ترویج جلوگیری بهمنظور کنترل جمعیت
تبليغ و ترويج مردم مسلمان ايران در امر جلوگيرى و كنترل جمعیت بهعنوان یک كار فرهنگى، اقتصادى و اجتماعى جامعه ايرانى در منابر و محافل دينى، چه حكمى دارد؟
درصورتیکه اهل خبره و كارشناسان متدین، مسئله كنترل و محدود ساختن مواليد را یک ضرورت اجتماعى تشخيص دهند، شرعاً میتوان بهطور موقّت با آن موافقت كرد و يا در صورت لزوم بهطور حسابشده از آن تبليغ نمود. در ضمن بايد توجّه داشت كه افزايش نسل به عقيده هیچکس جزء واجبات نيست، بنابراين محدود ساختن، حرام نیست، مگر در مناطقى كه تغيير بافت جمعیتی به زيان مسلمين يا پيروان مكتب اهلبیت (علیهمالسلام) باشد، كه در چنين مواردى بايد برنامه كنترل مواليد تعطيل شود.در ضمن بايد در موارد كنترل جمعيت بهجای افزايش كمّى به سراغ افزايش كيفى رفت تا مسلمانانى عالمتر و كارآمدتر به جامعه اسلامى تحويل داده شوند و عزت و عظمت مسلمين حفظ شود؛ و نيز بايد توجه داشت كه در مواردى كه طبق تشخيص اهل خبره متعهد، كنترل جمعیت ضرورى است، بايد حتماً از وسايل مشروع استفاده كرد، نه از وسايل نامشروعى مانند سقطجنین و امثال آن.
عقیم کردن عقبماندگان ذهنی
آیا ازلحاظ شرعی میتوان کودکان عقبمانده ذهنی را عقیم کرد؟
اگر خوف خطر یا ضرر برای او باشد مانعی ندارد.
دیه عقیم کردن توسط پزشک
هرگاه پزشك، مرد يا زنى را عقيم كند، آيا بايد ديه بپردازد؟
ديه ندارد، ولى اگر قابل بازگشت نباشد شرعاً جايز نيست.
حکم تزریق نطفه شوهر به رحم همسرش
آیا تزریق اسپرم شوهر به رحم همسرش جایز است؟
جايز است در موارد ضرورت نطفه مرد را با وسایلی گرفته و در رحم همسرش وارد كنند، لكن بايد مقدّمات آن مشروع و حلال باشد و از مقدّمات حرام پرهيز شود.
حکم فرزند متولدشده از تزریق نطفه شوهر به رحم همسرش
حکم شرعی فرزندی که با تزریق نطفه شوهر به رحم همسرش به وجود آید، چیست؟
هرگاه نطفه مرد را در رحم همسرش وارد كنند (خواه با استفاده از مقدّمات حلال يا حرام) فرزندى كه از او متولّد میشود حلالزاده است و متعلّق به آن مرد و زن است و تمام احكام فرزند را دارد (مانند ارث و نفقه و غير آن).
جدا کردن اسپرم شوهر در آزمایشگاه و تزریق به رحم همسر
یکی از روشهای بارورى آزمايشگاهى (TVF)، جدا كردن اسپرمهای فعّال (سلولهای جنسى نر) از منى مرد در آزمايشگاه و تزريق آن به رحم همسرش است آیا این کار جایز است؟
اين كار ذاتاً اشكالى ندارد; ولى اگر مستلزم نظر و لمس نامشروع باشد، تنها در صورت ضرورت جايز است.
حکم تلقیح نطفه بیگانه
در مواردی که نطفه شوهر ضعیف است و قابلیت باروری ندارد آیا میتوان از نطفه مرد دیگری استفاده کرد و در رحم زن تزریق کرد تا آن زن و شوهر بچهدار شوند؟ و آیا این بچه حلالزاده است؟
تلقیح نطفه مرد بیگانه، شرعاً حرام است و فرزند حاصل نامشروع خواهد بود.بنابراین، جايز نيست نطفه مرد بيگانه را در رحم زنى وارد كنند، خواه با اجازه آن زن باشد يا نه و خواه شوهر داشته باشد يا نه و خواه شوهرش اجازه بدهد يا نه؛ و هرگاه چنين كنند و بچهای از آن متولّد شود اگر اين عمل بهطور شبهه انجامشده مثلاینکه گمان مىكرد زن خود اوست و زن نيز گمان مىكرد نطفه شوهر اوست و بعدازآن معلوم شد چنين نبوده، در اين صورت بچه متعلّق به آن مرد و زن است و تمام احكام فرزند را دارد، ولى اگر اين كار از روى علم و عمد انجام گيرد بچهای كه از آن متولّد میشود فرزند آنها حساب نمیشود و احكام ارث و مانند آن را ندارد؛ ولى احكام محرمیت نسبت به صاحب نطفه، زن و بستگانشان جارى میشود.
