قطعاً اگر منبع پول مخمس نبوده درآمد آن نيز از ابتدا مشمول حكم خمس مىشود و مخمس نمودن آن الزامى است؛ و سود تابع اصل مال است. پس اگر اصل مال مخمّس نشده بود به اين معناست كه یکپنجم سود آن نيز از خمس اصل مال بهدستآمده كه او حقى در اين خمس نداشته پس بايد اين خمس و به نسبت سود آن (كه یکپنجم كل سود است) را بپردازد.
احتياط واجب آن است كه ترك نكنند.
با توجّه به اينكه قراردادى بين مردم و سازمان حج در مورد سود منعقد نشده و آنها با ميل خود آن را میپردازند اشكالى ندارد؛ و هرگاه سود را جزء هزينه حج بهحساب آورند، خمس نيز به آن تعلّق نمیگیرد.
اعمال مکه را بايد بعد از اعمال منى (رمى جمره عقبه، قربانى و تقصير) بجا آورد؛ ولى چند گروه مىتوانند قبل از رفتن به عرفات آنها را بجا آورند: 1. زنهایی كه ترس دارند هنگام بازگشت از منى گرفتار عادت ماهانه، يا وضع حمل گردند و نتوانند در مکه بمانند تا پاك شوند و اعمال خود را بجا آورند.2. بيمارانى كه نتوانند در ازدحام جمعیت طواف و سعى را بجا آورند.3. پيرمردان يا پيرزنانى كه از انجام اين اعمال هنگام بازگشت از منى به خاطر زيادى جمعیت عاجز باشند، يا خوف خطر يا ضرر داشته باشند.4. تمام كسانى كه مىدانند بعد از مراجعت به علّتى قادر به انجام اين اعمال نيستند و يا فوقالعاده بهزحمت مىافتند (و فرقى ميان طواف نساء و طواف حج در اين مسئله نيست).
شخصى كه حساب خمسى ندارد هرگاه بخواهد به حج مشرّف شود بايد به اموال خود رسيدگى كند. چنانچه تاريخ اولین درآمدش را بداند، آنچه از اموال و دارايىها كه بر مبناى اولین درآمد، سال بر آن گذشته خمس دارد و اگر تاريخ اولین درآمد را نداند، آنچه در طول سال نزد او بوده خمس دارد و آنچه مشكوك است خمس ندارد و تخميس لباس احرام كفايت نمىكند، بلكه بايد تمام هزينه حج يا عمره تخميس گردد؛ و بسیار بجاست كه حجاج محترم از اين فرصت الهى استفاده كرده و آنها كه تاکنون تمام اموالشان را تخميس نكردهاند خمس آن را بپردازند تا هم به وظيفه واجب خويش عمل كنند و هم مشمول بركات الهى شوند.
جايز است.
این کار جایز است; ولى اگر میخواهد از حج خود بهطور کامل نتیجه بگیرد تمام اموال خود را پاک کند.
انجام دادن اعمال مکه (طوافین و سعى) براى غیر داراى عذر در شب دوازدهم بلکه در شب یازدهم بعد از نیمهشب نیز جایز است.
درصورتیکه پول قربانى و احرام آنها از آن نباشد صحیح است و الا اشکال دارد و درهرحال گناه کرده است.
هرگاه كسى بدون اینکه خمس مال خود را بپردازد به عمره يا حج برود و پس از بازگشت متوجّه خطاى خود شود، حج يا عمره او صحيح است، ولى در اولین فرصت اقدام به پاکسازی اموال خود كند.
هرگاه شخصى هزينه حج ديگرى را بپردازد و باذل اهل وجوهات شرعيّه نباشد، چنانچه يقين به وجود خمس در پول مزبور نباشد حج او اشكالى ندارد و اگر يقين به وجود خمس در آن دارد، لازم است خمس آن را بپردازد.
اگر پولى كه براى نامنويسى حج یا عمره داده مىشود، از پول مخمس یا درآمد همان سال بوده باشد خمس ندارد.
حاجى مىتواند بعد از اعمال منى بلافاصله در همان روز عيد قربان به مکه برود و اعمال بالا را انجام دهد و بهتر است كه از روز يازدهم تأخیر نيندازد و اگر تأخیر انداخت از روز سيزدهم نگذرد، ولى تا آخر ماه ذیالحجه نيز مىتواند اين اعمال را انجام دهد؛ هرچند احتياط مستحب عدم تأخیر از روز سيزدهم است.
هرگاه از سوى قاضى اهل سنّت حكم شود كه فلان روز عيد قربان است و ما يقين برخلاف آن نداشته باشيم، متابعت از آنان لازم است. بلكه اگر يقين برخلاف داشته باشيم (كه غالباً چنين يقينى حاصل نمىشود)، نيز بايد تبعيت كنيم و نيازى به احتياط نيست و حج صحيح است.
كسانى كه به خاطر عذرى (مانند پيرى، ترس از عادت ماهانه، بيمارى و مانند آن) طواف زيارت و نساء را قبل از وقوف به عرفات انجام دادهاند، بوى خوش و همسر بر آنها حلال نمىشود، بلكه تمام محرمات احرام بعد از حلق يا تقصير بر چنين افرادى حلال مىگردد.
