تکلیف کسی که قرائت نماز را اشتباه میخوانده
اگر شخصی حمد و سوره نمازش را چند سال اشتباه میخوانده است الآن تکلیف چیست؟
اگر جاهل مقصر بوده باید نمازهایی را که یقین دارد غلط خوانده تدریجاً قضا کند.
نمازهای ایامی که مرجع نداشته و غلط خوانده است
با توجه به اینکه مدتی مرجع تقلید نداشتهام لطفاً به سؤالات زیر پاسخ دهید:1 در مدتی که مرجع نداشتم و قرائتم غلط بود آیا نمازهایم را قضا کنم؟2 بعد از مقلد شدن که چند ماه نمیدانستم قرائت نماز باید درست باشد آیا نمازهایم را قضا کنم؟3 بعد از مقلد شدن و تصحیح قرائت ازنظر خودم که درواقع غلط بود آیا نمازهایم را قضا کنم؟
نمازهایی که بدون تقلید و بهصورت غلط خواندهاید را تدریجاً قضا کنید اما در آن مدتی که تقلید کردهاید و رساله نگرفتهاید و گرفتار اشتباه بودید قضا ندارد بعدازاین کاملاً مراقب باشید.
رعایت مد در نماز
آیا رعایت مد در قرائت نماز لازم است؟
مد به مقدار لازم در طبیعت حروف نهفته است و نیاز به زحمت تازه ندارد، اما اضافه بر آنکه علمای تجویدی میگویند، جنبه تجویدی دارد و رعایت آن لازم نیست.
عدم منافات خطابات سورهها با روح نماز
چرا موقع خواندن نماز در سوره توحید کلمه «قل» را بکار برده میشود درصورتیکه مستقیم با خدا صحبت میشود و شخص ثالثی در کار نیست؟
سوره توحید برخلاف سوره حمد صحبت مستقیم با خداوند نیست بلکه حکایت خطابی است که بر پیامبر (ص) نازلشده و باید به همان صورت که جبرئیل نازل کرده خوانده شود.
قرائت اذکار نماز بهقصد انشاء
آیا میتوان اذکار و قرائتهای نماز را بهقصد انشاء خواند؟
پاسخ اجمالی:تمام اذکار و قرائتها بهقصد انشاء است بهجز سورهای که بعد از حمد میخوانند. پاسخ تفصیلی:در مورد اذکار و الفاظ نماز و قرائت حمد و غیره فهم معنا و قصد انشا نهتنها جایز، بلکه بسیار خوب است و در اینجا توجّه به چند نکته لازم به نظر میرسد:1 ـ شکی نیست که هدف از این الفاظ معانى آن است. هدف، تسبیح و تهلیل و حمد و ستایش خداست و این امر با قصد لفظ بدون قصد معنا حاصل نمیشود. حتّى به عقیده ما سوره حمد نیز چنین است. آیات و تعبیرات سوره حمد به خوبى نشان میدهد که از لسان بنده در برابر پروردگار است و این تصوّر که قصد انشا در آن با قصد قرآنیّت منافات دارد، اشتباه بزرگى است که باید از آن به خدا پناه برد، زیرا هدف سوره حمد را بهکلی از بین میبرد بهخصوص بعد از ملاحظه روایاتى که درباره سوره حمد آمده است.2 ـ شکی نیست که سوره توحید، یا سورههای دیگر که در نماز میخوانیم، از این امر مستثنى است؛ و هدف حکایت کلمات خداوند براى گرفتن پند و اندرز و تعلیم است (مثلاً هیچکس در «قُلْ هُوَ اللهُ اَحدٌ» قصد انشا نمیکند).3 ـ قصد معنا گاه تفصیلى است (مانند قصد خواص) و گاه اجمالى است (مانند آنچه عوام قصد میکنند.) عوام اجمالاً میدانند این کلمات، حمد و تسبیح و تمجید و ثنا و دعاست، ولى جزئیات آن را نمیدانند.4 ـ حق این است که قصد اجمالى کافى است و بر عوام لازم نیست که معانى الفاظ نماز را بهطور تفصیل بدانند، زیرا میدانیم اقوام زیادى غیر از اهل لسان وارد اسلام شدند که به غیر زبان عربى سخن میگفتند، اگر دانستن معانى تفصیلیّه قرائت و اذکار نماز واجب بود، باید در کلام پیغمبر اکرم (صلیالله علیه واله)، یا در روایات ائمّه (علیهمالسلام)، اشارهای به آن میشد. مخصوصاً بعضى امامان مانند حضرت امام رضا (علیهالسلام) که مدّتها در میان ایرانیان میزیستهاند.
