سلب مسئولیت دندانپزشک قبل از شروع درمان
آيا دندانپزشک میتواند قبل از شروع به كار، به بيمار يا ولی او اعلان كند كه نسبت به ضررهاى احتمالى مسئولیتی نمیپذیرد؟ در صورت موافقت بيمار يا ولی صغير، اگر بيمار صدمهای ببيند، آيا پزشك ضامن خواهد بود؟
هرگاه قبلاً برائت خود را اعلام دارد و در كار خود كوتاهى نكند، ضامن نيست.
لزوم یا عدم لزوم برائت گرفتن دندانپزشک از بیمار
با توجه به اینکه در معالجات دندانپزشکی اگرچه دندانپزشک سعى كافى و دقّت لازم را نموده باشد، ولى ممکن است در حين یا پس از معالجه ضررها یا عوارضی به دندان و دهان برسد آيا اتمام حجّت با بيمار قبل از معالجه لازم است؟
براى اينكه مشكلى براى طبيب پيش نيايد، بهتر است درهرحال از بيمار برائت بگيرد.
استفاده از ابزار دندانپزشکی بدون ضدعفونی
برخى از ابزار دندانپزشکی بدون استريل يا ضد عفونى، بهصورت مشترك براى بيماران متعدّد مورداستفاده قرار میگیرد و ممكن است بیماریها از اين طريق منتقل گردد. آيا چنين كارى جايز و در صورت انتقال بيمارى پزشك گنهكار و ضامن است؟
درصورتیکه احتمال انتقال، احتمال قابلملاحظهای باشد، اين كار جايز نيست؛ و ضامن بودن پزشك بعيد به نظر نمیرسد.
کشیدن دندانی که امکان ترمیم آن است
غالباً و بهویژه در درمانگاههای دولتى، به بيماران توصيه میشود كه فلان دندان قابل معالجه است و لذا اصرار برنکشیدن آن مینمایند; آيا در صورت كشيدن دندان در اين حالت پزشك ضامن است؟ اگر به خاطر وضع اقتصادى يا عدم بينش فرهنگى انجام شود، چه حكمى دارد؟
درصورتیکه دندان خراب است و بعضى به علل مختلف ترجيح میدهند آن را بكشند و طبيب توجيه لازم را نموده، ولى بيمار اصرار درکشیدن آن دارد، اشكالى ندارد.
ضامن بودن دندانپزشک در صورت ضرر
معالجات دندانپزشکی ممكن است با شكست يا كوتاهى عمر دندان همراه شود، حال اگر دندانپزشک سعى كافى و دقّت لازم را نموده باشد، ولى در حين یا پس از معالجه ضررها یا عوارضی به دندان و دهان برسد، چه حكمى دارد؟
هرگاه اینگونه ضررها طبيعى باشد و معمولاً در غالب موارد رخ میدهد، ضامن نيست. در غير اين صورت، اگر از مريض برائت نگرفته باشد، ضامن است.
اصلاح مقررات بیمارستانها
كمبود خون در بیمارستانها و برخى مقرّرات دستوپاگير براى استفاده از وسايل، ممكن است موجب مرگ بيماران در اتاق عمل شود. آيا اصلاح اين مقرّرات واجب است؟
واجب است كارى كنند كه جان مردم در اتاق عمل به خطر نيفتد.
کمبود وسایل جراحی در اتاق عمل
نبودن وسایل جرّاحى، يا كم بودن آن در اتاق عمل، ممكن است باعث مرگ بيماران شود. آيا تهيّه اين وسایل واجب است؟
بر حكومت اسلامى لازم است وسایل را فراهم كند. همچنين بیمارستانهای خصوصى، هرگاه بيمارى را پذيرش كنند، بايد وسایل را فراهم سازند.
جداسازی اتاق عمل در بیمارستانها
جداسازى اتاق عمل در بیمارستانها بهطور كامل، مستلزم هزينه زيادى براى دولت است. آيا اجراى احكام شرع با هر هزینهای واجب است؟
درصورتیکه براى دولت موجب عُسر و حرج نشود، اين كار لازم است.
مالکیت عضو قطعشده در حد یا قصاص
عضوى که در حدود یا قصاص قطع میشود، در اختیار چه کسى قرار میگیرد؟
متعلّق به صاحب آن عضو است.
مسئولیت بیمارستان در قبال افراد فقیر
بيمارانى به بيمارستان مراجعه میکنند كه قادر بر پرداخت هزينه درمان يا عمل جرّاحى نيستند. آيا مسئوليتى متوجه بيمارستان، دكتر جرّاح يا حكومت اسلامى هست؟ در صورت فوت يا نقص عضو، دیهای بر ذمّه آنها استقرار پيدا میکند؟
بر حكومت اسلامى واجب است در اینگونه امور تدبيرى بينديشد، كه مشكل اين افراد حل شود.
فروش یا اهداء عضو قطعشده در حد یا قصاص
آيا فروش عضو قطعشده در حدّ يا قصاص، يا واگذارى آن به مسلمان ديگر جايز است؟
اگر بهمنظور پيوند به انسان ديگرى باشد (همانگونه كه در پيوند كليه مرسوم است) با اجازه صاحب آن جايز است.
زمان عيادت از بيمار
در چه روزهايى از هفته نبايد به عيادت بيمار رفت؟
در روايات آمده است كه همه روزبه عيادت مريض نرويد، بلكه یک روز در ميان باشد؛ و اگر بيمارى طولانى شود عيادت پیدرپی لزومى ندارد (مگر آن مقدار كه باعث شادى بيمار يا پيشرفت بهبودى او گردد) و درباره تفاوت ايّام هفته در مسئله عيادت روايت معتبرى نيافتيم.
خریدوفروش مواد استخراجشده از عضو پیوندی
خریدوفروش موادی كه از اعضاى پيوندى انسان استخراج میگردد، نظير پروتئين، فاكتور تحریککننده استخوانسازی و نظاير آنچه حكمى دارد؟
جايز است، هرچند بهتر است پول را در مقابل اعمالى كه روى آن مواد انجام میدهند بگيرند.

