كسانى كه در ماه مبارك رمضان توفيق انجام عمره مفرده پيدا مىكنند، هرگاه جهت نماز اوّل وقت به مسجدالحرام يا مسجدالنبی بروند و قبل از زوال حمره به آنها اصرار كنند كه افطار نمايند، مجاز هستند افطار كنند و روزه آنها صحيح است و نيازى به قضا ندارد.
نمازخواندن با اذان اهل تسنّن در نماز صبح و ظهر، چنانچه يقين يا گمان قابلملاحظهاى به دخول وقت حاصل شود مانعى ندارد؛ ولى در مورد نماز مغرب احتياط مستحب آن است كمى صبر شود تا حمره زائل گردد. اين در صورتى است كه بخواهند در محل سكونت نماز فرادى بخوانند، ولى اگر با آنها نماز جماعت بخوانند رعايت اين احتياط لازم نيست و اذان آنها كافى است.
با انجام اعمال سهگانه منى و اعمال پنجگانه مکه، آنچه در احرام براى حاجى حرام بود در سه مرحله حلال مىشود:1. بعد از تراشيدن يا كوتاه كردن موى سر، تمام محرمات احرام، جز بوى خوش و همسر، حلال مىشود.2. پس از طواف زيارت و نماز طواف و سعى صفا و مروه، بوى خوش نيز حلال مىشود.3. بعد از طواف نساء و نماز آن، همسر نيز بر او حلال مىشود.
چنين نمازى صحيح است و اعاده ندارد.
بعد از انجام اعمال سهگانه «منى» واجب است براى انجام باقیمانده اعمال حج به مکه بازگردد و اعمال مکه را، كه پنج چيز است، انجام دهد و آنها عبارتاند از: 1. «طواف حج» كه آن را «طواف زيارت» نيز مىنامند. 2. «نماز طواف حج».3. «سعى بين صفا و مروه».4. «طواف نساء». 5. «نماز طواف نساء».اين پنج واجب را به همان کیفیت كه در عمره تمتّع بیانشده بدون هيچ تفاوت بجا مىآورد، مگر در نيّت كه اينجا بايد به نيّت طواف حج و نماز و سعى آن باشد، سپس به نيّت طواف نساء و نماز آن.
اين حكم مخصوص مسافر است، ولى ديگران بر اساس قانون اوّلى هرروزى بخواهند مىتوانند بهقصد حاجت روزهبگیرند.
شخصى كه قصد كرده تا پايان روز ترويه (هشتم ذیالحجه) در مکه اقامت كند و به تصوّر اینکه از آغاز ورودش تا روز هشتم ذیالحجه ده روز خواهد بود نمازهايش را تمام خوانده، سپس متوجّه شود كه ده روز اقامت نخواهد داشت، بايد نمازها را شكسته بخواند و آنچه را تمام خوانده قضا كند.
کارکار خلافی است ولی حج و عمره را باطل نمیکند.
هرگاه مدير كاروان، با توجّه به اینکه مىداند توقّف زائران در مکه يا مدينه كمتر از ده روز است، اعلام كند كه ده روز مىمانيم و زوّار با اعتماد به گفته او نمازشان را تمام بخوانند و روزهبگیرند و قبل از ده روز ازآنجا بروند، نماز و روزه زائران صحيح است؛ ولى مدير كاروان نبايد دروغ بگويد.
میتواند گوشه مختصری از موهای خود را کوتاه کند و ناخن خود را نیز بگیرد.
چنانچه در مکه متوجّه اين مطلب شود، تقصير را بهطور كامل انجام مىدهد و اگر بعد از خروج از مکه متوجّه اين مطلب شد و امكان بازگشت ندارد، همانجا تقصير مىكند و حجش صحيح است و اگر بتواند موى خود را به منى مىفرستد تا در انجام دفن كنند.
روزه را در سفر نمیتوان انجام داد حتی در مکه و مدینه مگر اینکه قصد ده روز کند و سه روز روزه مستحبی در مدینه یک استثناء است.
با توجّه به اینکه قصد اقامه عشره بايد در يك محل، يا دو محل نزديك به هم باشد (مثلاً بافاصله سه يا چهار كيلومتر) حجاج محترم نمىتوانند با احتساب ايّام عرفات و مشعر و منى قصد ده روز كنند، ولى چنانچه قصد ده روز توقّف در مکه كنند و پس از گذشت ده روز به عرفات و مشعر و منى بروند، يا بعد از خواندن يك نماز چهار ركعتى از قصد برگردند و به آن امكنه مقدسه بروند، نمازشان در همه اين مکانها كامل است. زيرا در شرايط فعلى فاصله مکه تا عرفات به مقدار مسافت شرعيّه نيست.
مسافران مخيّرند نماز خود را در مسجدالحرام و مسجدالنبی، بلكه در تمام شهر مکه و مدينه، تمام يا قصر بهجا آورند و نماز تمام افضل است و فرقى بين مکه و مدينه قديم و امروز نيست.
