حکم وثیقه قرار دادن چک و سفته
یکى از مسائل لازم در اسناد تجارتى (چک، سفته، برات)پشت نویسى آنهاست که به وسیله پشت نویسى انتقال آنها صورت مى گیرد امّا نظر به این که اینها در بین تجّار و بازرگانان ارزش تجارتى دارند و حتّى به جاى وجه نقد معامله و معاوضه مى شوند آیا مى توان این اسناد را به طور مستقل )نه این که همراه با قراردادى نزد بانک وثیقه باشند( به عنوان مال مرهونه )مال در گرو وثیقه)وثیقه و گرو گذاشت ؟
اگر چک و سفته از فرد معتبری باشد می توان آن را به عنوان وثیقه پذیرفت.
تکلیف بانک در صورت پرداخت کردن چک جعلی
شخصى بابت خريد جنسى مبلغ پانصد هزار تومان به حساب جارى اين جانب پول واريز نمود فرداى آن روز آمد و گفت از خريد جنس صرف نظر كرده و پول خود را مطالبه نمود، كه يك فقره چك به مبلغ پانصد هزار تومان صادر و به ايشان تحويل شد حال با توجه به اينكه اينجانب طرف را نديده ام و قسمت فروش كارخانه هم او را نمىشناسد، او چك را جعل و كليه نوشتار روى چك را با موادّى محو نموده و روى آن مبلغ شانزده ميليون و پانصد هزار تومان نوشته و از بانك گرفته، كه چك از طريق اداره آگاهى به تشخيص هويّت فرستاده شد. حال تكليف اينجانب با بانك چيست؟
اگر بانك طبق مقرّرات خاصّ خودش در تشخيص امضا و مبلغ كوتاهى نكرده مسئول نيست و تنها شخص جاعل مسؤول است و اگر بانك كوتاهى كرده بانك و جاعل هر دو مسئولند.
محاسبه خمس معدن
آیا به موادی که از معادن استخراج میشود خمس تعلق میگیرد؟
واجب است خمس چيزى را كه از معادن طلا، نقره، سرب، آهن، مس، زغالسنگ، نفت، گوگرد، فيروزه، نمك و معدنهای ديگر و انواع فلزات به دست مىآورند بدهند و احتياط واجب آن است كه نصاب معيّنى در آن نيست، يعنى آنچه را از معدن استخراج مىكنند كم باشد یا زياد خمس دارد.
حکم آنچه به آن معدن گفته میشود
آیا به گچ، آهک و گل سرخ و انواع سنگها خمس تعلق میگیرد؟
گچ و آهك و گل سرخ و مانند آن اگر به آنها معدن گفته شود بايد خمس آن را بدهد، همچنين انواع سنگها.
شرایط وجوب خمس معدن
در چه شرایطی به معادن خمس تعلق میگیرد؟
معدن، خواه روى زمين باشد يا زیرزمین، در زمين ملكى باشد يا درجایی كه مالك ندارد، استخراجکننده آن مسلمان باشد يا غیرمسلمان، بالغ باشد يا غير بالغ، در تمام اين صورتها بايد خمس آن پرداخته شود و درصورتیکه كودك باشد، ولی او میپردازد.
تخمیس معدن بعد از کسر مخارج استخراج آن
آیا هزینههای استخراج و تصفیه معدن را میتوان قبل از پرداخت خمس کسر کرد؟
مخارج و هزينه استخراج معدن و تصفيه آن (درصورتیکه احتياج به تصفيه دارد) و همچنين اجارهای را كه جهت معدن میپردازد از آن كم میشود و باقيمانده خمس دارد، ولى مخارج سال از درآمد معدن كسر نمیشود.
خمس معدن اجارهای
خمس معدن اجارهای بر عهدهی چه کسی است؟ در صورت فرارسیدن سال خمسی دوباره باید خمس پرداخته شود؟
اجارهکننده باید پس از کسر مخارج خمس معدن را بپردازد و اگر سال بر آن بگذرد خمس دیگری باید بدهد اما اگر دادن دو خمس سنگین باشد مایکی از آندورا به او میبخشیم.
خمس معدنى که ملک چند نفر است
اگرچند نفر باهم چیزی از معدن استخراج کنند محاسبه خمس چگونه است؟
اگرچند نفر چيزى را از معدن استخراج كنند بايد بعد از كم كردن مخارج، خمس آن را بدهند، خواه كم باشد يا زياد بنا بر احتياط واجب.
خمس استخراج معدنى که در ملک ديگرى است
اگر شخصی معدنی که در ملک دیگری استخراج کند محاسبه خمس آن چگونه است؟
اگر معدنى را كه در ملك ديگرى استخراج كند، آنچه از آن به دست مىآيد مال صاحب آن زمين است و چون صاحبملک براى بيرون آوردن آن خرجى نكرده، بايد خمس تمام آنچه از معدن استخراجشده بدهد، ولى اگر اين كار به دستور او انجامگرفته هزينه آن بر عهده اوست و از درآمد معدن كم میشود.
معادن عظیمِ موجود در اراضی مباح يا ملک
اگر معدن از معادن عظیمِ و در اراضی مباح یا ملکى باشد، مسئولیتش با کیست؟
در این صورت حاکم شرع (مجتهد عادل) حق دارد بر اخراج و صرف آن در مصارف مسلمین نظارت کند در این صورت استخراجکنندگان باید نظر حاکم شرع را رعایت کنند.
خمس معدنى که حکومت اسلامى استخراج کند
اگر معدن را حکومت اسلامی استخراج کند به آن خمس تعلق میگیرد؟
اگر حكومت اسلامى معدنى را استخراج كند خمس به آن تعلّق نمیگیرد.
تعلق خمس به هر آنچه دارای شرایط و نصاب معدن باشد
آیا گل سرشویی و رختشویی و خاک معدنی که در شیره انگور استفاده میشود آیا معدن محسوب میشود و خمس دارد؟
اگر شرایط و نصاب معدن جمع باشد خمس دارد.
حریم معدن
1. آیا معدن دارای حریم است؟2. حد حریم معدن چه مقدار است و چگونه تعیین میشود؟3. آیا واگذاری حریم معدن به دیگری جایز است؟4. آیا بهرهبردار معدن نسبت به همسایگان معدن و خسارت احتمالی به آنها وظیفهای دارد؟
1- معدن، خواه در تملّک اشخاص باشد یا تملّک دولت و واگذارى خواه بهصورت تملّک باشد یا بهرهبرداری، داراى حریم است.2- مراد از حریم معدن، آن مقدار فضا و محلی است که در عرف و عادت معدنچیان، براى استخراج و بارگیرى و سایر احتیاجات متعارف، موردنیاز است.هرگاه در قانون حکومت اسلامى حدّى براى آن معدن در نظر گرفتهشده است، بر طبق آن عمل میشود و اگر در قانون تبیین نشده، باید با مشاوره چند نفر از معدنچیان باسابقه و متدین، حدّ و حدود آن تعیین گردد و مطابق آن عمل شود. البتّه حریم معدن، نسبت به بهرهبرداریهای ممکن در حال و آینده نزدیک، در نظر گرفته میشود و آینده دور معیار نیست.3- واگذارى این حریم به دیگران درصورتیکه از طرف مسئولان بخش معدن و مطابق مقررات باشد، اشکالى ندارد، در غیر این صورت جایز نیست.4- بهرهبرداران از معدن در نحوه بهرهبرداری و انفجارات خود، باید طورى عمل کنند که مزاحمت و ضرر و زیانى براى همسایگان حاصل نشود.

