فلسفه دو برابر بودن ارث مرد نسبت به زن
در مورد تفاوتهای زن و مرد ازلحاظ ارث که چرا اسلام سهم مرد را دو برابر سهم زن قرار داده است، توضیح بفرمایید.
دلیل آن روشن است زنان هنگامیکه شوهر میکنند هزینهای براى زندگى نمیپردازند و در اسلام تمام هزینه آنها بر دوش مردان است و به تعبیر دیگر مردان هم باید هزینه زندگى خود را بپردازند و هم هزینه زندگى فرزندان و زنانشان را و بااینحال طبیعى است که سهم ارث آنها بیشتر باشد، ممکن است گفته شود بعضى از زنان شوهر نمیکنند و بعضى از مردان زن نمیگیرند، درباره آنها چطور؟ پاسخ آن نیز با توجّه به یک نکته معلوم میشود و آن اینکه قوانین الهى (بلکه تمام قانونها) هماهنگ با نوع افراد جامعه است. افراد استثنایى معیار قوانین نیستند (شرح بیشتر را در تفسیر نمونه، جلد سوّم، صفحه 374، ذیل آیه دوازدهم سوره نسا مطالعه فرمایید).
حکم خواندن شعر توسط روزهدار و مُحرِم
مرحوم حاج شیخ عباس قمى (ره) در «مفاتیحالجنان» از امام صادق (علیهالسلام) نقل میکند که «مکروه است روایت شعر براى روزهدار و مُحرم و در حرم و در روز جمعه و شبها و لو شعر حق باشد» حضرتعالی در این مورد چه میفرمایید؟
این مطلب دریکی از روایات معتبره واردشده است که امام صادق (علیهالسلام) فرمود: «یکره روایه الشّعر للصائم و للمحرم و فى الحرم و فى یوم الجمعه و ان یروى بالّلیل; مکروه است نقل شعر براى روزهدار و محرم و در حرم مکه و در روز جمعه و در شب» و حتّى در ذیل حدیث آمده است: هرچند شعر حق باشد، ولى ممکن است عناوین ثانویه مهمتری، این کراهت را تحت الشّعاع قرار دهد.
دلیل عدم ذکر دعای عدیله در مفاتیح نوین
چرا حضرتعالی دعای عدیله را در مفاتیح نوین ذکر نکردهاید؟
ظاهراً از کلمات علما است و از ادعیه نقلشده از معصومین علیهمالسلام نیست.
شهادت دروغ دادن در حال اضطرار
طبق مسئله 2304 رساله قسم دروغ برای نجات خود یا مسلمان از شر ظالم اشکال ندارد، آیا شهادت دروغ برای نجات خود یا...، همین حکم دارد؟
اگر به زیان مسلمان دیگری تمام نشود مانعی ندارد.
نبش قبر امواتی که با اختلاف فاحش از قبله دفن شده اند
اگر اموات در قبرستان با اختلاف فاحش از قبله دفن شده اند نبش قبر جایز است؟
در صورتی که عرفا رو به قبله نباشند و هتکی لازم نیاید اشکالی ندارد.
جواز مصرف زکات برای ماشین، خانه و سرمايه کسب توسط شخص فقیر
آیا نیازمندی که زکات دریافت کرده است، میتواند آن را برای سرمایه کسبوکار و دیگر احتیاجات خودمصرف کند؟
شخص نيازمند میتواند مركب سوارى موردنیاز و همچنين خانهای كه به آن احتياج دارد و سرمايه لازم براى کسبوکار را از زكات تهيّه كند و در اين قسمت بايد به آن مقدار كه براى نياز و حفظ آبروى او لازم است قناعت كند.
حکم دروغ گفتن خبرنگار برای مصلحت نظام اسلامی
امام راحل (قدس سره) میفرمودند: «گاه میتوان براى حفظ نظام، برخى از واجبات را نیز ترک کرد.» آیا این موضوع در خبر هم صادق است؟ آیا خبرنگار نیز میتواند براى حفظ نظام بهدروغ متوسّل شود؟
اگر واقعاً مسئله بهصورت اهم و مهم درآید و مانند دروغ براى اصلاح ذات البین شود، مانعى ندارد. ولى چون ممکن است این حکم وسیله سوءاستفاده قرار گیرد و به هر بهانهای خبرهاى دروغ منتشر کنند، باید حتّى الإمکان از این کار پرهیز کرد.
عدم جواز امامت کسی که نمی تواند به حد رکوع خم شود
کسی که به دلیل ناراحتی کمر نمی تواند مثل انسان سالم به رکوع برود اما با خم کردن زانوها دست هایش به زانو می رسد و کمر حدود 45 درجه بیشتر خم نمی شود، آیا می تواند امام جماعت باشد؟
اگر مقدار خم شدن او به حدی نباشد که صدق رکوع کند امامت ایشان صحیح نیست.
وصیت بهتساوی ارث بین دختر و پسر
چنانچه پدر یا مادر وصیت کرده باشند هنگام تقسیم ارثیه بین دختر و پسر فرق قائل نشوند تکلیف چیست؟ آیا عمل به آن واجب است؟
درصورتیکه این وصیت بهضمیمه سایر وصایای میّت بیش از ثلت اموال وی نباشد عمل به آن لازم است؛ یعنی اضافه سهم دختران از ثلث پرداخته میشود؛ و اگر اضافه بر ثلث باشد، تنها به مقدار ثلث جایز است.
عدم استحباب خرید قبر
آیا خریدن قبر برای خود مستحب است؟
دلیلی بر استحباب این کار وجود ندارد.
صدور حکم جهاد ابتدایی توسط ولیفقیه
آیا برای آغاز جنگ ولیفقیه میتواند اذن دهد یا باید معصوم اذن دهد؟
جنگ ابتدایی مخصوصاً در زمان غیبت کبری مشروع نیست بنابراین ولیفقیه تنها میتواند دستور جهاد دفاعی دهد.
عدول از شک 2 و 4 به شک 3 و 4 در نماز احتیاط
شخصی شک بین 2 و 4 در حال نشسته کرده و بنا روبر 4 گذاشته، بعد اتمام 2 رکعت احتیاط بجا آورده که در وسط نماز احتیاط یقین کرده که شکش بین 3 و 4 بوده، حال وظیفهی او چه است؟
اگر از رکعت اول نماز احتیاط عبور نکرده سلام دهد و نماز صحیح است و الا نماز را اعاده نماید.
پس گرفتن باغی که جهت نصف کاری دراختیار فرزند قرار داده شده
مادرم باغی به بنده داده که من همه کارهای آن را انجام دهم و محصول و مالکیت آن بصورت نصف نصف باشد و پس از چند ماه که در آن کار کردم، ملک را با اجبار از بنده پس گرفت و اکنون برادرنم آن ملک را با آگاهی از عدم رضایت بنده خریداری نموده اند آیا ملک مذکور برای مادر و برادرانم مباح است؟
در صورتی که مدتی توسط مادر برای کار شما تعیین نشده و ملک را به شما واگذار نکرده، مادر حق داشته آن را به دیگری بفروشد.
عدم جواز تصرّف در زکات جداشده
تصرّف در مالی که بهعنوان زکات کنار گذاشتهشده است چه حکمی دارد؟
انسان نمیتواند زكاتى را كه جدا كرده و كنار گذاشته بردارد و چيز ديگرى بهجای آن بگذارد.