استفاده از نطفههای موجود در بانك نطفه
سؤال بعضى از مؤمنين و مؤمنات، كه از حيث نطفه نقايصى دارند، براى اولاد دار شدن به مراكز نابارورى مراجعه میکنند. آيا میتوان از نطفههایی كه در بانك نطفه نگهدارى میشود، در لقاح مصنوعى با منى خود آنها ممزوج و شرايط لقاح را فراهم و با دستگاه در رحم همسرانشان قرارداد؟ درصورتیکه بهطورکلی در منى آنها اسپرم و تخمك وجود نداشته باشد، آيا میتوانند از اسپرمها و تخمکهای مجهولالهویه موجود در بانك نطفه استفاده نمايند؟ و چنانچه در دو فرض فوق فرزندى به وجود آيد، متعلّق به چه كسى خواهد بود؟
استفاده از نطفه بيگانه براى صاحب فرزند شدن جايز نيست و تولّد فرزند بايد مستند به ازدواج صحيح شرعى باشد. ولى اگر چنين عملى انجام شود، فرزند متعلّق به صاحبان نطفه است و نسبت به مادرى كه در رحم او کشتشده نيز محرم است، بیآنکه از او ارث ببرد.
راهکار استفاده از نطفه بیگانه
هشت سال است ازدواجکرده، ولى بچهدار نمیشوم. مشكل از ناحيه شوهرم است و هيچ اميدى به بچهدار شدن من نيست، آيا میتوان از نطفه مرد ديگرى استفاده كرد؟ بهگونهای كه دو طرف همديگر را نبينند و اسپرم مرد را در مطب دكتر به زن تزريق كنند. در ضمن شنیدهام كه گفتهاند اين عمل چون براى جلوگيرى از طلاق است و دو طرف همديگر را نمیبینند، اشكالى ندارد و مانند خونى است كه از شخصى گرفته و به شخص ديگرى تزريق میکنند و لهذا ازنظر شرعى حلال است. آيا چنين چيزى صحّت دارد؟
اين كار گناه دارد و جايز نيست; مگر اينكه شما از شوهرتان طلاق بگيريد; و بعد از گذشتن عدّه به عقد موقّت مثلاً یکروزه مردى درآييد، هرچند او را هرگز نديده و نبينيد و نطفه آن مرد را در مطب دكتر گرفته و به شما تزريق كنند و بعد از تولّد فرزند مجدداً به عقد شوهرتان درآييد. در غير اين صورت جايز نيست.
روش تلقیح مجاز با نطفه بیگانه
در مواردی که مرد نطفه ندارد آیا راهی وجود دارد تا با استفاده از تلقیح نطفه بیگانه این زن و مرد بچهدار شوند؟
تنها راه برای استفاده از نطفه مرد بیگانه این است که مرد موقّتا همسر خود را طلاق دهد و آن زن پس از عدّه به عقد موقّت مرد موردنظر درآید (هرچند اصلاً همدیگر را نبینند) سپس نطفه آن مرد را برداشته و در زمان عقد با تخمک زن ترکیب کنند و پس از بخشش باقیمانده مدّت عقد موقّت و تجدید عقد دائم با شوهر سابق، نطفه ترکیبشده را در رحم او بکارند. فرزندی که متولّد میشود بر آن مرد و زن و اقوام زن محرم است اما بر اقوام مرد محرم نیست و تنها از آن زن و صاحب نطفه ارث میبرد.
حکم عده زن بعد از جایگزینی نطفه لقاح یافته
همانطور که فرموده¬ايد: تلقيح نطفه بيگانه با تخمک زن جايز نيست؛ ولي بعد از طلاق از همسر اوّل و تمام شدن عده و عقد موقّت با صاحب اسپرم هرچند او را نبيند مانعي ندارد؛ آيا بعد از جايگزيني نطفه لقاح يافته، عدّه لازم است؟
چنانچه تخمک و اسپرم را ترکيب کنند، ولي قبل از جايگزيني در رحم زوجه، زوج باقيمانده مدّت را ببخشد و سپس نطفه را جايگزين کنند، زوجه در حکم غير مدخوله است و عدّه ندارد؛ مانند مادر جانشين. ولي چنانچه بعد از جايگزيني نطفه، باقيمانده مدّت بخشيده شود بايد تا پايان حمل، عدّه نگهداشته شود.
تلقيح نطفه اجنبى با تخمک زن اجنبیه خارج رحم و انتقال آن به رحم زن
مردى عقيم، ولى زن او سالم و قدرت بارورى دارد. اگر اسپرم مرد ديگرى در آزمايشگاه با تخمك زن مذكور تركيب، سپس نطفه تركيب يافته در رحم زن نهاده شود، لطفاً بفرماييد:اولاً: آيا اين كار جايز است؟ثانياً: آيا اين امر زنا محسوب میشود؟ثالثاً: آيا مشخص بودن يا ناشناس بودن دهنده اسپرم در حكم مسئله تأثيرى دارد؟رابعاً: رابطه شرعى كودك با شوهر زن ازلحاظ ارث، محرمیت و نكاح چگونه خواهد بود؟خامساً: رابطه شرعى كودك با مرد صاحب اسپرم ازنظر ارث، محرمیت و نكاح چگونه است؟
اولاً: جايز نيست.ثانياً: زنا نيست; ولى از جهاتى شبيه زناست.ثالثاً: هيچ تأثيرى ندارد.رابعاً: رابطهای با او ندارد; جز اينكه فرزند طبيعى همسر اوست و با او محرم است.خامساً: بهمنزله فرزند نامشروع اوست كه محرم است; ولى از يكديگر ارث نمیبرند.

