تقاص سود پرداختشده از اموال ربادهنده
کسی که قرض ربوی گرفته و اصل و سود آن را پرداخته است، آیا میتواند سودی که پرداخته بهعنوان تقاص از اموال ربا گیرنده بردارد؟
تقاص از اموال ربا گیرنده با اجازه حاکم شرع جایز است.
تصرف در اموال زوج به تقاص طلب زوجه
من زمان مجرد دو ميليون پسانداز داشتم که اوايل ازدواجم همسرم اين پول را بهعنوان قرض از بنده گرفتند که دو سال ديگر برگردانند، ولي الآن چهار سال است و از پول خبري نيست. و من الآن بدون اینکه شوهرم بداند براي خانوادهام هدايايي میخرم. آيا مشکل شرعي دارد. و بعید ميدانم همسر من اين پول را به من برگرداند، و من راضي نيستم.
بهعنوان جبران آن مبلغ مانعی ندارد.
تقاص بدون اذن حاکم شرع
اگر شخصی بجاي طلبش بدون اجازه و مخفيانه شيئي از بدهکار بردارد حكمش چیست؟
درصورتیکه راه دیگری برای رسیدن به این مقصود نباشد و آن وسیله از ضروریات زندگی بدهکار نباشد مانعی ندارد.
فروش اموال ضروری بدهکار جهت وصول طلب
اگر بدهکار غیر از اموال ضروری چیز دیگری نداشته باشد آیا طلبکار میتواند او را مجبور کند که اموال ضروری خودش را بفروشد؟ در غیر این صورت برای پراخت بدهی تکلیف چیست؟
اگر بدهكار غير از خانهاى كه در آن نشسته و اثاث و لوازم منزل و چيزهاى ديگرى كه به آن احتياج دارد چيزى نداشته باشد، طلبكار بايد صبر كند و نمىتواند او را مجبور كند كه چيزهاى مورداحتیاجش را بفروشد، (مگر اینکه خانه در مقابل طلب رهن باشد) امّا بدهكار بايد براى پرداخت بدهى خود تلاش كند و از طريق کسبوکار يا راههای مشروع ديگر چيزى به دست آورده و بدهى خود را بپردازد.
عدم استثنای سرمایه از دین
آیا سرمایه جزء مستثنایت دین محسوب میشود؟
سرمایه، جزء مستثنایت دین محسوب نمیشود و طلبکار میتواند زیر نظر حاکم شرع آن را جهت وصول طلب خود توقیف کند.
عدم استثنای وسیله امرارمعاش از دِین
آیا وسیله امرارمعاش جزء مستثنایت دین است؟
وسیله امرارمعاش جزء مستثنایت دین نیست.
اجرای مستثنیات دین در مورد ضامن
مستثنایت دین در ارتباط با ضامن شخص ورشکسته چیست؟
در مستثنایت دین فرقى بین بدهکار اصلى و ضامن نیست.
پرداخت بدهیهای میت از محل دیه او قبل از تقسیم آن
پدر من 500 میلیون بدهکاری داشت. کار میکرد و رقمهای پایین را رد میکرد که در اثر تصادف فوت کرد. میخواستم سؤال کنم که من میتوانم سهمیه دیه خود را استفاده کنم و به حج بروم یا باید به بدهکاران پدرم بدهم؟
دیه جزء اموال آن مرحوم است و در درجه اول باید بدهیهای او را از آن پرداخت. اگر چیزی اضافه آمد تعلق به ورثه دارد.
مالی که به گمان اینکه مال خودش بوده برداشته
مالی را از زمین برداشتم به گمان این که مال من بوده ولی بعدا فهمیدم که متعلق من نبوده تکلیف چیست؟
هرگاه مالى را پيدا كند و به گمان اين كه مال خود اوست بردارد، بعد بفهمد مال او نيست، نمى تواندآن را در همان جا بيندازد، بلكه بايد مطابق دستور تا يك سال اعلان نمايد.
تکلیف مالی که توسط فرد نابالغ پیدا شود
اگر کودکی نابالغ مالی را از زمین پیدا کند تکلیف چیست؟
هر کودک نابالغى مالى را پیدا کند احتیاط واجب آن است که ولىّ او اعلان نماید و چنانچه تا یک سال صاحب آن پیدا نشد مطابق یکى از دستورهاى چهارگانه، آنچه مطابق مصلحت کودک است عمل مى نماید که دستورهای چهارگانه عبارتند از: 1ـ آن را براى خود بردارد به قصد این که هر وقت صاحبش پیدا شد اگر آن مال موجود نیست، عوض آن را به او بدهد. 2ـ به صورت امانت براى او نگهدارى کند.3ـ از طرف صاحبش صدقه در راه خدا بدهد. 4ـ آن را به حاکم شرع بسپارد و احتیاط مستحب صدقه دادن یا سپردن به حاکم شرع است.
حال شدن بدهیهای میت
اگر بدهکار فوت کند آیا طلبکاران میتوانند طلب خود را هرچند مدت آن فرانرسیده باشد مطالبه کنند؟
هرگاه بدهكار از دنيا برود تمام بدهیهای او (هرچند مدّت آن نرسيده باشد) بايد پرداخت شود و طلبكاران مىتوانند آن را مطالبه نمايند.
تکلیف بدهی طلبکاری که دسترسی به او نیست
وظیفه بدهکار درجایی که دسترسی به طلبکار ندارد چیست؟
كسى كه دسترسى به طلبكار خود ندارد، چنانچه اميد نداشته باشد او را پيدا كند، احتياط واجب آن است كه مقدار طلب او را با اجازه حاكم شرع به فقير دهد، خواه آن فقير غير سيّد باشد يا سيد.
مالکیت وامگیرنده نسبت به وام قرضالحسنه
آیا در وامهای قرضالحسنه وامگیرنده مالک میگردد؟
در وامهای قرضالحسنه مالک میشود
برائت ذمه بدهکار با پرداخت بدهی طلبکار
به کسی که قبلاً مستأجر شخصی بوده بدهکارم و نمیتوانم وی را پیدا کنم. صاحبخانه آن شخص ادعا میکند که مستأجر به وی بدهکار بوده. آیا من از طرف مستأجر میتوانم بدهی را پرداخت کنم تا بدهی من نیز به او پاک شود یا اینکه باید بدهی خود را از طرف وی صدقه بدهم یا احتیاطاً هر دو را انجام دهم؟
اگر به قول آن صاحبخانه اطمینان داشته باشید جایز است در غیر این صورت اگر از پیدا کردن او مأیوس باشید باید آن وجه را به شخص فقیری بدهید.
