مورد وقف برسد؟ (مانند آنچه آستان قدس رضوی در مورد زمینهای موقوفه انجام میدهد)
مانعی ندارد.
اجاره دادن وسايل مسجد
آیا اجاره دادن وسایل مسجد جایز است؟
اين کار جايز نيست، مگر اينکه هنگام وقف آن اشياء، چنين چيزي شرط شده باشد يا اين کار در محل متعارف بوده باشد که وسایل مسجد وقف عام است و واقف بر اساس عرف محل وقف کرده باشد.
تصرف واهب در بخشی از عایدات مالی که به فرزندانش هبه کرده
شخصى مقدارى از اموال خود را در زمان حياتش به نام بعضى از فرزندانش نموده است ولى عايدات بعضى از آن اموال را خودش، و قسمتى ديگر را صاحبان همان اموال مصرف مى كرده اند، اين اموال شرعاً متعلّق به چه كسى است؟
اموالى را كه در زمان حيات به اسم اشخاص كرده و تحويل داده، يا صغير بوده اند و تحت تصرّف ولى آنها بوده، به خود آنها تعلّق دارد.
فروش مالی که به فرزند هبه کرده
پدرى مالى را به پسر نابالغ خويش هبه شرعی نموده است ولى مدّتى بعد پدر، مقدارى از آن زمين را مى فروشد،آیا تصرف و معامله صحیح است؟
پدر بعد از هبه به پسر نابالغ خود نمى تواند برگردد و اگر معامله اى روى آن براى خودش انجام دهد باطل است و اگر براى پسر و به نفع او بوده جايز است ولى پولش مال پسر است و اگر آن مال تلف شده، پدر ضامن است.

