مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی

مادام كه ضرورت قطعى نباشد، جايز نيست.

درصورتی‌که بيمار در شرايط خطرناكى باشد و اولياى مريض او را به طبيب بسپارند كه از او مراقبت كند و طرفين يا خصوص طبيب بداند كه اگر از بيمار غفلت كند، خطرى بيمار را تهديد می‌کند، چنانچه طبيب اين مسئوليت را پذيرفته باشد و ازآنجام‌وظیفه تخلّف نمايد، در برابر نتيجه آن مسئول است؛ و اگر عمداً و به‌قصد زيان رساندن به مريض اين كار را كرده باشد، قتل عمد، يا جرح عمد محسوب می‌شود، در غير اين صورت، شبه عمد است.

هیچ‌کدام جايز نيست.

مجازات او تعزير است.

پزشك در اين صورت گناه بزرگى مرتكب شده است.

هرگاه آن تشريح براى فراگرفتن علم پزشكى جهت حفظ جان مسلمين ضرورت داشته باشد و از غير اين راه دسترسى نداشته باشد، مانعى ندارد.

در فرض سؤال پزشك ضامن خون نيست، ولى گناه بزرگى مرتكب شده و قابل‌تعقیب است.

چنانچه قراينى كه نشانه اسلام است در آن قبر نباشد و آن قبر در بلاد اسلامى نباشد مانعى ندارد؛ و اگر مربوط به بلاد اسلامى است، ظاهر اين است كه جسد و قبر مسلمان است و احكام مسلمان بر او جارى می‌شود؛ و اگر در بلدى است كه هر دو گروه به‌طور وسيع در آن هستند، در صورت ضرورت نبش آن مانعى ندارد.

الف تا و) هرگاه وضع ظاهرى بيمار عدم بكارت باشد و بيمار طبيب را در جريان نگذارد، طبيب ضامن نيست، همچنين اگر برائت جسته و مقصّر نباشد. ولى درصورتی‌که ظاهر او بكارت باشد، يا لااقل احتمال قوى برود كه باكره است و برائت هم نجسته باشد طبيب ضامن مهرالمثل است، مگر این‌که بتواند او را به‌صورت اوّل بازگردانده در اینجا ارش نقص موقّت و هزینه‌های اضافى را می‌پردازد.

هرگاه مفسده خاصی بر آن مترتّب نشود، اشكالى ندارد.

نسبت به ضايعاتى كه در پوست آلت و تنگى مجرا و كج شدن به وجود آمده، طبق تشخيص كارشناس ارش تعلّق می‌گیرد و در مورد عدم بارورى، اگر پس از معالجه مشكل حل نشود آن نيز ارش دارد.

تفاوتى ندارد.

جز در موارد ضرورت جايز نيست; و فرقى در ميان آن‌ها نيست.

درصورتی‌که اين كار براى معالجه اجتناب‌ناپذیر باشد و از مريض يا اولياى او اجازه گرفته باشد، ضامن نيست. در غير اين صورت ضامن است.

دست زدن به مرده‏هايى كه مورد تشريح قرار می‌گیرند درصورتی‌که مسلمان باشد و آن را غسل داده باشند موجب غسل نمی‌گردد و در غيراين‏صورت بايد هر بار دست می‌زنند غسل مس ميّت كنند و اگر موجب عسر و حرج گردد می‌توانند به‌جای غسل، تيمّم نمايند، ولى اگر تشريح فقط روى استخوان‌های بدون گوشت، يا قسمت‌های گوشتى جداشده، مانند قلب و عروق و مغز و امثال آن صورت گيرد، غسل ندارد و اگر بتوانند از دستكش استفاده كنند در هيچ صورتى غسل ندارد.