اطلاق یا عدم اطلاق حبوه بر تفنگ و نیزه
آیا تفنگ یا نیزه هم مثل شمشیر به ولد اکبر میرسد؟
در مورد تفنگ احتیاط مصالحه با سایر ورثه است و درصورتیکه صغیر داشته باشد، باید حقّ صغیر را بدهند و اگر بیش از متعارف گلوله داشته باشد حق تمام ورثه است و نیاز به مصالحه با پسر بزرگ نیست اما نیزه ملحق به حبوه نیست.
موارد استثناء حبوه که به پسر بزرگتر نمیرسد
در چه صورتی قرآن، انگشتر و شمشیر و لباس میت به پسر بزرگتر او نمیرسد؟
1- هرگاه ميّت قرض داشته باشد، چنانچه قرضش بهاندازه مال او يا زيادتر از آن باشد، قرآن، انگشتر و شمشير و لباس او به پسر بزرگترش نمیرسد و بايد به قرض او بدهند، ولى اگر اموالش بيشتر باشد و بتوان قرض او را داد و مقدار قابلتوجهی هم براى ورثه باقى میماند، بايد آن چهار چيز را به پسر بزرگترش داد.2- اگر آن قرآن قیمت فوقالعادهای دارد همه ورثه در آن شریکاند3- فقط انگشتر و قرآن و شمشیر و لباسی که میپوشیده یا آماده پوشیدن بوده جزء حبوه است آن هم درصورتیکه قیمت فوقالعادهای نداشته باشد
اگر از موارد حبوه بیش از یکی باشد
اگر از موارد حبوه یعنی اختصاصی های پسر بزرگتر در ماترک میت بیش از یکی داشته باشد تکلیف چیست؟
اگر ميّت از اين چهار چيز بيش از يكى دارد، مثلاً دو قرآن يا دو انگشتر دارد چنانچه از همه آنها استفاده مىكرده همه به پسر بزرگترش مىرسد.
حاجب بودن خواهر و برادر مادری
در چه صورت خواهر و برادر مادری حاجب بخشی از سهم خواهر و برادر پدری یا پدر و مادری میشود؟
هرگاه وارث همسر و برادر و خواهر مادری به همراه برادر و خواهر پدری یا پدر و مادری و یا هر دو باشد همسر سهم خود را میبرد، خواهر و برادر مادری یکسوم اصل مال را میبرد و مابقی بین سایرین تقسیم میشود مثلاً اگر تمام مال شش تومان باشد، سه تومان به شوهر و دو تومان به برادر و خواهر مادرى و يك تومان به برادر و خواهر پدر و مادرى مىرسد.
تکلیف ارث در صورت پیدا شدن وارث نسبی در ضمان جریره
طبق آنچه در متون فقهى آمده ضامن جریره در صورتى ارث میبرد که مضمون وارث نسبى و آزادکننده نداشته باشد. با عنایت به مطلب فوق، اگر ضامن جریره دیه خطایى مضمون خود را پرداخت کند و بعد از آن وارث نسبى لاحق شود، کدامیک ارث میبرند؟
در چنین صورتى ضامن جریره میتواند دیه را باز پس بگیرد یعنى نه ارث میبرد و نه دیه را میپردازد.
نحوه تقسیم ماترک متوفیان از یک خانواده در یک حادثه
اينجانب در شهريور 1385 کل خانوادهام، بهغیراز يك خواهرم را در حادثه رانندگى ازدستدادهام. پدر و برادر و خواهر و نامادرىام در حادثه رانندگى فوت نمودهاند كه متأسفانه پزشك قانونى اعلام تقدّم و يا تأخّر زمان فوت ايشان را غیرممکن دانسته است. با توجّه به آنچه گفته شد و با عنايت به اینکه همسر برادر محرومم در زمان وقوع حادثه حامله بوده و حمل نيز زنده متولدشده، خواهشمند است بفرماييد:الف) با توجّه به عدمتشخیص زمان فوت، آيا افراد متوفی از يكديگر ارث مىبرند؟ب) آيا تصادف اتومبيل مشمول هدم مصرّحه در شرع مبين اسلام است؟
تصادف اتومبيل مشمول حكم هدم كه در روايات به آن تصريح شده است. بنابراين، بايد هر يك از فوتشدگان را فرض كرد كه زودتر مرده و اموال وى را در ميان ورثهاش تقسيم كرد و سهم آنها كه مردهاند به ورثه در قيد حيات آنها مىرسد.
عدم توارث در محرمیت رضاعی
آيا كسانى كه بهواسطه شير خوردن با يكديگر خويشاوند مىشوند از يكديگر ارث مىبرند؟
خير، از يكديگر ارث نمىبرند.
شرط عدم توارث در عقد
اگر در عقد دائم شرط کند که ارث نبرد چه حکمى دارد؟
در اینجا اسقاط ما لم یجب نیست، بلکه شرط عدم توارث است و این شرط نیز خلاف مقتضاى عقد است و مشروع نیست
شرط عدم توارث در عقد دائم و توارث در عقد موقت
آیا در عقد دائم میتوان شرط کرد زوجه از زوج ارث نبرد یا در عقد موقت شرط ارث کند که زوج و زوجه از هم ارث ببرند؟
با شرط، تنها امور اعتباری تغییر میکند ولی امر تکوینی خارجی مانند خویشاوندی و زوجه شدن و احکام الهی مترتب بر آن را نمیتوان تغییر داد. ولی میتواند در عقد دائم شرط کند مطالبه ارث نکند یا در زمان حیات چیزی بگیرد و در عوض شرط کند مطالبه ارث نکند؛ و در عقد موقت میتواند از ثلث برای زوجه وصیت کند.
توارث در زمان عده طلاق رجعی
چنانچه در عده طلاق رجعی یک از طرفین فوت کند آیا طرف دیگر از او ارث میبرد؟
در عده طلاق رجعى از يكديگر ارث میبرند.
اگر یکی از طرفین توارث، فاقد مال باشد
یک نفر با سه بچهاش در یکشب، در اثر گازگرفتگى زغال فوت کردهاند و معلوم نیست کدام مقدّم و کدام مؤخّر فوت کردهاند، قابل توجّه اینکه بچهها مالى ندارند و وارث پدر فعلاً یک زن و پدر و مادر او میباشند، کیفیت تقسیم ارث را بیان فرمایید؟
سهم فرزندان از مال پدر برداشته میشود و به ورثه آنها میرسد و بقیّه به باقى ورثه پدر میرسد.
توارث در فوت همزمان
پدر و پسرى همزمان باهم در اثر یک سانحه تصادف به رحمت حق پیوستهاند. پدر داراى سه فرزند دیگر نیز است، از طرف دیگر پسر که همراه پدرمرده است نیز داراى چهار فرزند است، آیا از ارث پدربزرگ به این فرزندان یتیم چیزى میرسد؟
باید فرض کنیم که پدر قبلاً فوت کرده و سهمیهای از او به این فرزند رسیده است و سهمیّه او منتقل به یتیمان او میشود و باز فرض میکنیم که پسر قبلاً فوت کرده و از اموالى که قبلاً داشته است سهمى به پدر و سهمى به فرزندان او میرسد، خلاصه اینکه هرکدام از اموال دیگرى طبق قانون ارث سهمى میبرند و آن سهم منتقل به ورثه آنها میشود.