منظور از قصد انشاء در نماز
منظور از قصد انشاء در اذکار نماز چیست؟
منظور این است که وقتی میگوید اللهاکبر خدا را به بزرگی میستاید و وقتی میگوید الحمدالله، حمد میکند خدا را.
توجه به معنی ذکر هنگام قرائت
در نماز، اول ذکر را خوانده و بعد به معنی آن فکر کنیم یا در حین خواندن ذکر معنی آن را در ذهن مرور کنیم؟
در حین خواندن ذکر معنی آن را در ذهن مرور دهید.
اشتباه در تلفظ حرکت
چنانچه شخصی در نماز، به استناد یک اشتباه چاپی، حرکتی را اشتباه تلفظ میکرده مثلاً بهجای ضمه، فتحه میخوانده است وظیفه او در مورد نمازهای خواندهشده چیست؟
چون مقصّر نبوده نماز او صحیح است و قضا ندارد، ولى بعدازاین مراقب باشد.
تلفظ فتحه قبل از واو شبیه به ضمه
برخى از نمازگزاران در کلماتى مانند «یَوْمِ» در «مالک یوم الدّین» و «تَوَاصَوْ» در «و تَواصوا بالحقّ» و حرکت فتحه قبل از واوِ ساکن را، شبیه به ضمّه میخوانند. همچنین در کلماتى مانند «عَلَیْکَ، عَلَیْنا، عَلَیْکُمْ» حرکت فتحه قبل از یاى ساکن را نزدیک به کسره، یا بهصورت مکسور قرائت میکنند، نماز آنها چه حکمى دارد؟
عرب در تلفّظهای معمول، فتحههای قبل از واو را کمى شبیه به ضمّه و فتحههای قبل از یاء را کمى شبیه به کسره ادا میکنند؛ بنابراین اگر منظور این است که حرکت یاء بوی ضمه یا بوی کسره میدهد اشکالی ندارد زیرا عربها نیز در اینجا همینگونه تلفظ میکنند اما اگر صریحاً به آن ضمه بدهد مشکل است ولی اگر جاهل قاصر بوده ضرری ندارد.
قرائت صحیح عبارت «مالک یومالدین»
نظر معظم له در مورد قرائت «ملک یومالدین» بهجای «مالک یومالدین» در نماز چیست؟
احتیاط واجب آن است که بهصورت «مالک یومالدین» قرائت شود.
قرائت کلمه «کفوا» در سوره توحید
کلمه «کفوا» در نماز چگونه باید خوانده شود با همزه یا واو؟ اگر فردی با همزه تلاوت کرده است، نمازهای او چه حکمی دارد؟
احتیاط آن است که «کُفُواً احد» را آنطور که مشهور است با «واو» و ضم «فا» بخوانند و در فرض سؤال نمازهای گذشته صحیح است ولی از این به بعد مراعات نمایید.
وقف روی کلمه «امر» در آیه «بِاِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ اَمْر سَلامٌ»
در سوره قدر در آیه «بِاِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ اَمْر *سَلامٌ» وقف روی کلمه «امر» صحیح است یا کلمه «سلام»؟
در پایان آیه مزبور، روى کلمه «امر» توقّف کنند.
خواندن نماز با قرائت غیر مشهور
آیا مطابق همه قرائات میتوان قرائت نماز را انجام داد؟
اگر قرائت مشهور در میان مسلمین باشد مانعى ندارد، ولى ازآنجاکه در زمان ما، مشهور همان قرائت عاصم مطابق روایت حفص است که در قرآنهای معمولى موجود است گرفتن از قرائات دیگران خالى از اشکال نیست.

