مصرف مازاد وام جعاله برخلاف قرارداد
قسمتی از تسهیلات وام جعاله ی تعمیر منزل اضافه آمده است آیا میتوانم آن را در موارد دیگر مصرف نمایم؟
اگر بانک اين مبلغ را بهعنوان جعاله به او داده، میتواند باقیمانده را در هرجایی که میخواهد هزينه کند.
اگر بانک اين مبلغ را بهعنوان جعاله به او داده، میتواند باقیمانده را در هرجایی که میخواهد هزينه کند.
«جاعل» و «عامل» میتوانند قبل از شروع به کار و یا بعد از شروع آن، جعاله را فسخ کنند، ولى اگر جاعل به هم بزند بايد مزد مقدار عملى را که عامل انجام داده را به او بدهد.
كار موردقرارداد بايد حرام نباشد و نيز بايد نتيجه عقلايى داشته باشد، بنابراين اگر بگويد هرکسی شراب بخورد، يا هر كس در شب بهجای تاريكى برود فلان مبلغ را به او مىدهم اين جعاله صحيح نيست.
اگر بعد از قرارداد، کار را بهقصد اینکه پول نگيرد انجام دهد، حقّى نسبت به مزد ندارد.
اگر پیش از قرارداد این کار را انجام دهد حقی نسبت به مزد ندارد.
عامل میتواند عمل را ناتمام بگذارد، ولى اگر ناتمام گذاردن عمل سبب ضرر و زيان جاعل شود بايد آن را تمام کند و درصورتیکه تمام نکند ضامن است، مثلاً اگر به طبيب بگويد اگر چشم مرا عمل کنى فلان مقدار به تو میدهم و او جراحى را شروع کند، چنانچه ناتمام گذاردن آن باعث معيوب شدن چشم گردد حقّى بر جاعل ندارد و ضامن ضرر و زيان او نيز هست.
در جعاله، عامل باید بالغ باشد و اینکه بتواند كار موردنظر جاعل را انجام دهد.
جاعل بايد بالغ و عاقل باشد و از روى اراده و اختيار قرارداد ببندد و شرعاً بتواند در مال خود تصرّف كند، بنابراين جعاله آدم سفيهى كه مال خود را بيهوده مصرف مىكند صحيح نيست.
جعاله ممکن است با شخص غير معيّن صورت گيرد که به آن جعاله عام گویند مثلاً، بگويد: اگر طبيبى بيمارى فرزندم را علاج کند، فلان مقدار خواهم داد. يا با شخص معيّن که به آن جعاله خاص گویند مثلاینکه به غوّاصى بگويد: اگر فلان جنس غرقشده مرا از دريا بيرون آورى، هزار تومان به تو میدهم؛ که در هر دو صورت جعاله صحيح است.
جعاله با هر عبارتی که بر درخواست انجام دادن عمل در برابر پرداخت اجرت از سوی جاعل دلالت کند، صورت میگیرد و بر زبان راندن الفاظ ویژهای لازم نیست؛ و در مورد عامل هم اگر کار را آغاز کند، بهمنزله قبول اوست.
از عقود است.
جُعاله آن است كه انسان قرار بگذارد كه در مقابل كارى كه براى او انجام مىدهند مال معيّنى بدهد، مثلاً بگويد «هر كس گمشده مرا پيدا كند هزار تومان به او مىدهم» به شخصى كه اين قرار را مىگذارد «جاعل» و به شخصى كه كار را انجام مىدهد «عامل» مىگويند.
در بلوغ سنّ خاصّى معتبر است و باید از طرق معتبر اثبات شود، البتّه بلوغ علائم دیگرى نیز دارد.