هرگاه قبل از غروب آفتاب كوچ كند، اگر از روى فراموشى يا ندانستن مسئله باشد، درصورتیکه يادش بيايد اگر امكان دارد بايد بازگردد و اگر مراجعت نكند گناهكار است و بنا بر احتياط كفّاره نيز دارد و اگر يادش نيامد چيزى بر او نيست.
هرگاه از روى عمد قبل از غروب آفتاب از عرفات كوچ كند و بازنگردد، گناه كرده و بايد يك شتر در منى (و احتیاطاً در روز عيد) قربانى كند (و اگر نتواند شتر قربانى كند، بايد هيجده روز روزه بگيرد) و درهرصورت حجش صحيح است و اگر قبل از غروب آفتاب دوباره به عرفات بازگردد و تا غروب در انجام بماند و سپس كوچ كند، كفّارهاى بر او واجب نيست.
وقوف در عرفات عبادت است و بايد با نيّت و قصد قربت همراه باشد. نيّت آن عبارت خاصی ندارد، همين مقدار كه در دل قصد كند كه در عرفات از ظهر تا غروب براى خدا توقّف مىكند كافى است.
اگر در تماموقت بیهوش يا خواب باشد، وقوف او باطل است، ولى چنانچه قبل از ظهر به عرفات آمده و نيّت كرده، صحيح است.
احتياط آن است كه از اوّل ظهر تا غروب آفتاب در انجام توقّف كنند، خواه سواره باشند يا پياده، در حال حركت باشند يا نشسته، در حال بيدارى باشند و يا مقدارى خواب و مقدارى بيدار و مستحب مؤكّد است كه در اين مدّت مشغول ذكر خدا و توجّه به ذات پاك او و توبه و دعا باشند، كه فضيلت دعا و نيايش در اين زمان و مكان بىنظير است.
دومین واجب از واجبات حج، وقوف به عرفات است. عرفات بيابانى است در حدود بيست كيلومترى مکه، كه امروز بهصورت نيمه مشجّر درآمده و واجب است حجاج از ظهر تا غروب روز نهم ذیالحجه در انجام بمانند.
هرگاه در همان ماه قمرى برگردد احرام لازم نيست.
بنا بر احتياط واجب كفايت نمىكند و بايد آن اعمال را دوباره پس از احرام حج، قبل از وقوفين، يا بعد از انجام اعمال منى بجا آورند.
اگر كسى آگاهانه و از روى عمد احرام را تا زمان فوت وقوف عرفات و مشعر ترك كند، حج او باطل است.
شخصى كه براثر جهل به مسائل حج و فرانگرفتن احكام شرعى احرام نبندد، در حكم كسى است كه بهواسطه فراموشى احرام را ترك كرده و حجش صحيح است.
هرگاه احرام را فراموش كند و پس از انجام تمام اعمال حج يادش بيايد، حجش صحيح است، ولى اگر بعد از وقوف به عرفات و مشعر و قبل از انجام تمام اعمال حج يادش بيايد، احتياط مستحب آن است كه حجش را به همان صورت تكميل نموده و در سال بعد نيز اعاده كند.
اگر احرام را فراموش كند و به منى يا عرفات برود، واجب است به مکه بازگردد و احرام ببندد و چنانچه براثر تنگى وقت يا عذر ديگرى، بازگشت به مکه ممكن نشود از همانجا كه هست (عرفات، يا مشعر، يا منى) قبل از رمى جمرات و قربانى كردن محرم مىشود و اگر بعدازآن متوجّه شود، وقت احرام گذشته و حجش صحيح است.
در صورت امكان بايد به مکه بازگردد و دوباره محرم شود و تلبيه بگويد و بقيّه اعمال را انجام دهد و اگر ممكن نيست همانجا قصد احرام كند و «لبّيك» بگويد و اگر بعد از تقصير يا حلق يادش بيايد، اعمالش صحيح است و نيازى به احرام و لبّيك نيست.
تمام چيزهايى كه در محرمات احرام بيان شد، در اين احرام نيز حرام است و از جهت كفّاره نيز تفاوتى بين احرام حج و عمره نيست.
نيّت بايد خالص و براى اطاعت خداوند باشد و ريا كردن موجب بطلان عمل است.
