جايى که آب يا ظرف آن غصبى است، يا از طلا و نقره است
اگر آب یا ظرفش غصبى است، یا از طلا و نقره است و آب و ظرف دیگرى ندارد تکلیف چیست؟
باید به جاى وضو یا غسل، تیمّم کند.
اگر آب فقط به مقدار تطهير موجود است
اگر کسى آب کمى در اختیار دارد که اگر با آن وضو بگیرد و یا غسل کند براى تطهیر بدن یا لباس او چیزى نمى ماند تکلیفش چیست؟
باید نخست بدن و لباس را آب بکشد، بعد تیمّم کند و نماز بخواند، امّا اگر چیزى که بر آن تیمّم کند ندارد باید آب را به مصرف وضو یا غسل برساند و با بدن یا لباس نجس نماز بخواند.
هرگاه غیر از آب پاک، آب نجسى هم به مقدار آشامیدن دارد
اگر غیر از آب پاک، آب نجسى هم به مقدار آشامیدن دارد، تکلیف چیست؟
از آب نجس نمى تواند استفاده کند و باید آب پاک را براى آشامیدن بگذارد و براى نماز تیمّم کند، البته دادن آب نجس به حیوان اشکالى ندارد.
جایی که مصرف آب موجود موجب هلاکت شخص یا همراهانش شود
اگر به مقدار كافى آب دارد امّا اگر آن را به مصرف وضو يا غسل برساند مىترسد خودش يا فرزندان يا دوستان و همراهانش از تشنگى هلاك يا بيمار شوند، يا فوق العاده به زحمت بيفتند، تکلیف چیست؟
باید تیمّم کند و آب را نگه دارد، همچنین اگر انسان غیر مسلمانى جان او در خطر باشد باید آب را به او بدهد و تیمّم نماید، درباره حیوان نیز همین حکم جارى است.
خوف بروز خطر در صورت استفاده از آب
اگر فردی آب دارد ولى مى ترسد اگر وضو بگیرد بیمار شود یا بیمارى او به طول انجامد، یا شدّت کند، یا معالجه آن سخت شود، تکلیف چیست؟
در تمام اين موارد بايد تيمّم كند، ولى اگر مثلًا آب گرم براى او ضرر ندارد بايد با آب گرم وضو بگيرد يا غسل كند و لازم نيست يقين به ضرر داشته باشد همين اندازه كه خوف ضرر داشته باشد كافى است كه وضو نگيرد و تيمّم كند.
در صورتي که تهيه آب هزينه سنگين داشته باشد
اگر تهیه آب مستلزم پرداخت هزینه باشد تکلیف چیست؟
اگر براى بيرون آوردن آب از چاه وسايلى لازم است بايد تهيّه كند، يا كرايه نمايد، هرچند به چند برابر قيمت معمول باشد، امّا اگر تهيّه وسايل يا خريدن خود آب وضو آنقدر هزينه مىخواهد كه نسبت به حال او ضرر دارد واجب نيست.
اگر بدلیل عدم توانايى يا نداشتن وسيله، دسترسى به آب ندارد
اگر آب وجود داشته باشد اما بواسطه عدم توانايى يا نداشتن وسيله دسترسى به آب ندارد چه کار باید کرد؟
هرگاه آب در چاه باشد و بواسطه عدم توانايى يا نداشتن وسيله، دسترسى به آب ندارد، بايد تيمّم كند و همچنين اگر مشقّت فوق العاده داشته باشد كه عادتاً مردم آن را تحمّل نمىكنند.
اشتباه در یقین به عدم یافتن آب
اگر کسی یقین داشته که آب پیدا نمی کند، لذا جستجو نکرده باشد و با تیمم نماز بخواند و بعد بفهمد اشتباه کرده است تکلیف چیست؟
كسى كه يقين دارد آب پيدا نمىكند و به جستجوى آب نرود و با تيمّم نماز بخواند بعد از نماز بفهمد كه اگر جستجو مىكرد آب پيدا مىشد نمازش باطل است، همچنين اگر بعد از جستجو، تيمّم كرده و نماز خوانده و بعداً بفهمد آب در آنجا وجود داشته بنابر احتياط واجب نماز را اعاده كند و اگر وقتگذشته قضا نمايد.
انجام تیمم بعد از عدم جستجوی آب در تنگی وقت
اگر شخص بصورت عمدی به جستجوی آب نرود تا وقت نماز تنگ بشود نماز او چه حکمی دارد؟
مرتکب گناه شده، ولى نماز او در تنگی وقت با تيمّم صحيح است.
جستجو آب در تنگی وقت
آیا در صورت تنگی وقت نماز لازم است برای آب جستجو نماید؟
هرگاه وقت نماز تنگ است و اگر جستجوى آب کند وقت مى گذرد جستجو لازم نیست، ولى اگر بتواند مقدارى جستجو کند همان مقدار لازم است.
جستجو آب با وجود خطر
آیا در صورت وجود خطر لازم است برای آب جستجو نماید؟
هرگاه در مکانی قرار دارد که اگر به جستجوی آب برود خطری او را تهدید می کند جستجو لازم نیست، ولى اگر بتواند مقدارى جستجو کند همان مقدار لازم است.
جستجوی آب قبل از وقت نماز
اگر قبل از وقت نماز به جستجوی آب برود آیا لازم است در هنگام نماز دوباره جستجو نماید؟
هرگاه قبل از وقت نماز جستجو كند و آب پيدا نكند چنانچه تا وقت نماز در همانجا بماند لازم نيست دوباره به جستجوى آب برود مگر اينكه تغييرى در اوضاع محل پيدا شده باشد و همچنين اگر براى يك نماز جستجو كند براى نمازهاى ديگر تا تغييرى پيدا نشده جستجو لازم نيست.
نائب گرفتن برای جستجوی آب
آیا نیابت یک نفر از طرف شخص یا اشخاصی برای جستجوی آب جایز می باشد؟
انسان مىتواند شخص ديگرى را كه مورد اطمينان اوست به جستجوى آب بفرستد و نيز اگر يك نفر از طرف چند نفر برود كافى است.
انجام تیمم با علم یا احتمال به وجود آب در محل دورتر
اگر مکلف یقین به وجود آب در مکانی دورتر داشته باشد چه وظیفه ای دارد؟
هرگاه اطمينان دارد كه آب در محلى دورتر از اين مقدار، موجود است و وقت نماز نيز تنگ نشده، بايد به سراغ آن برود، مگر اينكه مشقّت فوقالعادهاى داشته باشد، ولى اگر احتمال دهد يا گمان داشته باشد كه آب در فاصله دورتر است جستجو لازم نيست.

